Sözlü Tacizin Cezası Var Mı?

SÖZLÜ TACİZİN CEZASI VAR MI ?

1. Sözlü Taciz Nedir? Ne Demektir?

Halk arasında “sözlü taciz” olarak bilinen fiil, genellikle bir kişiyi söz, küfür, aşağılama, cinsel içerikli sözlerle rahatsız etme, tehdit, hakaret veya cinsel dokunulmazlığa yönelik sözlü davranışları kapsar.

Burada önemli olan, mağdurun rızası dışında ve rahatsız edici bir sözlü davranışta bulunulmasıdır.

2. Sözlü Taciz Hangi Suçlara Girer?

Sözlü taciz, olayın şekline ve içeriğine bağlı olarak birkaç farklı TCK maddesinde değerlendirilebilir:

a) Hakaret (TCK m. 125)

• Bir kişinin onur, şeref ve saygınlığına sözlü olarak saldırmak hakaret suçu kapsamına girer.

b) Tehdit (TCK m. 106)

• “Sana zarar vereceğim” tarzı korkutucu sözler tehdit suçu oluşturabilir.

c) Cinsel Taciz (TCK m. 105)

• Kadına, erkeğe ya da çocuğa cinsel içerikli sözlerle, ima veya tekliflerde bulunmak cinsel taciz suçu kapsamındadır.

Cinsel taciz suçu, esasen “sözlü taciz” ifadesinin cezai karşılığıdır ve TCK’nın 105. maddesinde düzenlenmiştir.

3. TCK’da “Sözlü Taciz” Hangi Maddede Düzenlenmiştir?

Sözlü tacizin en çok karşılığı olan maddeler şunlardır:

TCK Madde 105 – Cinsel Taciz

“Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

• Sözlü cinsel içerikli ifadeler, cinsel taciz sayılabilir.
• Suçun işyerinde, kamu görevinin ya da hizmetin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza artırılır.

TCK Madde 125 – Hakaret

• Onur kırıcı, aşağılayıcı sözler, “hakaret” suçuna girer ve şikayetle soruşturulur.

TCK Madde 106 – Tehdit

• Korkutucu, zarar vereceğine ilişkin sözler, “tehdit” suçunu oluşturur.

4. Sözlü Tacizin Cezası Nedir?

GENEL OLARAK;

• Cinsel Taciz (TCK 105): 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası.
• Suçun birden fazla kişi tarafından veya kamu görevi/nüfuzu ile işlenmesi hâlinde ceza artırılır.
• Hakaret (TCK 125): 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası.
• Tehdit (TCK 106): 6 aydan başlayarak ceza öngörülür.

Cinsel anlamda sözlü taciz, mağdurun bedenine temas olmadan cinsel amaçlı söz, teklif, ima, laf atma veya benzeri davranışlarla yapılmışsa genellikle TCK m.105 cinsel taciz kapsamında değerlendirilir.

Temel ceza:

TCK m.105/1’de, “bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi” hakkında mağdurun şikâyeti üzerine 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası, fiil çocuğa karşı işlenmişse 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Nitelikli hâl varsa ceza yarı oranında artırılır. Örneğin sözlü cinsel taciz; hizmet ilişkisi, aile içi ilişki, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylık, öğretmen/bakıcı/sağlık hizmeti ilişkisi, telefon, WhatsApp, SMS, sosyal medya, e-posta gibi elektronik haberleşme araçları veya teşhir suretiyle işlenirse TCK m.105/2 uygulanır. Bu durumda temel ceza yarı oranında artırılır.

Buna göre örneğin:

Ayrıca bu fiil nedeniyle mağdur işini bırakmak, okuldan ayrılmak veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa, verilecek ceza 1 yıldan az olamaz.

Yetişkin mağdura karşı yüz yüze sözlü cinsel tacizin cezası 3 ay–2 yıl hapis veya adli para cezasıdır; çocuk mağdurda ceza 6 ay–3 yıl hapistir; elektronik iletişim, işyeri, hizmet ilişkisi gibi nitelikli hâllerde ceza yarı oranında artırılır.

5. Hangi Haller Sözlü Taciz Sayılır?

• Kişiye cinsel içerikli sözler veya tekliflerde bulunmak (ör: “Seninle birlikte olmak istiyorum” gibi kabul edilmeyen teklifler)
• Ahlaka aykırı söz veya imalar
• Israrlı şekilde hoş olmayan sözlü yaklaşım
• Onur kırıcı, küçük düşürücü söz söylemek
• Korkutma, zarar vereceğini söylemek

Her olay, detayına göre değerlendirilir. Bazı eylemler cinsel taciz olurken, bazıları hakaret veya tehdit kapsamında kalabilir.

6. Şikayet Nasıl ve Nereye Yapılır?

Nereye:

• En yakın polis merkezi veya jandarma karakolu
• Cumhuriyet Başsavcılığı (adliyede bizzat)
• E-devlet veya CİMER üzerinden ihbar yoluyla başvuru

Nasıl:

1. Olayın anlatıldığı bir dilekçe hazırlanır.
2. Varsa delil (ses kaydı, mesaj, tanık vb.) eklenir.
3. Yetkili makama teslim edilir.

• Cinsel tacizde ve hakarette mağdurun şikayeti gereklidir (şikayet olmadan genellikle soruşturma açılmaz).
• Süre: Şikâyet, olaydan itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır.

Sözlü Tacize İlişkin Kısa Özet

• “Sözlü taciz”: Cinsel içerikli veya onur kırıcı sözlerle kişiyi rahatsız etmektir.
• TCK’da en çok cinsel taciz (105), hakaret (125), tehdit (106) kapsamında değerlendirilir.
• Şikayet, kolluk kuvvetlerine veya savcılığa başvurularak yapılır.
• Cezalar fiilin niteliğine göre şekillenir.
• Delil ve tanık çok önemlidir.
• Uzman bir Ceza Avukatına danışmak sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlayacaktır.

Sözlü Taciz Suçu Ön Ödemeye Tabi Midir?

Şartları gerçekleşmiş ise sözlü taciz TCK m.105 cinsel taciz kapsamında değerlendirilir ve ön ödemeye tabi değildir.

Bu durumun yasal gerekçesi şudur:

TCK 105, ön ödeme katalog suçları arasında yer almamaktadır.

Adalet Bakanlığı’nın ön ödeme açıklamasında TCK m.75/6 kapsamındaki katalog suçlar tek tek sayılmış olup; listede TCK 105 cinsel taciz yoktur. Listede örneğin TCK 98/1, TCK 125 — 125/3-a hariç — TCK 171, TCK 182/1, TCK 264/1, TCK 278/1-2 gibi suçlar yer almaktadır.

Cinsel Taciz Suçu Genel ön ödeme şartını da sağlamamaktadır.

TCK m.75’e göre ön ödeme kural olarak, uzlaştırma kapsamı hariç olmak üzere, yalnız adli para cezasını gerektiren veya hapis cezasının üst sınırı 6 ayı aşmayan suçlarda uygulanır. Cinsel tacizin temel hâlinde ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; çocuk mağdura karşı işlenirse 6 aydan 3 yıla kadar hapis söz konusu olacaktır. Bu nedenle “üst sınır 6 ay” şartı bu durumda sağlanamaktadır.

Uzlaştırmaya tabi olmaması, ön ödemeye tabi olduğu anlamına gelmez.

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, şikâyete bağlı olsa bile uzlaştırma yoluna gidilemez; bu CMK m.253/3’te düzenlenmiştir. Ancak ön ödeme için ayrıca TCK m.75 koşullarının veya TCK m.75/6 katalog sayımının gerçekleşmesi gerekir. Cinsel tacizi kapsamında yer alan sözlü taciz suçu bu iki şarta da uygun değildir.

Sonuç olarak;

Sözlü cinsel taciz veya cinsel içerikli sözle taciz, TCK 105 kapsamında kalıyorsa ön ödemeye tabi değildir.

Ama sözlerin cinsel amaç taşımadığı, sadece aşağılayıcı/onar kırıcı nitelikte olduğu durumda vasıf hakaret olabilir; o zaman az önce konuştuğumuz gibi TCK 125/3-a hariç hakaret bakımından ön ödeme gündeme gelebilecektir.

Hakaret suçunda ön ödeme, şüpheli veya sanığın belirlenen parayı ve giderleri Devlet Hazinesine ödemesi karşılığında dosyanın ceza mahkûmiyeti olmadan kapanmasını sağlayan TCK m.75 kurumudur. Hakaret bakımından dayanak, TCK m.75/6-a-2: “Hakaret — üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125” ön ödeme kapsamındadır. Adalet Bakanlığı da güncel açıklamasında TCK 125’teki hakaret suçunun, TCK 125/3-a hariç, 7571 sayılı Kanun m.16 ile ön ödeme kapsamına alınmıştır. Bu sebeplerle suçun niteliğinin tespiti ve ceza verilmesi halinde hangi suça göre ceza verileceğinin kararı şüpheli veya sanık açısından büyük önem taşımaktadır. İsnat edilen suçun hangi suç olduğunun doğru tespit edilmesi açısından Ceza hukukunda uzman bir ceza avukatına danışılmasını tavsiye ediyoruz.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre hukukî değerlendirme değişebilir. Ceza Hukukunda uzman bir ceza avukatına danışmanızı tavsiye ediyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular