Yapay Zekâyla İcra Takibi Başlatma: Yetki, Hesap ve Riskler

Takip nerede ve nasıl başlatılır?

İİK m.42 para veya teminat için cebrî icranın takip talebiyle başlamasını; m.58 talebin verilme biçimini ve içeriğini düzenler. Alacaklı kendi işini yürütebilir; fakat yapay zekâ bu kişinin veya avukatın yerine hukuki sıfat kazanmaz.

UYAP’ın resmî e-hizmet tablosunda dava açılışı Avukat ve Vatandaş Portal için, takip açılışı ise Avukat Portal için gösterilmektedir. Bu nedenle vatandaşın her icra takibini sırf e-Devlet şifresiyle çevrim içi açabileceğini söylemiyoruz. Vatandaş bakımından icra dairesine başvuru imkânı ile portalın sunduğu elektronik hizmet ayrı değerlendirilmelidir. Hesabınızda görünmeyen menü için kimlik bilgilerinizi üçüncü kişiye vermeyin.

Yapay zekâ doğru takip yolunu seçebilir mi?

Bir mahkeme hükmüne dayanılması ile yalnız faturaya dayanılması aynı şey değildir. Çek, bono veya poliçenin varlığı da her belgenin kambiyo vasfını taşıdığı anlamına gelmez. Rehin, tahliye, teminat ve diğer özel takiplerde farklı hükümler gündeme gelir.

Yazılıma belgenin adını söylemek, aslın incelenmesinin yerini tutmaz. Belgenin tarihi, vadesi, tarafları ve imzası önemlidir. Genel haciz yoluna ilişkin açıklamayı ilamlı veya kambiyo takibine doğrudan taşıyan bir çıktı kullanılmamalıdır. İlk kontrolü belge ve talebin hukuki niteliği üzerinden yapıyoruz.

İcra hazırlığı için kontrol sırası

Bu sıra, otomatik tahsilat vaadi değildir. Dosyanın açılması borcun varlığının kesin hükümle ispatlanması veya tahsilin garanti edilmesi anlamına gelmez.

Yanlış borçlu, yanlış hesap ve eksik kimlik bilgisi

Ticaret unvanı benzer iki şirketi, şube ile merkez şirketi veya gerçek kişi ile şirketi karıştırmak takibi sakatlayabilir. Yazılımın internetten bulduğu bir ad veya vergi numarası doğrulanmadan talebe geçirilmemelidir. Alacağın muhatabı, sözleşme ve ödeme ilişkisi üzerinden belirlenir.

IBAN, kimlik ve adres bilgileri yazılıma aktarılırken veri güvenliği de gözetilmelidir. Modelin boş alanı tahminle doldurmasına izin vermiyoruz. Bilinmeyen bilgi bilinmiyor olarak işaretlenmeli; gerekli resmî araştırma yetkili kanaldan yapılmalıdır. Üçüncü kişinin hesabına tahsilat yönlendiren sahte mesajlara karşı ayrıca dikkat gerekir.

Faiz hesabındaki küçük hata neden büyüyebilir?

Anapara, işlemiş faiz, başlangıç tarihi, oran ve para birimi ayrı kontrol edilmelidir. Yasal faiz, temerrüt faizi, ticari faiz ve sözleşmesel faiz birbirinin yerine yazılamaz. Tek bir güncel oranı alacağın bütün geçmişine uygulamak da yanlış sonuca yol açabilir.

Yapay zekâdan hesap tablosu istenirse kullanılan formül, gün sayısı ve dönemler açık gösterilmelidir. Kısmi ödeme, mahsup ve değişen oranlar hesaba katılmalıdır. Bu makalede herkes için geçerli sabit bir faiz yüzdesi vermiyoruz. Doğrulanmamış oranı kesinmiş gibi istemek yerine ilgili resmî düzenleme ve sözleşmeyle karşılaştırıyoruz.

İİK 58 bakımından takip talebinde ne bulunur?

Alacaklı ve borçlu bilgileri, talep miktarı, faiz bilgileri, dayanak ve seçilen takip yolu gibi unsurlar kanuni çerçeveye göre hazırlanır. Yazılımın otomatik oluşturduğu sonuç tablosu ile takip talebindeki rakamlar aynı olmalıdır. Ödeme emrine aktarılacak kayıtlar da bu yüzden önem taşır.

Taslakta genel ifadeler yerine alacağın nereden doğduğu açıkça belirtilmelidir. Belgeye dayalı alacak ile belgesiz iddianın ispat durumu farklıdır. İcra dairesinin talebi işleme alması, sonraki itiraz veya davada alacağın kesin kabul edileceği anlamına gelmez.

Borçlu itiraz ederse yapay zekâ neyi karıştırabilir?

Genel haciz yolunda İİK m.62 uyarınca ödeme emrine itiraz kural olarak tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır. Kambiyo takibindeki ilgili borca ve imzaya itirazda beş günlük mahkeme başvurusu gündeme gelebilir. Ödeme süresiyle itiraz süresi aynı değildir.

Alacaklı bakımından itirazın iptali ile itirazın kaldırılması farklı şartlara ve sürelere bağlıdır. İİK m.67’deki bir yıl ile m.68’deki altı ayı birbirinin yerine kullanmamak gerekir. Başlangıç olayı ve belgenin niteliği ayrıca kontrol edilmelidir. Her itirazda otomatik yüzde yirmi tazminat alınacağı söylenemez; kanuni koşullar ve talep incelenir.

Yargıtay kararı: Süre hatası gerçek sonuç doğurur

Yargıtay 12. HD, E.2025/3754, K.2025/6159, 09.10.2025 kararında usulsüz tebligat şikâyetini incelemiştir. Öğrenme tarihi 5 Nisan 2019 kabul edilen olayda 16 Nisan başvurusu yedi günlük süre içinde görülmemiş; alacaklının temyizi kabul edilerek hüküm oybirliğiyle bozulmuştur.

Bu karar yapay zekâ kullanımı hakkında verilmiş değildir. Burada gösterdiği husus, yazılımdan alınan yanlış süre önerisinin kanuni süreyi değiştirmeyeceğidir. Usulsüz tebligat şikâyetiyle esas borca itirazın merci ve süresi de ayrıdır. Genel süre kuralları için icra hukukunda sürelerin hesaplanması yazımız incelenebilir.

Haksız takip ve tahsilat garantisi riski

Bir yazılımın borçlu hakkında yüksek tahsil olasılığı göstermesi, haczedilebilir mal bulunduğunu veya alacağın hukuken haklı olduğunu ispatlamaz. Haksız veya kötü niyetli takibin sonuçları, ilgili itiraz ve dava yoluna göre değerlendirilir. Harç, tebligat gideri ve karşı vekâlet ücreti gibi kalemler de dikkate alınmalıdır.

Örneğin daha önce kısmen ödenmiş borcun tamamı için takip yapıldığını varsayalım. Modelin eski faturayı doğru okuması yeterli olmaz; sonraki ödemeyi bilmediği için talep fazla çıkabilir. Bu varsayımsal örnekte ödeme dökümü ve mahsup araştırılmadan işlem yapılması önlenmelidir. Borcu bulunmadığı hâlde takiple karşılaşan kişinin yolları ayrı hukuki kapsam taşır.

Dosya ve hesap güvenliği

Takip dosyaları banka bilgileri, kimlikler, adresler ve ticari belgeler içerebilir. Kişisel veri işleme ve varsa yurt dışı aktarım şartları, yalnızca hizmetin ücretli olmasıyla sağlanmış olmaz. Sağlayıcının saklama, eğitim, alt işleyen ve silme koşulları kontrol edilmelidir.

E-imza kartı parolası ve UYAP şifresi sohbet ekranına yazılmamalıdır. Bir otomasyonun resmî sisteme erişmesi teknik olarak mümkün görünse bile yetki, kullanım şartları ve her işlemin denetimi ayrı sorunlardır. Kontrolsüz toplu sorgu veya otomatik başvuru izni verilmesini tavsiye etmiyoruz.

Yapay zekâdan istenebilecek güvenli hazırlık çıktıları

Anonim alacak tablosu, belge envanteri ve eksik bilgi listesi hazırlatılabilir. “Anapara, ödeme, vade ve belge kaynağı sütunlarını oluştur; faiz oranı tahmin etme” gibi sınırlı bir istem, kesin takip stratejisi istemekten daha denetlenebilir sonuç verir.

Çıktının her satırını dayanak belgesiyle karşılaştırıyoruz. Son aşamada talep, imza, harç ve işlem kaydı incelenir. Dosyanın açılmasıyla iş bitmez; tebligat, itiraz ve varsa devam eden süreler takip edilmelidir.

Dava ve temsil bakımından diğer yazılar

Konunun diğer iki yönü için yapay zekâyla dava açma, yapay zekâ avukat yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular