2026 güncel · 5 Nisan 2023 sonrası mevzuat incelemesi
Evdeki Hangi Eşyalar Haczedilebilir, Hangileri Haczedilemez?
Evdeki her eşya haczedilemez. Güncel İcra ve İflas Kanunu; borçlu ile aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyalarını ve ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyalarını korur. Buna karşılık borçluya ait para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika, süs eşyası ve bunlara benzer kıymetli şeyler haczedilebilir.
- İİK m. 79/a
- İİK m. 82/1-3
- 5 Nisan 2023 değişikliği
- Kişisel eşya
- Ortak ev eşyası
- Değerli eşya istisnası
- Üçüncü kişinin istihkakı
- Haczedilmezlik şikâyeti
Hazırlayan: Avukat & Uzman Arabulucu İlker Cebeci · Son güncelleme: 23 Ağustos 2026
“Lüzumlu eşya” ölçütü kaldırıldı; kişisel eşyalar ile ortak kullanıma hizmet eden tüm ev eşyaları koruma kapsamına alındı.
Aynı amaçla kullanılan eşyalardan birinin haczedilebileceğini söyleyen ibare 5 Nisan 2023’te kanundan çıkarıldı.
Borçluya ait para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası haczedilebilir.
Konuta girmek için alınan onay, İİK m. 82 ile korunan eşyaların haczedilmesine izin vermez.
Bu nedenle “buzdolabı hiçbir durumda haczedilemez” veya “ikinci televizyon mutlaka haczedilir” biçiminde yalnızca eşyanın adına dayanan listeler güncel hukuku eksik yansıtır. Doğru değerlendirme; haciz tarihi, mülkiyet, kişisel kullanım, aile ortak kullanımı, ticari amaç ve değerli eşya istisnası birlikte ele alınarak yapılır.
Evdeki hangi eşyalar haczedilebilir?
Borçluya ait para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika, süs eşyası ve bunlara benzer kıymetli şeyler evde bulunsa da haczedilebilir. Ayrıca kişisel veya aile ortak kullanım eşyası niteliği taşımayan ticari stoklar, satış amacıyla tutulan ürünler ve özel bir haczedilmezlik kuralına girmeyen borçlu malları da hacze konu olabilir.
Haciz, yalnızca borçlunun malvarlığı üzerinde uygulanabilir. Evde bulunan bir eşya eşe, çocuğa, ev arkadaşına, kiraya verene veya şirkete aitse borçluya ait değerli bir eşya gibi görünse dahi mülkiyet sorunu ayrıca çözülmelidir.
İcra ve İflas Kanunu m. 85 uyarınca haciz, alacağın aslı, faiz ve takip giderlerini karşılayacak miktarla sınırlıdır. Borcu aşan ölçüde haciz yapılamaz; bu kural taşkın haciz yasağı olarak anılır.
Evdeki hangi eşyalar kesinlikle haczedilemez?
Kanundaki istisna dışında kalan aile bireylerine ait kişisel eşyalar ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyaları İİK m. 82/1-3 gereğince haczedilemez. Bununla birlikte “kesinlik” bir marka veya ürün adına değil, hukuki kategoriye bağlıdır; eşyanın gerçekten kişisel ya da ortak kullanımda olup olmadığı ve borçluya ait bulunup bulunmadığı somut olayda belirlenir.
Gündelik kıyafet, yatak, mutfak eşyası, aile kullanımındaki mobilya, buzdolabı ve çamaşır makinesi tipik olarak koruma kapsamındadır. Kanun, güncel hâliyle bu eşyaların “zorunlu” olduğunun ayrıca kanıtlanmasını istemez.
5 Nisan 2023 tarihli değişiklik ev eşyası haczinde ne getirdi?
7445 sayılı Kanun, İİK m. 82/1-3’teki eski “aile bireyleri için lüzumlu eşya” ölçütünü ve aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması hâlinde birinin haczedilebilmesine imkân veren ibareyi kaldırdı. Yerine, kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyasını koruyan daha geniş düzenleme getirildi.
| Ölçüt | 5 Nisan 2023 öncesi metin | 5 Nisan 2023 sonrası metin | Hukuki sonuç |
|---|---|---|---|
| Korumanın temeli | Aile bireyleri için lüzumlu eşya | Kişisel eşya ve ortak kullanıma hizmet eden tüm ev eşyası | “Zorunlu olup olmadığı” tartışması güncel bent bakımından kaldırılmıştır. |
| Aynı amaçtaki birden fazla eşya | Bunlardan biri haczedilebilirdi. | Bu ibare kanunda yoktur. | Sırf ikinci olduğu için haciz yönünde otomatik bir kural bulunmamaktadır. |
| Değerli şeyler | Para ve sayılan kıymetli şeyler koruma dışındaydı. | Aynı istisna korunmuştur. | Borçluya ait para, altın, değerli taş, antika ve süs eşyası haczedilebilir. |
| Eşya bedelinden doğan borç | Bent 3, ikinci fıkradaki istisna listesinde yer alıyordu. | 7445 sayılı Kanun “3” ibaresini ikinci fıkradan çıkardı. | Sadece satın alma bedeli borcu olması, bent 3 korumasını kendiliğinden kaldırmaz; rehin ve özel haklar ayrıca incelenir. |
5 Nisan 2023’ten önceki hacizlerde hangi kural uygulanır?
İİK Geçici m. 19’a göre, ev eşyası korumasındaki 2023 değişiklikleri yürürlük tarihinden önce haczedilmiş eşyalar hakkında uygulanmaz. Bu eşyalar bakımından önceki hükümler uygulanmaya devam eder. Belirleyici tarih, çoğu durumda icra takibinin veya borcun başlangıcı değil, eşyanın fiilen haczedildiği tarihtir.
Örneğin takip 2022’de başlamış, ancak ev eşyası 10 Mayıs 2023’te haczedilmişse yeni bent kural olarak uygulanır. Eşya 1 Nisan 2023’te haczedilmişse sonraki kanun değişikliği o haczi kendiliğinden yeni rejime taşımaz.
Geçici madde, konutta haciz kararları yönünden de ayrı bir geçiş düzeni kurar. Bu nedenle dosyada haciz kararı, konuta giriş işlemi ve eşyanın haciz tarihi ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Ev eşyası haczinin hukuki dayanakları nelerdir?
Başlıca hükümler; konutta haciz için mahkeme onayını düzenleyen İİK m. 79/a, haczedilemeyen kişisel ve ortak ev eşyalarını belirleyen İİK m. 82/1-3, ölçülülüğü düzenleyen İİK m. 85, mülkiyet karinelerini içeren İİK m. 97/a ve icra müdürlüğü işlemlerine karşı şikâyeti düzenleyen İİK m. 16 hükümleridir.
| Hüküm | Düzenlediği konu | Ev haczindeki işlevi | Temel sonuç |
|---|---|---|---|
| Anayasa m. 21 | Konut dokunulmazlığı | Konuta müdahalenin kanuni güvencelerle yapılmasını gerektirir. | Konut, sıradan işyeri veya depo gibi değerlendirilemez. |
| İİK m. 79/a | Konutta haciz | İcra müdürünün kararını icra mahkemesi onayına sunmasını öngörür. | Onay konuta girişe ilişkindir; her eşyanın haczine ilişkin toplu izin değildir. |
| İİK m. 82/1-3 | Ev eşyasının haczedilmezliği | Kişisel eşya ve ortak kullanımdaki tüm ev eşyasını korur. | Para ve kanunda sayılan benzeri kıymetli şeyler istisnadır. |
| İİK m. 82 son fıkra | İcra memurunun değerlendirmesi | Talep edilen malın haczinin caiz olup olmadığının değerlendirilmesini gerektirir. | “Alacaklı istedi” denilerek otomatik haciz yapılamaz. |
| İİK m. 85 | Haczin kapsamı | Borcu karşılayacak miktarın aşılmasını engeller. | Taşkın haciz yasaktır. |
| İİK m. 97/a | Mülkiyet karineleri | Borçlu ve üçüncü kişi arasındaki zilyetlik ile aidiyet iddialarını düzenler. | Eş, çocuk veya başka kişiye ait eşya yönünden istihkak gündeme gelebilir. |
| İİK m. 16 ve 22 | Şikâyet ve icranın durması | Kanuna aykırı haczin icra mahkemesine taşınmasını sağlar. | Şikâyet kural olarak yedi günlüktür ve işlemi kendiliğinden durdurmaz. |
Mahkemenin konutta haciz onayı her eşyanın haczine izin verir mi?
Hayır. İcra mahkemesinin İİK m. 79/a uyarınca verdiği onay, haciz işlemi için konuta girilebilmesine ilişkindir. İçeride hangi eşyanın haczedilebileceği ise İİK m. 82, mülkiyet kuralları ve taşkın haciz yasağı çerçevesinde eşya bazında ayrıca değerlendirilir.
Konuta girilebilir mi?
İcra müdürü yerin konut olduğunu tespit ederse haciz kararı verir ve kararı icra mahkemesinin onayına sunar. Mahkeme dosya üzerinden ve kanundaki süre içinde konut niteliğini inceler.
Belirli eşya haczedilebilir mi?
İcra memuru eşyanın borçluya ait olup olmadığını, kişisel veya ortak kullanım niteliğini, değerli eşya istisnasını ve haczin borçla ölçülü olup olmadığını değerlendirir.
Hangi kişisel ve ortak ev eşyaları haczedilemez?
Kişinin gündelik yaşamına özgülenmiş kıyafet, ayakkabı, kişisel bakım ve sağlık eşyaları ile ailenin yemek, uyku, temizlik, ısınma, iletişim ve olağan yaşam ihtiyaçlarına ortak biçimde hizmet eden ev eşyaları koruma kapsamındadır. Koruma, 2023 sonrası metinde eşyanın “lüzumlu” olduğunun ayrıca ispatına bağlı değildir.
Kişisel eşya örnekleri
- Gündelik kıyafet, ayakkabı ve kişisel bakım eşyası
- Kişisel telefon ve olağan kullanım bilgisayarı
- Gözlük, işitme cihazı ve tıbbi destek araçları
- Çocuğun kıyafeti, okul eşyası ve olağan oyuncakları
- Kişisel belge, fotoğraf ve ekonomik değer taşımayan hatıralar
Ortak ev eşyası örnekleri
- Yatak, koltuk, masa, sandalye ve dolap
- Buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi
- Ocak, fırın ve mutfak araçları
- Aile kullanımındaki televizyon ve iletişim araçları
- Isıtma, soğutma ve temizlikte kullanılan ev cihazları
Bu örnekler kapalı bir liste değildir. Kanun marka, model veya oda sayısı üzerinden liste yapmamış; eşyanın kişisel niteliğini ve aile ortak kullanımına hizmet edip etmediğini esas almıştır.
Evde bulunmasına rağmen hangi mallar haczedilebilir?
Evde bulunmak tek başına haczedilmezlik sağlamaz. Borçluya ait para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika, süs eşyası ve benzeri kıymetli şeyler; ticari stoklar, satış için tutulan ürünler, koleksiyon veya yatırım amacı baskın mallar ve başka bir özel korumaya girmeyen borçlu malları haczedilebilir.
- Nakit para: Evde bulunan ve borçluya ait olduğu belirlenen para.
- Kıymetli evrak: Çek, senet ve ekonomik değer taşıyan kıymetli belgeler.
- Altın ve gümüş: Külçe, ziynet veya yatırım amacı taşıyan borçluya ait kıymetler.
- Değerli taş ve süs eşyası: Mücevher, değerli taşlı takı ve benzeri kıymetli şeyler.
- Antika: Antika niteliği ve ekonomik değeri bulunan borçlu malları.
- Ticari emtia: Evde depolanan, satış veya ticari faaliyet amacıyla tutulan ürünler.
- Koleksiyon veya yatırım malı: Aile kullanımından ziyade ekonomik değer saklama amacı taşıdığı belirlenen mallar.
Buzdolabı, televizyon, telefon ve diğer ev eşyaları haczedilebilir mi?
Buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak ve aile mobilyası tipik ortak ev eşyaları olduğundan güncel kanun kapsamında haczedilemez. Televizyon, telefon, bilgisayar, klima, kurutma makinesi veya oyun konsolunda ise eşyanın kişisel ya da aile ortak kullanımında bulunması esastır; ticari stok, yatırım veya satış amacı varsa sonuç değişebilir.
| Eşya | Genel kural | Hukuki gerekçe | Sonucu değiştirebilecek durum |
|---|---|---|---|
| Buzdolabı | Haczedilemez | Ailenin ortak kullanımına hizmet eden tipik ev eşyasıdır. | Satış amacıyla kapalı kutuda tutulan ticari stok olması. |
| Çamaşır makinesi | Haczedilemez | Aile ortak yaşamında kullanılan ev eşyasıdır. | Evde satış veya ticari depolama amacıyla bulunması. |
| Bulaşık makinesi | Haczedilemez | Ortak kullanıma hizmet eden mutfak eşyasıdır. | Kişisel kullanım dışı ticari emtia niteliği. |
| Ocak ve fırın | Haczedilemez | Aile ortak kullanımındaki mutfak eşyasıdır. | İşletme ekipmanı veya satış stoku olması. |
| Yatak, koltuk, masa ve dolap | Haczedilemez | Ortak ev yaşamına hizmet eden temel mobilyalardır. | Antika veya salt süs/yatırım eşyası niteliğinin baskın olması. |
| Televizyon | Kural olarak haczedilemez | Aile ortak kullanımına hizmet ediyorsa İİK m. 82/1-3 kapsamındadır. | Ticari stok, koleksiyon veya satış için tutulması. |
| Cep telefonu | Kural olarak haczedilemez | Gerçek kişisel kullanım eşyasıysa açık kanuni koruma içindedir. | Çok sayıda kapalı kutu cihazın satış stoku olması. |
| Bilgisayar veya tablet | Kural olarak haczedilemez | Kişisel veya aile ortak kullanımındaysa bent 3 koruması uygulanır. | Ticari stok olması; şirket mülkiyeti varsa borçluya ait olmaması. |
| Klima | Kullanımına göre haczedilemez | Konutun ısıtma veya soğutmasına ortak hizmet ediyorsa ev eşyasıdır. | Satış stoku veya işletme ekipmanı olması; taşınmazın bütünleyici parçası tartışması. |
| Kurutma makinesi | Kullanımına göre haczedilemez | Güncel kanun “zorunluluk” değil ortak kullanım ölçütünü benimser. | Ticari amaç veya koruma dışı kıymetli şey niteliğinin somut delille ortaya konulması. |
| Oyun konsolu | Otomatik cevap yoktur | Kişisel ya da ortak kullanım eşyası olduğu ispatlanırsa koruma gündeme gelir. | Ticari stok, koleksiyon veya yatırım amacı. |
| Çocuk odası eşyası | Haczedilemez | Çocuğa ait kişisel eşya veya aile ortak kullanım eşyasıdır. | Borçluya ait kıymetli koleksiyon ya da ticari stok olduğunun kanıtlanması. |
| Tıbbi cihaz ve engelli aracı | Güçlü biçimde koruma altındadır | Kişisel sağlık eşyası niteliği taşır; başka özel hükümler de uygulanabilir. | Borçluya ait olmayan kiralık cihazsa zaten üçüncü kişi malıdır. |
| Nakit para | Haczedilebilir | Kanunda açıkça koruma dışında bırakılmıştır. | Üçüncü kişiye ait olduğunun güvenilir delille ispatı. |
| Altın ve ziynet eşyası | Haczedilebilir | Altın ve süs eşyası kanuni istisnalar arasındadır. | Borçlu yerine eşe veya başka kişiye ait olduğunun ispatı. |
| Antika ve değerli koleksiyon | Haczedilebilir | Antika açıkça; benzeri kıymetli şeyler de niteliklerine göre istisnadadır. | Eşyanın antika olmadığı veya üçüncü kişiye ait olduğu yönündeki deliller. |
| Ticari stok ve satış ürünleri | Haczedilebilir | Kişisel veya aile ortak kullanım eşyası sayılmaz. | Üçüncü kişiye ait konsinye mal veya şirket malı olduğunun ispatı. |
| Otomobil | Genellikle haczedilebilir | Ev eşyası korumasına girmez; sicile kayıtlı taşınırdır. | Başka bir özel haczedilmezlik hükmü, mülkiyet veya meslek için zorunluluk iddiası. |
Tablo, 5 Nisan 2023 ve sonrasında haczedilen eşyalar için genel sınıflandırmayı gösterir. Her somut olayda tutanak, kullanım biçimi, mülkiyet ve deliller ayrıca değerlendirilir.
İkinci televizyon veya ikinci buzdolabı haczedilebilir mi?
Sırf ikinci olduğu için haczedilemez. “Aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması durumunda bunlardan biri” ibaresi 5 Nisan 2023’te kanundan çıkarılmıştır. Her iki eşya da gerçekten kişisel veya aile ortak kullanımına hizmet ediyorsa güncel bent koruması uygulanır; ticari stok ya da satış amacı varsa değerlendirme değişir.
İki buzdolabından birinin kışlık gıda saklamak, diğerinin günlük kullanım için kullanılması veya iki televizyonun farklı odalarda aile bireylerince kullanılması mümkündür. Güncel kanun, sayısal fazlalığı tek başına haciz sebebi saymaz.
Buna karşılık evde aynı modelden on adet kapalı kutu televizyon bulunması, eşyanın aile ortak kullanımından ziyade ticari stok olduğuna işaret edebilir. Haciz tutanağında eşyanın yeri, ambalajı, kullanım izi, sayısı ve açıklanan edinme amacı belirtilmelidir.
Telefon, bilgisayar ve tablet haczedilebilir mi?
Kişinin fiilen kullandığı telefon, bilgisayar veya tablet kişisel eşya ya da aile ortak kullanım eşyası niteliğindeyse kural olarak haczedilemez. Cihazın pahalı olması tek başına korumayı ortadan kaldırmaz; ancak çok sayıda cihazın kapalı kutuda bulunması, ticari stok veya yatırım amacı gibi koruma dışı bir niteliğe işaret edebilir.
Bilgisayar aynı zamanda borçlunun mesleğini yürütmesi için kullanılıyorsa İİK m. 82/1-2’deki meslek eşyası koruması da gündeme gelebilir. Bu bendin uygulanması için ekonomik faaliyetin sermayeden çok bedenî çalışmaya dayanması ve eşyanın mesleğin sürdürülmesi için gerekli olması aranır.
Evdeki altın, ziynet eşyası ve nakit para haczedilebilir mi?
Evet, borçluya aitse haczedilebilir. İİK m. 82/1-3; para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyasını kişisel ve ortak ev eşyası korumasının dışında bırakır. Bununla birlikte ziynet eşinin veya üçüncü kişinin malıysa aidiyet iddiası tutanağa geçirilerek istihkak usulü işletilmelidir.
Düğünde takılan ziynet eşyasının kime ait olduğu, aile hukukundaki aidiyet ilkeleri ve somut delillerle belirlenir. Eşyanın evde veya ortak kasada bulunması tek başına borçlunun mülkiyetini kesinleştirmez; zilyetlik karineleri, fotoğraf, düğün kaydı, fatura, banka hareketi ve tanık dahil tüm deliller birlikte değerlendirilebilir.
Para ve kıymetli şeyler bakımından haciz ile fiilî muhafaza çoğu zaman aynı anda gerçekleşebilir. Bu nedenle aidiyet itirazının işlem sırasında açık, ayrıntılı ve belgelere dayalı biçimde tutanağa yazdırılması önem taşır.
Çocuğa ait eşyalar ve sağlık cihazları haczedilebilir mi?
Çocuğun kıyafeti, okul malzemesi, çalışma masası, olağan oyuncakları ve kişisel elektronik cihazı çocuğa ait kişisel eşya veya aile ortak kullanım eşyası niteliğindeyse haczedilemez. Gözlük, işitme cihazı, tekerlekli sandalye, solunum cihazı ve benzeri sağlık araçları da kişisel kullanım ve insan onuru yönünden güçlü koruma altındadır.
Çocuğun odasında bulunması, borçluya ait yüksek değerli bir koleksiyonu kendiliğinden çocuk eşyasına dönüştürmez. Aynı şekilde sağlık kuruluşuna veya kiralama şirketine ait cihaz, borçlunun malı olmadığı için haczedilemez; mülkiyet belgesi hazır bulundurulmalıdır.
Çok pahalı veya lüks ev eşyası haczedilebilir mi?
Bir eşyanın pahalı olması, onu otomatik olarak haczedilebilir hâle getirmez. Güncel İİK m. 82/1-3 bakımından asıl ölçüt, eşyanın kişisel veya aile ortak kullanımına hizmet etmesi ve değerli şey istisnasına girip girmemesidir. Ancak antika, süs, koleksiyon veya yatırım niteliği ağır basan kıymetli mallar koruma dışında kalabilir.
Kanunda “belirli fiyatın üzerindeki televizyon” veya “lüks marka mobilya” için sayısal bir sınır bulunmamaktadır. Değer, kullanım işlevi, sanat veya antika niteliği, satın alma amacı, piyasa değeri ve aile yaşamındaki gerçek rol birlikte incelenir.
İcra memuru, yalnız yüksek fiyata dayanarak haciz kararı verirse bu değerlendirme icra mahkemesinde denetlenebilir. Gerekirse bilirkişi, eşyanın antika, sanat eseri, koleksiyon veya sıradan ev eşyası niteliğini ve değerini belirleyebilir.
Ev ofisindeki meslek eşyası ve ticari stok haczedilebilir mi?
Evde kullanılıyor olsa da satış amacıyla tutulan ürün, ticari stok ve işletme emtiası aile ortak kullanım eşyası değildir ve kural olarak haczedilebilir. Buna karşılık ekonomik faaliyeti sermayeden çok bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli eşya, İİK m. 82/1-2 kapsamında ayrıca korunabilir.
| Durum | Olası hukuki nitelik | Genel sonuç | İspat unsurları |
|---|---|---|---|
| Serbest çalışan kişinin tek bilgisayarı | Kişisel eşya ve/veya gerekli meslek eşyası | Kural olarak haczedilemez. | Mesleki kayıt, kullanım dosyaları, fatura, iş sözleşmesi veya vergi kaydı. |
| E-ticaret için evde tutulan kapalı kutu ürünler | Ticari stok | Borçluya aitse kural olarak haczedilebilir. | Stok kaydı, satış faturaları, paketleme, adet ve ticari faaliyet kaydı. |
| Şirkete ait dizüstü bilgisayar | Üçüncü kişi malı | Borçlunun kişisel borcu için haczedilemez. | Zimmet formu, şirket faturası, demirbaş kaydı ve seri numarası. |
| Yüksek değerli endüstriyel makine | Sermaye ağırlıklı işletme malı | Meslek eşyası koruması otomatik değildir. | Faaliyetin niteliği, sermaye-emek dengesi, makinenin zorunluluğu ve değer raporu. |
| Evde ailece kullanılan yazıcı | Ortak ev eşyası | Kural olarak haczedilemez. | Fiilî kullanım, bulunduğu yer, aile kullanımına ilişkin açıklamalar. |
Eşe, anne-babaya, ev arkadaşına veya ev sahibine ait eşyalar haczedilebilir mi?
Borçlunun kişisel borcu nedeniyle başkasına ait eşya haczedilemez. Ancak borçlu ile üçüncü kişinin aynı evdeki ortak zilyetliği, İİK m. 97/a’daki karineler nedeniyle ispat tartışmasına yol açabilir. Aidiyet iddiası haciz sırasında tutanağa geçirilmeli ve fatura, ödeme kaydı, garanti belgesi, demirbaş listesi veya kira ekiyle desteklenmelidir.
İİK m. 97/a uyarınca taşınırı elinde bulunduran kişi malik sayılır. Borçlu ile üçüncü kişinin taşınırı birlikte ellerinde bulundurmaları hâlinde mal borçlunun elinde kabul edilebilir; buna karşılık birlikte oturulan yerde niteliği, alışılmış kullanım veya meslek gereği eşe, çocuğa ya da başka aile ferdine ait olduğu açıkça anlaşılan eşyalar onların sayılır.
Bu karineler kesin değildir; karşı delille çürütülebilir. Üçüncü kişi, malı ne zaman ve hangi hukuki sebeple edindiğini ve eşyanın neden borçlunun bulunduğu yerde olduğunu açıklayabilmelidir.
| İddia sahibi | Tipik durum | Yararlı belgeler | Önemli not |
|---|---|---|---|
| Eş | Kendi parasıyla alınmış kişisel eşya veya ziynet | Fatura, banka veya kart ödemesi, düğün görüntüsü, teslim belgesi | Evlilik, bütün taşınırları otomatik olarak borçlunun malı yapmaz. |
| Anne-baba | Aile büyüğüne ait mobilya, elektronik veya emanet eşya | Eski fatura, ödeme kaydı, teslim veya emanet belgesi, tanık | Sonradan düzenlenen belgenin güvenilirliği ayrıca incelenir. |
| Ev arkadaşı | Kendi odasında bulunan kişisel cihaz ve eşya | Fatura, banka ödemesi, oda kullanımını gösteren kira sözleşmesi | Eşyanın ayrı kullanım alanında bulunması aidiyet iddiasını destekleyebilir. |
| Kiraya veren | Eşyalı kiralananda demirbaş mobilya ve beyaz eşya | Kira sözleşmesi eki demirbaş listesi, teslim tutanağı, fatura | Eşyanın kiralananla birlikte teslim edildiği açıkça belgelenmelidir. |
| İşveren veya şirket | Zimmetli bilgisayar, telefon veya cihaz | Demirbaş kaydı, seri numarası, fatura, zimmet formu | Şirket malı, çalışanın kişisel borcu için haczedilemez. |
Eve haciz hâlâ gelir mi ve hâkim onayı zorunlu mudur?
Eve haciz gelmesi tamamen kaldırılmamıştır. İcra müdürü haciz istenen yerin konut olduğunu tespit ederse haciz kararı verir ve bu kararı icra mahkemesinin onayına sunar. Mahkeme, dosyanın kendisine verilmesinden itibaren en geç üç gün içinde konut niteliğini inceler; onay sonrasında haciz işlemi yapılabilir.
- Alacaklının talebiKesinleşmiş takip kapsamında borçlunun konut adresinde haciz talep edilir.
- İcra müdürünün tespitiHaciz yapılması istenen yerin konut olduğu belirlenir ve haciz kararı verilir.
- İcra mahkemesi onayıKarar derhal mahkemeye sunulur; mahkeme konut niteliğini dosya üzerinden inceler.
- Haciz işlemiOnay bildirilince konuta gidilebilir; eşya bazında haczedilebilirlik ayrıca değerlendirilir.
Başlangıçta konut olmadığı kabul edilen yerde işlem sırasında buranın konut olduğu anlaşılır ve borçlu hacze rıza göstermezse işlem durdurularak onay usulü işletilir. İhtiyati haciz bakımından m. 79/a istisnası saklıdır.
Borçlunun evde bulunmaması, her durumda haczi imkânsız kılan mutlak bir engel değildir. Ancak konut onayı, adres ve kimlik kontrolü, hazır bulunanların beyanları, tutanak düzeni ve haczedilmezlik sınırları geçerliliğini korur.
Haciz sırasında borçlu veya evde yaşayan kişi ne yapmalıdır?
Haciz sırasında fiziksel engelleme yerine hukuki itirazların eksiksiz biçimde tutanağa geçirilmesi sağlanmalıdır. Eşyanın kişisel veya ortak kullanım niteliği, üçüncü kişiye aidiyeti, ilgili belgeler ve taşkın haciz itirazı her eşya için ayrı yazdırılmalı; tutanak okunmalı ve örneği talep edilmelidir.
- Eşyanın marka, model, seri numarası ve bulunduğu odanın tutanağa doğru yazılması
- “Ailenin ortak kullanımındadır” veya “şu kişiye aittir” beyanının açıkça kaydedilmesi
- Sunulan belgenin türü ve tarihinin tutanakta belirtilmesi
- Değer ve borç miktarı arasında açık oransızlık varsa taşkın haciz itirazının yazılması
- Haciz ile muhafaza altına alma işleminin ayrı ayrı anlaşılması
- İcra işleminin fiziksel biçimde engellenmemesi ve hukuki yolların kullanılması
Haczedilemeyen ev eşyası haczedilirse nereye ve kaç günde başvurulur?
Kanuna aykırı eşya haczine karşı, işlemi yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulur. İİK m. 16 gereğince süre kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gündür. Başvuruda haczin kaldırılması yanında somut tehlike varsa icranın durdurulması da ayrıca talep edilmelidir.
Şikâyet teknik anlamda klasik bir alacak davası değil, icra müdürlüğü işleminin kanuna uygunluk denetimidir. Bu nedenle görevli yargı yeri icra mahkemesidir ve dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.
Yedi günlük sürenin başlangıcı, haciz sırasında hazır bulunma, tutanağın tebliği veya işlemin başka biçimde öğrenilmesi gibi olgulara göre belirlenir. Şikâyetin kamu düzenine ilişkin olduğu veya işlemin yok hükmünde bulunduğu iddiası süre tartışmasını etkileyebilse de, buna güvenerek başvurunun geciktirilmesi ciddi hak kaybı yaratabilir.
- Tutanağın ve dosyanın alınmasıHaciz tutanağı, icra dosyası evrakı ve konutta haciz onayı incelenir.
- Sürenin belirlenmesiHaczin ve öğrenmenin tarihi güvenilir belgelerle tespit edilir.
- Eşya bazında hukuki açıklamaHer malın kişisel, ortak kullanım, üçüncü kişi veya değerli eşya niteliği ayrı yazılır.
- Delillerin eklenmesiFatura, ödeme, garanti, fotoğraf, kira eki ve diğer belgeler sunulur.
- Durdurma talebiMuhafaza veya satış tehlikesi varsa somut gerekçelerle geçici koruma istenir.
- Duruşma ve incelemeMahkeme gerekli görürse tarafları dinler, keşif veya bilirkişi incelemesi yapar.
Ev eşyasının kime ait olduğu ve nasıl kullanıldığı hangi delillerle ispatlanır?
Mülkiyet ve kullanım; fatura, banka veya kredi kartı ödeme kaydı, garanti belgesi, seri numarası, teslim tutanağı, kira sözleşmesi eki, şirket demirbaş kaydı, fotoğraf, yazışma, vergi kaydı ve gerektiğinde tanıkla ispatlanabilir. Tek bir belge yerine eşyanın edinimi, ödemesi ve fiilî kullanımını birbirini doğrulayan deliller daha güçlüdür.
Hacizden önce hazırlanabilecek belgeler
- Eşyalı kira sözleşmesinin imzalı demirbaş eki
- Şirket cihazları için zimmet ve seri numarası kaydı
- Faturayla uyumlu banka veya kart ödeme kaydı
- Garanti belgesi ve ürünün seri numarası fotoğrafı
- Emanet veya kiralama ilişkisinin tarihli belgesi
Mahkemenin değerlendirebileceği olgular
- Eşyanın bulunduğu oda ve fiilen kim tarafından kullanıldığı
- Ambalajlı olup olmadığı ve kullanım izleri
- Eşya sayısının hane halkı ve kullanım amacıyla uyumu
- Belgenin hacizden önce düzenlenip düzenlenmediği
- Edinme bedelini gerçekte kimin ödediği
Üçüncü kişinin salt “eşya benimdir” beyanı her olayda yeterli olmaz. İİK m. 97/a uyarınca üçüncü kişinin malı hangi hukuki sebeple edindiğini ve borçlunun bulunduğu yerde neden bulunduğunu açıklaması beklenebilir.
İcra mahkemesi ev eşyası haczini nasıl inceler?
İcra mahkemesi, haciz tutanağı ve dosya kapsamı üzerinden eşyanın borçluya aidiyetini, kişisel veya ortak kullanım niteliğini, değerli şey istisnasını, geçiş hükmünü ve başvuru süresini inceler. Uyuşmazlık eşyanın değeri, antika niteliği veya kullanım amacıyla ilgiliyse keşif ve bilirkişi değerlendirmesi yapılabilir.
Mahkeme incelemesinde ürünün ticari adı tek başına belirleyici değildir. Örneğin aynı bilgisayar bir hane için kişisel kullanım eşyası, bir satıcı için stok, bir işveren açısından üçüncü kişi malı veya bir meslek mensubu için gerekli meslek eşyası olabilir.
Haciz tutanağında ayrıntı bulunmaması ispatı zorlaştırabilir. Bu nedenle tarafların beyanlarının, sunulan belgelerin ve eşyanın ayırt edici bilgilerinin işlem anında yazılması sonraki yargısal denetim bakımından önemlidir.
Haczedilmezlik şikâyeti ne kadar sürer ve masrafı nedir?
Haczedilmezlik şikâyetinin süresi; mahkemenin iş yüküne, duruşma açılıp açılmamasına, tebligata, keşif veya bilirkişi gerekip gerekmediğine göre değişir. Başvuruda güncel sabit harçlar, gider avansı, olası bilirkişi veya keşif giderleri ve vekille takipte avukatlık ücreti gündeme gelebilir; kesin tutarlar her yıl değişir.
Aciliyet, yalnız dosyanın toplam süresine göre değerlendirilmemelidir. Şikâyetin icrayı kendiliğinden durdurmaması nedeniyle muhafaza veya satış riski varsa ilk başvuruda geçici durdurma talebinin gerekçelendirilmesi önem taşır.
İcra mahkemesi kararına karşı istinaf mümkün müdür?
İcra mahkemesi kararının türü ve kanundaki yıllık parasal kesinlik sınırı elveriyorsa istinaf yoluna başvurulabilir. Kanun yolu süresi kural olarak kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Parasal sınırlar her yıl yeniden değerlendiğinden somut karar tarihi esas alınarak güncel sınır kontrol edilmelidir.
Yargıtay kararları güncel ev eşyası haczinde nasıl kullanılmalıdır?
Ev eşyalarını tek tek sınıflandıran yaygın Yargıtay kararlarının önemli bölümü 5 Nisan 2023’ten önceki kanun metnine dayanır. Bu kararlar tarihsel yaklaşımı gösterebilir; ancak yürürlükten kaldırılan “lüzumlu eşya” ve “birden fazla eşyanın biri” ölçütleri, güncel uyuşmazlığa doğrudan taşınamaz. Önce haciz tarihi ve uygulanacak kanun metni belirlenmelidir.
| Karar | Eski metindeki değerlendirme | 5 Nisan 2023 sonrası kullanım sınırı |
|---|---|---|
| Yargıtay 12. HD, 2013/32782 E., 2013/39098 K., 09.12.2013 | Bir adet bilgisayarın aile için gerekli ev eşyası sayılması; hacizde ekonomik yarar ve ölçülülüğün gözetilmesi. | Karar eski “lüzumlu eşya” metnine dayanır. Bilgisayarın güncel korunması artık kişisel veya ortak kullanım ölçütüyle değerlendirilir; ölçülülük vurgusu İİK m. 85 ile güncelliğini korur. |
| Yargıtay 12. HD, 2013/3365 E., 2013/12821 K., 04.04.2013 | Bazı beyaz eşya ve mobilyaları gerekli kabul ederken LCD/plazma televizyon, kurutma makinesi ve fazladan eşyayı eski metne göre ayırmıştır. | “Gerekli olmayan eşya” ve “fazladan eşya” yaklaşımı 2023’te değişen bent nedeniyle güncel eşya listesi olarak kullanılamaz. Karar yalnız tarihsel hukuk açısından açıklayıcıdır. |
Özellikle 2013/3365 E., 2013/12821 K. sayılı kararın “plazma televizyon veya kurutma makinesi haczedilebilir” sonucunu bağlamından kopararak güncel kural gibi sunmak hatalıdır. Kanun koyucu 2023’te kararın dayandığı metni bilinçli biçimde değiştirmiştir.
Yargıtay’ın eski kararlarında vurgulanan, haczin ekonomik yarar sağlaması ve borçlu üzerinde baskı aracına dönüşmemesi ilkesi; güncel İİK m. 85’te borcu aşan haczin açıkça yasaklanmasıyla daha da belirgin hâle gelmiştir.
Ev eşyası haczine ilişkin örnek olaylar nasıl sonuçlanır?
Örneklerin sonucu, eşyanın adı yerine haciz tarihi, mülkiyet, kullanım biçimi ve istisna niteliğine göre değişir. Aşağıdaki senaryolar, 5 Nisan 2023 sonrası genel kuralın nasıl uygulanacağını gösterir; gerçek dosyada tutanak ve deliller farklı bir sonuca yol açabilir.
Aile kullanımındaki iki televizyon
Salonda ve çocuk odasında fiilen kullanılan iki televizyon bulunmaktadır. Haciz 2026’da yapılmıştır. Sırf iki adet olmaları haciz sebebi değildir; her ikisi de ortak veya kişisel kullanım eşyasıysa koruma kapsamındadır.
Kapalı kutu on telefon
Evde çevrim içi satış için alınmış on kapalı kutu telefon ve stok faturaları vardır. Mallar kişisel eşya değil ticari stok niteliğindeyse borçluya ait olmaları şartıyla haczedilebilir.
Eşyalı kiralık daire
Buzdolabı ve mobilyalar kira sözleşmesi ekindeki seri numaralı demirbaş listesinde ev sahibine aittir. Kiracının borcu için haczedilemez; ev sahibinin aidiyet iddiası ve belgeleri tutanağa geçirilmelidir.
Eşe ait ziynet eşyası
Ziynet, tür olarak haczedilebilir kıymetli eşyadır; ancak borçluya değil eşe ait olduğu güvenilir delillerle gösterilirse borçlunun borcu için haczedilemez. İstihkak süreci gecikmeden işletilmelidir.
2023 öncesinde haczedilen kurutma makinesi
Eşya 1 Nisan 2023’te haczedilmişse Geçici m. 19 nedeniyle eski kanun uygulanır. Yeni, daha geniş ev eşyası koruması önceki haczi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Evden çalışan tasarımcının bilgisayarı
Tek bilgisayar hem kişisel kullanımda hem mesleğin yürütülmesinde zorunludur. Kişisel eşya ve koşulları varsa meslek eşyası koruması birlikte ileri sürülebilir.
Ev haczinde en sık yapılan hukuki hatalar nelerdir?
En sık hatalar; 2023 öncesi kanun metnini güncel sanmak, mahkeme onayını evdeki bütün mallara izin olarak yorumlamak, üçüncü kişi mülkiyetini belgelememek, itirazı tutanağa yazdırmamak, yedi günlük şikâyet süresini kaçırmak ve şikâyetin icrayı kendiliğinden durdurduğunu varsaymaktır.
Doğru: Konutta haciz mümkündür; kural olarak icra mahkemesi onayı gerekir ve eşya bazında haczedilmezlik devam eder.
Doğru: Bu ibare 5 Nisan 2023’te kanundan çıkarılmıştır. Güncel ölçüt kişisel veya ortak kullanımdır.
Doğru: Fiyat tek başına yeterli değildir; işlev ve kıymetli şey istisnası somut olarak değerlendirilir.
Doğru: Zilyetlik karineleri vardır; ancak eş, çocuk, ev sahibi, ev arkadaşı veya şirket mülkiyeti delille ortaya konabilir.
Doğru: Haciz, muhafaza ve satış farklı işlemlerdir. Eşyanın türüne ve usule göre muhafaza biçimi değişebilir.
Doğru: Şikâyet icra işlemini kendiliğinden durdurmaz; durdurma ayrıca ve gerekçeli biçimde talep edilmelidir.
Borçlu ve üçüncü kişi için kontrol listeleri
Hacizden önce belge düzeninin kurulması, haciz sırasında ayrıntılı tutanak tutulması ve sonrasında sürenin derhâl hesaplanması hak kaybını azaltır. Aşağıdaki listeler hukuki niteliği önceden kesinleştirmez; ancak mülkiyet ve kullanım iddiasının delillendirilmesini kolaylaştırır.
Hacizden önce
- Değerli eşyaların gerçek malikini gösteren belgelerin saklanması
- Eşyalı kiralamada seri numaralı demirbaş listesi hazırlanması
- Şirket cihazları için zimmet belgesi ve demirbaş kaydı tutulması
- Fatura ile banka veya kart ödemesinin birlikte muhafaza edilmesi
- Ev ofisi stokları ile aile kullanım eşyalarının kayıtlarda ayrılması
Haciz sırasında
- Konutta haciz onayı ile dosya numarasının kontrol edilmesi
- Her eşya için kişisel veya ortak kullanım itirazının yazdırılması
- Üçüncü kişi aidiyet iddiasının adı ve dayanağıyla kaydedilmesi
- Belgelerin tutanağa eklendiğinin açıkça belirtilmesi
- Tutanağın okunması ve bir örneğinin alınması
Hacizden sonra
- Öğrenme ve tutanak tarihine göre şikâyet süresinin hesaplanması
- İcra dosyasının bütün evrakıyla incelenmesi
- Haczin kaldırılması ve gerekiyorsa durdurma talebinin hazırlanması
- Mülkiyet uyuşmazlığında doğru istihkak usulünün belirlenmesi
- Muhafaza ve satış işlemlerinin UYAP üzerinden takip edilmesi
Kaçınılması gereken işlemler
- Görevlilere fiziksel müdahalede bulunulması
- İtirazların sözlü bırakılıp tutanağa yazdırılmaması
- Sadece fatura adına güvenilip ödeme ve seri numarasının sunulmaması
- Eski internet listelerine dayanarak sürenin geçirilmesi
- Şikâyetin icrayı otomatik durdurduğunun varsayılması
Evde hangi eşyalar haczedilebilir? Sıkça sorulan sorular
Ev haczinde en çok sorulan konular, beyaz eşya ve elektronik cihazların durumu, ikinci eşya kuralı, ziynet ve nakit, üçüncü kişi mülkiyeti, konutta hâkim onayı ve şikâyet süresidir. Aşağıdaki cevaplar 23 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükteki İİK hükümlerini esas alır.
Eve haciz artık hiç gelmiyor mu?
Hayır. Eve haciz gelmesi tamamen yasaklanmamıştır. İcra müdürü yerin konut olduğunu tespit ederse haciz kararı verir ve kural olarak bu kararı icra mahkemesi onayına sunar. Mahkeme onayından sonra konuta gidilebilir; ancak borçlu ve ailesine ait kişisel eşyalar ile ortak kullanım eşyaları yine haczedilemez. İhtiyati haciz bakımından İİK m. 79/a’daki istisna ayrıca gözetilir.
Buzdolabı ve çamaşır makinesi haczedilebilir mi?
Ailenin fiilî ortak kullanımındaki buzdolabı ve çamaşır makinesi, İİK m. 82/1-3 kapsamında haczedilemez. Güncel kanun bu eşyaların “lüzumlu” olduğunun ayrıca ispatını istemez. Ancak aynı ürünler evde satış amacıyla kapalı kutuda ticari stok olarak tutuluyorsa ortak ev eşyası sayılmayabilir. Eşyanın gerçek kullanım amacı tutanak ve delillerle belirlenir.
Televizyon haczedilebilir mi?
Aile ortak kullanımındaki televizyon kural olarak haczedilemez. Televizyonun LCD, plazma veya yeni teknoloji olması tek başına haciz sebebi değildir. Eski Yargıtay kararlarında yer alan farklı değerlendirmeler, 2023’te değiştirilen “lüzumlu eşya” metnine dayanmaktadır. Televizyon ticari stok, yatırım veya değerli koleksiyon niteliğindeyse somut olay farklı değerlendirilebilir.
İkinci televizyon veya ikinci buzdolabı haczedilir mi?
Sırf ikinci olduğu için haczedilmesi yönünde güncel bir kanun kuralı yoktur. Aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması hâlinde bunlardan birinin haczedilebilmesine ilişkin ibare, 5 Nisan 2023’te kaldırılmıştır. Her iki eşya da kişisel veya ortak kullanımdaysa koruma uygulanır. Sayı ve ambalaj biçimi ticari stok ihtimalini gösteriyorsa kullanım amacı ayrıca araştırılır.
Cep telefonu haczedilebilir mi?
Fiilen kişisel kullanımda olan cep telefonu, kişisel eşya niteliği nedeniyle kural olarak haczedilemez. Cihazın yüksek fiyatı tek başına sonucu değiştirmez. Buna karşılık çok sayıda kapalı kutu telefonun ticari satış için tutulması hâlinde bu mallar kişisel eşya sayılmaz. Telefon şirkete aitse çalışanın kişisel borcu için haczedilemez; zimmet ve demirbaş belgeleri sunulmalıdır.
Bilgisayar veya tablet haczedilebilir mi?
Kişisel veya aile ortak kullanımındaki bilgisayar ve tablet kural olarak haczedilemez. Mesleğin yürütülmesi için gerekli cihaz bakımından İİK m. 82/1-2 de uygulanabilir. Ancak cihazın satış stoku, işletme emtiası veya başka bir ekonomik amaçla tutulduğu belirlenirse bent 3 koruması uygulanmayabilir. Şirket cihazlarında üçüncü kişi mülkiyeti ayrıca ileri sürülmelidir.
Klima ve kurutma makinesi haczedilebilir mi?
Klima konutun ısıtma-soğutmasına, kurutma makinesi ise aile çamaşır düzenine ortak hizmet ediyorsa güncel kanun kapsamında ev eşyası olarak korunabilir. Eski kanundaki “zorunlu eşya” ölçütü artık uygulanmaz. Bununla birlikte cihazın ticari stok olması, işletmede kullanılması veya taşınmazın bütünleyici parçası niteliği gibi farklı hukuki durumlar somut olayda ayrıca incelenir.
Oyun konsolu haczedilebilir mi?
Oyun konsolu için kanunda özel bir ürün listesi yoktur. Cihaz bir aile bireyinin kişisel eşyası veya ailenin ortak kullanım eşyasıysa m. 82/1-3 koruması ileri sürülebilir. Ticari stok, koleksiyon veya yatırım amacı baskınsa sonuç değişebilir. “Zorunlu ihtiyaç değildir” gerekçesi, 2023 sonrası bent metninin tek başına kabul ettiği bir ölçüt değildir.
Altın, düğün takısı ve ziynet eşyası haczedilebilir mi?
Altın, değerli taş ve süs eşyası İİK m. 82/1-3’te açıkça koruma dışında bırakıldığından borçluya aitse haczedilebilir. Düğün takısının eşe veya başka kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa mülkiyet ayrı bir konudur. Aidiyet; düğün görüntüsü, fatura, banka hareketi, teslim belgesi ve diğer delillerle ispatlanabilir. İddia haciz tutanağına yazdırılmalıdır.
Eşimin veya ailemin aldığı eşyalar benim borcum için haczedilir mi?
Borçluya ait olmayan mal, borçlunun kişisel borcu için haczedilemez. Ancak aynı evdeki ortak zilyetlik nedeniyle İİK m. 97/a karineleri uygulanabilir ve aidiyetin ispatı gerekebilir. Fatura, ödemeyi gösteren banka kaydı, garanti belgesi, seri numarası ve teslim belgesi birlikte sunulmalıdır. Üçüncü kişi iddiası işlem sırasında tutanağa geçirilerek doğru istihkak usulü izlenmelidir.
Eşyalı kiralık evde ev sahibinin eşyaları haczedilebilir mi?
Ev sahibine ait mobilya ve beyaz eşya, kiracının borcu için haczedilemez. Bunun açıkça ispatı için kira sözleşmesinde ayrıntılı demirbaş listesi, marka-model veya seri numarası, teslim tutanağı ve mümkünse fatura bulunması yararlıdır. Ev sahibinin mülkiyet iddiası haciz sırasında tutanağa geçirilmelidir; uyuşmazlığın durumuna göre istihkak prosedürü işletilir.
Borçlu evde yokken haciz yapılabilir mi?
Borçlunun evde olmaması tek başına her durumda haczi engellemez. Bununla birlikte yerin konut olması hâlinde İİK m. 79/a onay süreci, doğru adres kontrolü, hazır bulunan kişilerin beyanları ve haczedilmezlik kuralları uygulanır. Kilitli yerlerin açılması gibi işlemler yalnız icra görevlilerinin kanuni yetkileri çerçevesinde yürütülebilir; alacaklı kendi başına konuta giremez.
Hâkim onayı varsa evdeki bütün mallar haczedilebilir mi?
Hayır. İcra mahkemesinin onayı, konutta haciz işlemi yapılmasına ilişkindir; içerideki her eşyanın haczedilebilir olduğu anlamına gelmez. İcra memuru her mal için mülkiyet, kişisel veya ortak kullanım, değerli eşya istisnası ve borçla ölçülülük değerlendirmesi yapmalıdır. Kanuna aykırı karar, süresinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir.
Haczedilen eşya hemen evden çıkarılır mı?
Her haciz, eşyanın aynı anda evden çıkarılması anlamına gelmez. Haciz mal üzerinde hukuki kısıtlama doğurur; muhafaza ve satış sonraki veya ayrı işlemler olabilir. Para, kıymetli evrak ve bazı kıymetli şeylerde muhafaza daha sık ve derhâl uygulanabilir. Eşya haczedilemez nitelikteyse ise baştan hacze konu edilmemesi gerekir.
Haczedilmezlik şikâyetinde arabuluculuk zorunlu mudur?
Hayır. İcra müdürlüğünün kanuna aykırı eşya haczine karşı icra mahkemesine yapılan şikâyette dava şartı arabuluculuk yoktur. Başvuru süresi kural olarak öğrenmeden itibaren yedi gün olduğundan, arabuluculuğa başvurulması süreyi koruyan bir işlem değildir. Mülkiyet veya başka bir uyuşmazlığın farklı dava türüne dönüşmesi hâlinde usul ayrıca belirlenir.
Haczedilmezlik şikâyeti satışı durdurur mu?
Kendiliğinden durdurmaz. İİK m. 22 gereğince şikâyet, hakkında başvurulan icra işlemini otomatik olarak durdurmaz. Muhafaza veya satış tehlikesi varsa icranın durdurulması talebi, eşyanın niteliği ve doğabilecek telafisi güç zarar açıklanarak ayrıca sunulmalıdır. Mahkemenin durdurma konusunda vereceği karar dosyanın şartlarına bağlıdır.
Borç miktarından daha fazla eşya haczedilebilir mi?
İİK m. 85 uyarınca alacağın aslı, faiz ve takip giderlerini karşılayacak miktarın aşılması yasaktır. Haczedilen malların tahmini değeri borç ve ferilerini açıkça aşıyorsa taşkın haciz itirazı ileri sürülebilir. Bununla birlikte her malın satış kabiliyeti ve tahmini satış bedeli de değerlendirilir; yalnız etiket veya satın alma fiyatı esas alınmaz.
2022’de başlayan icra dosyasında 2024’te yapılan ev haczine hangi kural uygulanır?
Geçiş hükmü açısından icra dosyasının açıldığı tarihten çok eşyanın haczedildiği tarih önemlidir. Takip 2022’de başlamış ancak eşya 2024’te haczedilmişse, kural olarak 5 Nisan 2023 sonrası genişletilmiş ev eşyası koruması uygulanır. Eşya 5 Nisan 2023’ten önce haczedilmişse İİK Geçici m. 19 gereğince eski hüküm uygulanmaya devam eder.
İcra işlemlerine ilişkin diğer incelemeler
Ev eşyası haczi çoğu zaman daha geniş bir icra dosyasının yalnız bir aşamasıdır. Takibin dayanağı, tebligat, borca itiraz, banka hesabı ve maaş haczi gibi diğer işlemler ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç: Evdeki eşyanın adı değil, hukuki niteliği belirleyicidir
5 Nisan 2023 sonrası güncel kural; borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyaları ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyalarını korur. Borçluya ait para ve kanunda sayılan benzeri kıymetli şeyler ile ticari stoklar ise haczedilebilir. Konuta giriş onayı, bu ayrımı ortadan kaldırmaz.
Uyuşmazlıkta öncelikle haciz tarihi, eşyanın gerçek maliki, kullanım amacı, tutanak içeriği ve değerli eşya istisnası belirlenmelidir. Kanuna aykırı hacizde süre kısa; şikâyetin icrayı durdurma etkisi ise otomatik değildir.
Özellikle ziynet, üçüncü kişi mülkiyeti, ev ofisi stoku, yüksek değerli elektronik veya 5 Nisan 2023 öncesi haciz söz konusuysa dosyanın bütün evrakıyla değerlendirilmesi gerekir.
Ev eşyası haczine ilişkin hukuki değerlendirme
Haciz tutanağı, icra dosyası, eşya belgeleri ve süreler birlikte incelenerek haczedilmezlik şikâyeti, istihkak iddiası ve durdurma talebinin somut dosyaya uygun biçimde belirlenmesi gerekir.
Resmî mevzuat, karar ve akademik kaynaklar
- Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (özellikle m. 16, 22, 79/a, 80, 82, 85, 88, 97/a ve Geçici m. 19; erişim: 23.08.2026).
- TBMM — 7445 sayılı Kanun bilgileri (kabul: 28.03.2023; Resmî Gazete: 05.04.2023, sayı 32154).
- TBMM — 7445 sayılı Kanun tam metni (m. 1–5; erişim: 23.08.2026).
- Resmî Gazete — 5 Nisan 2023 tarihli ve 32154 sayılı nüsha.
- Anayasa Mahkemesi — Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (özellikle konut dokunulmazlığına ilişkin m. 21).
- Yargıtay Başkanlığı Karar Arama (karar numarası ve tam metin doğrulaması için resmî arama sayfası).
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2013/32782 E., 2013/39098 K., 09.12.2013 (tam metin; 2023 öncesi kanun metnine ilişkindir).
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2013/3365 E., 2013/12821 K., 04.04.2013 (tam metin; 2023 öncesi kanun metnine ilişkindir).
- İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi — Konutta haciz ve İİK m. 79/a üzerine akademik inceleme (erişim: 23.08.2026).
- DergiPark — 7445 sayılı Kanun sonrası haciz, insan onuru ve ev eşyası korumasına ilişkin akademik çalışma (erişim: 23.08.2026).
