24 Ağustos 2026 itibarıyla güncel · UYAP ve e-Devlet ayrımı
İcra Takibi Nedir ve Avukatsız veya e-Devlet Üzerinden İcra Takibi Başlatılabilir mi?
Avukat tutmadan icra takibi başlatmak mümkündür; alacaklı, yetkili icra dairesine bizzat yazılı veya sözlü takip talebinde bulunabilir. Buna karşılık e-Devlet’teki İcra Dosyası Sorgulama hizmeti yeni takip açmaz. Güncel UYAP hizmet dağılımında vatandaş yeni icra takibini Vatandaş Portal’dan açamaz; elektronik takip açılışı Avukat Portal üzerinden avukatlarca yapılır.
- İİK m. 8/a
- İİK m. 42
- İİK m. 58
- Avukatlık Kanunu m. 35
- Avukatsız başvuru
- UYAP Vatandaş Portal
- e-Devlet sorgulama
- Takip talebi
Hazırlayan: Avukat & Uzman Arabulucu İlker Cebeci · Son güncelleme: 24 Ağustos 2026
Alacaklı, kendi takibini yetkili icra dairesinde bizzat başlatabilir ve sürdürebilir.
İİK m. 58, takip talebinin icra dairesine yazılı, sözlü ya da elektronik ortamda yapılmasını kabul eder.
e-Devlet’teki resmî hizmet mevcut icra dosyalarını sorgulamaya yöneliktir.
Güncel UYAP sınıflandırmasında “Takip Açılış” işlevi yalnız Avukat Portal için gösterilir.
Bu sonuç ilk bakışta çelişkili görünebilir: Kanun takip talebinin elektronik ortamda yapılabileceğini açıkça söylerken vatandaş portalı yeni takip açılışını sunmamaktadır. Çelişki yoktur. Kanunun elektronik başvuruya izin vermesi başka, belirli bir portalın belirli kullanıcı grubuna işlem menüsü tanımlaması başkadır.
Dolayısıyla iki soru ayrı cevaplanmalıdır: “Avukat olmadan takip başlatılabilir mi?” sorusunun cevabı evet; “Vatandaş e-Devlet’ten yeni takip açabilir mi?” sorusunun 24 Ağustos 2026 tarihli cevabı ise hayırdır.
İcra takibi nedir?
İcra takibi, bir alacağın borçlu tarafından rızaen ödenmemesi üzerine devletin cebri icra organları aracılığıyla tahsil edilmesini amaçlayan resmî işlemler bütünüdür. Para veya teminat alacağına ilişkin cebri icra, İİK m. 42 uyarınca takip talebiyle başlar; seçilen yola göre ödeme ya da icra emri, kesinleşme, haciz, satış ve tahsil aşamaları gündeme gelir.
İcra dairesi, alacaklının tek taraflı talebi üzerine dosya oluşturabilir. Bu durum alacağın mahkeme kararıyla kesin olarak var olduğunun tespit edildiği anlamına gelmez. Özellikle genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrine süresinde itiraz ederek takibi durdurabilir.
“İcra takibi” tek bir usulün adı değildir. Mahkeme kararına dayanan ilamlı icra, genel haciz yoluyla ilamsız takip, kambiyo senetlerine özgü haciz, rehnin paraya çevrilmesi ve kiralanan taşınmazların tahliyesine ilişkin özel takipler farklı şartlara tabidir.
Avukatsız icra takibi başlatılabilir mi?
Evet. Dava ve takip ehliyetine sahip gerçek kişi, kendi alacağı için avukat görevlendirmeden yetkili icra dairesine başvurabilir. Alacaklı takip talebini bizzat hazırlayabilir, yazılı olarak verebilir veya icra dairesinde sözlü talepte bulunabilir. Kanunda gerçek kişinin kendi icra işlemini mutlaka avukat aracılığıyla yürütmesini öngören genel bir zorunluluk yoktur.
Avukatla temsil bir hak ve seçimdir; takip açılışının geçerlilik şartı değildir. Bununla birlikte avukat olmadan dosya açabilmek, seçilen takip yolunun, yetkinin, faizin, borç sebebinin ve sürelerin hatalı olmasının sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
Avukatsız icra takibinin yasal dayanağı nedir?
Avukatsız başvurunun temel dayanakları, İİK m. 58’in takip talebini alacaklıya açık biçimde tanıması ve Avukatlık Kanunu m. 35/3’ün dava açma yeteneği bulunan kişinin kendi evrakını düzenleyip işini bizzat takip edebilmesini kabul etmesidir. HMK m. 71 de dava ehliyeti bulunan kişinin davasını kendisi veya vekili aracılığıyla yürütebileceğini belirtir.
| Düzenleme | Kuralın özü | Bu soruya etkisi | Sınırı |
|---|---|---|---|
| İİK m. 42 | Para veya teminat alacağına ilişkin cebri icra takip talebiyle başlar. | İcra sürecini başlatan irade açıklamasının takip talebi olduğunu gösterir. | Her alacak ve her borçlu için aynı takip yolu kullanılamaz. |
| İİK m. 58 | Takip talebi icra dairesine yazılı, sözlü veya elektronik ortamda yapılabilir. | Alacaklının bizzat yazılı veya sözlü başvurusuna açık yasal temel sağlar. | Elektronik işlemin hangi portal ve kullanıcı rolüyle yapılacağı UYAP düzenine bağlıdır. |
| İİK m. 8/a | İcra daireleri işlemlerinde UYAP kullanır; güvenli elektronik imzalı veriler senet hükmündedir. | Elektronik icra işlemlerinin altyapısını ve elektronik imzanın ispat gücünü düzenler. | Her vatandaş için yeni takip açma menüsü oluşturmaz. |
| Avukatlık Kanunu m. 35/3 | Kişi kendi evrakını düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir. | Kişinin kendi hakkını avukat olmadan takip edebilmesini güvence altına alır. | Başkasının işini ücretli veya sürekli biçimde avukat olmadan takip etme yetkisi vermez. |
| HMK m. 71 | Dava ehliyeti bulunan kişi davasını kendisi veya tayin ettiği vekille açıp takip edebilir. | Kişinin bizzat hukuki işlem yapabilmesi ilkesini tamamlar. | İcra takibinin özel usul hükümlerinin yerini almaz. |
| 5070 sayılı Kanun m. 5 | Güvenli elektronik imza kural olarak elle atılan imzayla aynı hukukî sonucu doğurur. | Elektronik belgenin imza niteliğini açıklar. | Portala tanımlanmamış bir işlem yetkisini kullanıcıya kazandırmaz. |
En doğrudan hüküm İİK m. 58’dir. Madde, “takip talebi icra dairesine” yapılır der ve talebin alacaklı, kanuni temsilci veya vekil bilgilerini içermesini öngörür. “Vekil” seçeneğinin ayrıca sayılması, alacaklının her durumda vekille hareket etmek zorunda olmadığını da gösterir.
e-Devlet üzerinden icra takibi başlatılabilir mi?
24 Ağustos 2026 itibarıyla vatandaş, e-Devlet üzerinden yeni icra takibi başlatamaz. e-Devlet Kapısı’ndaki Adalet Bakanlığı hizmetinin adı “İcra Dosyası Sorgulama”dır ve mevcut dosyaların görüntülenmesine yöneliktir. Resmî UYAP hizmet sınıflandırması da “Takip Açılış” işlemini yalnız Avukat Portal altında göstermekte; Vatandaş Portal için yeni takip açılışı saymamaktadır.
e-Devlet, kimlik doğrulama ve kamu hizmetlerine geçiş sağlayan bir kapıdır. İcra dairesinin yerine geçmez ve sayfada bulunmayan bir işlem türünü yalnız giriş yapılmış olması nedeniyle oluşturmaz.
Vatandaş e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal’a geçebilir; tarafı olduğu dava ve icra dosyalarını sorgulayabilir, safahat bilgisini görebilir ve giriş türüne bağlı yetkilerden yararlanabilir. Ancak mevcut dosyayı görüntülemek ile alacaklı sıfatıyla sıfırdan takip dosyası açmak farklı işlemlerdir.
İİK m. 58 “elektronik ortamda” başvuruya izin veriyorsa vatandaş neden e-Devlet’ten takip açamıyor?
İİK m. 58 elektronik takip talebini hukuk düzeninde mümkün kılar; İİK m. 8/a ise elektronik işlemlerin UYAP üzerinden yürütülmesini ve ayrıntıların düzenleyici işlemlerle belirlenmesini öngörür. Bu hükümler, her portal kullanıcısına aynı menülerin açılmasını emretmez. Elektronik başvuru imkânının kullanıcıya sunulması, UYAP’taki rol ve işlem yetkisine bağlıdır.
Güncel sistemde elektronik takip açılışı UYAP Avukat Portal üzerinden yürütülür. Avukat, e-imza veya mobil imza ile ilamlı ya da ilamsız takip başlatabilir. Vatandaş ise yeni takip için icra dairesine bizzat başvurabilir.
Bu nedenle “kanunda elektronik ortam yazıyor; öyleyse vatandaş e-Devlet’ten açabilir” sonucu hukuken eksiktir. Kanunî imkân, teknik hizmetin kimlere tanımlandığı ve güvenli imza şartı birlikte değerlendirilmelidir.
İcra takibi için fiziki başvuru, e-Devlet, Vatandaş Portal ve Avukat Portal arasındaki fark nedir?
Alacaklının icra dairesine bizzat başvurması yeni takip açabilir; e-Devlet’teki resmî hizmet mevcut dosyayı sorgular; UYAP Vatandaş Portal mevcut dosyaları izleme ve vatandaşlara tanımlanan yargı işlemlerini sunar; UYAP Avukat Portal ise avukatlara elektronik dava ve icra takibi açılışı sağlar. Aynı UYAP altyapısına bağlanmaları, bütün portalların aynı yetkiyi taşıdığı anlamına gelmez.
| Kanal | Kim kullanır? | Yeni takip açılır mı? | Başlıca işlev |
|---|---|---|---|
| Yetkili icra dairesine bizzat başvuru | Alacaklı, kanuni temsilci veya usulüne uygun avukat | Evet. Yazılı veya sözlü takip talebiyle. | Yeni dosya oluşturma, belge sunma, harç ve gider yatırma |
| e-Devlet “İcra Dosyası Sorgulama” | Kimliğini doğrulayan vatandaş | Hayır. | Mevcut icra dosyasını sorgulama |
| UYAP Vatandaş Portal | Vatandaş; giriş türüne göre farklı görüntüleme ve işlem yetkileriyle | Hayır. Güncel hizmet listesinde takip açılışı yoktur. | Dosya ve safahat sorgulama, evrak doğrulama, vatandaşlara açık dava işlemleri |
| UYAP Avukat Portal | Baro kaydı ve sistem yetkisi bulunan avukat | Evet. İlamlı ve ilamsız takip açılabilir. | Elektronik takip açılışı, ödeme, evrak ve dosya işlemleri |
| E-posta, KEP veya CİMER | Genel kullanıcı | Hayır. Bunlar takip talebinin olağan başvuru kanalı değildir. | Kendi mevzuatındaki bildirim veya başvuru amaçları |
E-imza veya mobil imza sahibi olmak vatandaşın yeni icra takibi açmasını sağlar mı?
Tek başına sağlamaz. Güvenli elektronik imza, 5070 sayılı Kanun m. 5 ve İİK m. 8/a uyarınca elle atılan imzaya denk hukukî sonuç doğurur; ancak kullanıcıya UYAP’ta tanımlanmamış bir işlem menüsü kazandırmaz. Yeni takip açabilmek için hem geçerli imza hem de ilgili portalda takip açılışı yetkisi bulunmalıdır.
E-imza ile kimlik doğrulamak, bir belgenin elektronik olarak imzalanmasını sağlar. Buna karşılık “bu belgeyi hangi sisteme, hangi işlem türüyle gönderebilirim?” sorusu sistem yetkisine ilişkindir.
Vatandaş Portal’a e-imza veya mobil imza ile giriş, yalnız e-Devlet şifresiyle girişe göre daha ayrıntılı dosya ve evrak görüntüleme imkânı sağlayabilir. Fakat resmî UYAP sayfasındaki güncel hizmet ayrımında yeni takip açılışı yine Avukat Portal altında yer almaktadır.
İcra takibini kimler başlatabilir?
Takibi, alacaklı gerçek kişi bizzat; küçük veya kısıtlı adına kanuni temsilci; tüzel kişi adına temsil yetkili organ ya da temsilci; alacaklı tarafından usulüne uygun vekâlet verilen avukat başlatabilir. Başvuruyu yapan kişinin taraf ve temsil sıfatı dosyada açık olmalıdır. Avukat olmayan üçüncü kişi, sırf adi vekâlet veya yakınlık ilişkisiyle başkasının icra işini takip edemez.
Alacaklı kendi adına nasıl hareket eder?
Ergin ve ayırt etme gücüne sahip alacaklı, kendi takip talebini düzenleyip icra dairesine sunabilir. Kimlik, taraf bilgileri ve alacağın dayanağına ilişkin kayıtları hazır bulundurmalıdır. Takip yolunu, yetkili daireyi, ana para ile faiz kalemlerini kendisi belirler; başvuru sırasında yapılan form kontrolü, alacağın esası hakkında hukukî danışmanlık sayılmaz.
Veli veya vasi takip başlatabilir mi?
Veli, çocuk adına; vasi ise vesayet makamının görev ve izin düzeni saklı kalmak üzere kısıtlı adına işlem yapabilir. Temsil sıfatını gösteren belge sunulmalıdır. Alacağın tasarruf işlemi, sulh, feragat veya tahsil biçimi vesayet makamının iznine bağlıysa yalnız takip açma yetkisinin bulunması sonraki bütün işlemler için yeterli kabul edilmemelidir.
Şirket avukatsız takip başlatabilir mi?
Şirketi temsil ve ilzama yetkili organ veya kişi, yetkisini gösteren ticaret sicili ve imza belgeleriyle şirket adına başvurabilir. Avukatlık Kanunu’ndaki sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğü bulunan kuruluşlara ilişkin özel hükümler ayrıca gözetilir. Şirket çalışanı veya muhasebeci, yalnız iş sözleşmesi ya da şirket içi görev dağılımı nedeniyle icra dosyasında temsil yetkisi kazanmaz.
Avukat elektronik takip açabilir mi?
Avukat, vekâlet ve UYAP yetkileri kapsamında Avukat Portal üzerinden e-imza veya mobil imzayla elektronik takip açabilir. Takip açıldıktan sonraki işlemleri de dosyanın niteliğine göre çevrim içi yürütebilir. Vekâletin kapsamı, özel yetki gerektiren işlemler, tahsil ve ödeme yetkisi ile elektronik vekâlet kaydı somut dosyada ayrıca kontrol edilir.
Hangi icra takip yolu seçilmelidir?
Takip yolu, alacağın para veya teslim borcu olması, mahkeme kararına dayanması, çek veya bono niteliğindeki belge bulunması, alacağın rehinle güvence altına alınması ya da kira ve tahliye talebi içermesine göre seçilir. Avukatsız başvuru hakkı, alacaklıya dilediği yolu hukuki şartları oluşmadan kullanma yetkisi vermez.
| Takip yolu | Tipik dayanak | Belge şartı | Başlıca dikkat noktası |
|---|---|---|---|
| Genel haciz yoluyla ilamsız takip | Rehinle güvence altına alınmamış para veya teminat alacağı | Takibin açılması için her durumda belge zorunlu değildir. | Borçlu kural olarak yedi günde itiraz ederse takip durur; ispat sorunu ortaya çıkar. |
| İlamlı icra | İcra edilebilir mahkeme kararı veya ilam niteliğinde belge | İlam veya kanunun ilam niteliği tanıdığı belge gerekir. | Kararın kesinleşme şartı, eda hükmü, faiz ve icra edilebilirlik ayrı incelenir. |
| Kambiyo senetlerine özgü haciz | Çek, bono veya poliçe | Kambiyo vasfını taşıyan senet ve kural olarak aslı gerekir. | Şekil, ibraz, vade, ciro, yetki ve zamanaşımı teknik olarak incelenmelidir. |
| Rehnin paraya çevrilmesi | Taşınır rehni veya ipotekle güvence altına alınmış alacak | Rehin veya ipotek belgeleri ve özel kanun şartları gerekir. | Kural olarak önce rehne başvurma zorunluluğu ve takip türünün koşulları gözetilir. |
| Kira alacağı ve tahliye talepli takip | Ödenmeyen kira bedeli ve tahliye talebi | Kira ilişkisi, dönem ve borç kalemleri doğru açıklanmalıdır. | Ödeme ve itiraz süreleri ile tahliye talebinin özel usulü vardır. |
Çek veya bono alacağında yalnız “ilamsız takip” ifadesiyle yetinilmesi, kambiyo yolunun sağladığı özel usulün kaybına veya hatalı seçime yol açabilir. Senedin niteliği ve tahsil seçenekleri için senet alacağının tahsiline ilişkin inceleme ayrıca değerlendirilmelidir.
Kira bedelinin ödenmemesiyle birlikte tahliye isteniyorsa sıradan genel haciz takip talebi yeterli olmayabilir. Bu konunun süre ve itiraz düzeni, kira borcunun ödenmemesi nedeniyle tahliye başlıklı yayında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
İcra takibi başlatmak için yazılı belge zorunlu mudur?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte alacağın mutlaka senet, sözleşme veya faturaya dayanması şart değildir. İİK m. 58, “senet, senet yoksa borcun sebebi”nin yazılmasını ister. Ancak takip açabilmek ile itiraz sonrasında alacağı ispat edebilmek farklıdır; yazılı delil bulunmaması takibin durması hâlinde alacaklının ispat durumunu önemli ölçüde zorlaştırabilir.
Alacak bir belgeye dayanıyorsa İİK m. 58 uyarınca belgenin aslı veya alacaklı ya da temsilcisi tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneği takip talebi sırasında icra dairesine verilmelidir. Kambiyo, ilam ve rehin takiplerinde ayrıca özel belge kuralları vardır.
Takip belgeye dayandırılmıyorsa borcun sebebi soyut bir dosya koduyla değil; mümkün olduğunca hukuki ilişki, tarih, edim ve muacceliyet gösterilerek açıklanmalıdır. “Borç verdiğim para,” “teslim edilen mal bedeli” veya “ifa edilen hizmet bedeli” gibi açıklamalar, somut kayıtlarla desteklenmelidir.
Takip talebinde hangi bilgiler ve belgeler bulunmalıdır?
İİK m. 58’e göre takip talebinde taraf ve temsil bilgileri, alacaklının ödeme hesabı, borçlunun bilinen kimlik ve adres bilgileri, ana para, faiz oranı ve başlangıç tarihi, yabancı para varsa kur tercihi, senet veya borcun sebebi ile seçilen takip yolu gösterilmelidir. Belgeye dayanılıyorsa gerekli örnekler de talebe eklenmelidir.
| Bilgi veya belge | Neden gerekir? | Eksiklik veya hata riski |
|---|---|---|
| Alacaklının adı, kimlik/vergi bilgisi ve adresi | Taraf sıfatı ve bildirim işlemleri için | Tarafın yanlış gösterilmesi, takip hakkına ve sonradan açılacak davaya etki edebilir. |
| Borçlunun adı, biliniyorsa TCKN/VKN ve yerleşim yeri | Doğru kişiye ödeme emri çıkarılması ve tebligat için | İsim benzerliği, yanlış kişi veya tebligat sorunu doğurabilir. |
| Ana para ve para birimi | Takip miktarının sınırını belirlemek için | Fazla, mükerrer veya belirsiz talep şikâyet ve tazminat riski yaratabilir. |
| Faiz türü, oranı ve başlangıç tarihi | İşlemiş ve işleyecek faizin doğru hesaplanması için | Yasal, ticari, avans veya sözleşme faizinin karıştırılması fazla talebe yol açabilir. |
| Borcun sebebi veya senet bilgisi | Takibin hangi hukuki ilişkiye dayandığını somutlaştırmak için | Ödeme emrinin kapsamı, itiraz ve sonraki davada uyuşmazlık doğurabilir. |
| Seçilen takip yolu | Doğru ödeme veya icra emrinin düzenlenmesi için | Özel takip şartları yoksa takip veya emir iptal edilebilir. |
| Alacaklının banka ve hesap bilgileri | Ödemenin doğru hesaba yönlendirilmesi için | Ödeme emri ve tahsilat işlemleri aksayabilir. |
| Dayanak belgenin gerekli nüshaları | Belgeye dayalı takipte dosya ve borçlu nüshası için | Ödeme emri veya özel takip yolu şikâyete konu olabilir. |
Borçlunun T.C. kimlik numarası alacaklı tarafından bilinmiyorsa İİK m. 58 metni bunu mutlak şart olarak düzenlemez; “biliniyorsa” ibaresini kullanır. Bununla birlikte doğru kişi, adres ve tebligat bilgisi sağlanmadan işlem yapılması ciddi hata riskini artırır.
İcra takibi hangi icra dairesinde başlatılmalıdır?
Para veya teminat alacaklarında yetki, İİK m. 50’nin göndermesiyle kural olarak HMK’nın yetki hükümlerine göre belirlenir. Genel yetkili yer borçlunun takip tarihindeki yerleşim yeridir; sözleşmeden doğan borçlarda ifa yeri, bazı takiplerde sözleşmenin yapıldığı yer veya özel kanunla belirlenen yer de yetkili olabilir. Takip türüne göre özel yetki kuralları ayrıca incelenmelidir.
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte icra dairesi kural olarak yetkisini kendiliğinden incelemez; borçlu süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunabilir. Kesin yetki veya kamu düzenine ilişkin özel durumlar saklıdır.
Yetki itirazında yalnız “bu daire yetkisizdir” demek çoğu durumda yeterli değildir; yetkili olduğu ileri sürülen icra dairesinin de gösterilmesi gerekebilir. Bu nedenle baştan doğru dairenin belirlenmesi tebligat, masraf ve süre kaybını önler.
Avukatsız icra takibi icra dairesinde nasıl başlatılır?
Alacaklı önce alacağın niteliğine uygun takip yolunu ve yetkili icra dairesini belirler; İİK m. 58’deki bilgileri içeren takip talebini ve varsa dayanak belgeleri hazırlar. Kimliği ve temsil belgesiyle icra dairesine başvurur, harç ve tebligat giderlerini yatırır. İcra müdürü kanunî şartları yeterli görürse ödeme veya icra emri düzenler.
- Alacağın hukuki niteliğini belirleyinPara, teslim, ilam, kambiyo, rehin veya kira ilişkisi olup olmadığını; borcun muaccel hâle gelip gelmediğini tespit edin.
- Takip yolunu seçinGenel haciz, ilamlı icra, kambiyo, rehin veya özel tahliye takibinden hangisinin şartlarının oluştuğunu belirleyin.
- Yetkili icra dairesini tespit edinBorçlunun yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri ve özel yetki hükümlerini birlikte değerlendirin.
- Alacak hesabını çıkarınAna para, işlemiş faiz, faiz başlangıcı, oran, para birimi ve talep edilen diğer kalemleri ayrı ayrı gösterin.
- Takip talebini ve belgeleri hazırlayınİİK m. 58 kayıtlarını yazın; takip belgeye dayanıyorsa gerekli asıl veya tasdikli örnekleri borçlu sayısına göre düzenleyin.
- İcra dairesine bizzat başvurunKimlik ve varsa temsil evrakıyla yazılı talebi sunun; sözlü talep verilecekse beyanın tutanağa doğru geçirildiğini kontrol edin.
- Harç ve giderleri yatırınTakip türüne göre hesaplanan başvuru, peşin harç ve tebligat/posta avansını tamamlayın.
- Dosya numarası ve makbuzu alınİİK m. 58 gereğince takip talebi, verilen belgeler ve masraflar için makbuz alın; dosya numarasını kaydedin.
- Ödeme emrinin tebliğini izleyinTebligat adresi, iade nedeni ve tebliğ tarihini kontrol edin; süreler tebligatla işlemeye başlar.
- Sonraki talebi zamanında yapınİtiraz, kesinleşme, haciz veya dava aşamasında dosyayı işlem yapılmış varsaymadan düzenli olarak inceleyin.
Bu akış genel haciz yoluyla ilamsız takip için özetlenmiştir. Kambiyo, ilamlı icra, rehin ve tahliye takiplerinde süre ve işlem adları değişebilir.
Avukatsız icra takibinde hangi harç ve masraflar ödenir?
Takip açılırken takip türüne ve alacak tutarına göre başvurma harcı, uygulanıyorsa peşin harç, ödeme emri ve diğer tebligatlar için posta avansı ile belge ve işlem giderleri alacaklıdan alınabilir. Tutarlar yıllık tarifeler, borçlu sayısı, tebligat adresi ve istenen işlem sayısına göre değiştiğinden başvuru tarihinde UYAP veya icra dairesi hesabı esas alınmalıdır.
Avukat görevlendirilirse alacaklı ile avukat arasındaki sözleşme ücreti ayrıca gündeme gelir. Takibin haklı çıkması ve tahsilat yapılması hâlinde kanunen borçluya yükletilebilecek takip giderleri ve karşı vekâlet ücreti ile alacaklının kendi avukatına ödediği sözleşme ücreti aynı kavram değildir.
Takibin sonuçsuz kalması, borçlunun ödeme gücünün bulunmaması veya takibin hatalı açılması hâlinde başlangıç giderleri alacaklı üzerinde kalabilir. “Her masraf sonunda mutlaka borçludan alınır” şeklindeki kesin ifade doğru değildir.
Takip talebi verildikten sonra ne olur?
İcra müdürü, takip talebinin ilgili kanunda öngörülen kayıtları içerdiğine karar verirse takip türüne uygun ödeme veya icra emrini düzenler ve borçluya tebliğe çıkarır. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emri; borç, gider, ödeme süresi, itiraz hakkı ve itiraz edilmezse cebri icraya devam edileceği yönündeki ihtarları içerir.
İcra müdürünün ödeme emri düzenlemesi, alacağın esasını bir mahkeme gibi inceleyip kesin hükme bağladığı anlamına gelmez. Müdür takip talebinin şekli ve seçilen yola ilişkin kanunî şartlarını gözetir; borçlunun maddi hukuk savunması çoğu durumda itiraz veya şikâyet üzerine gündeme gelir.
Tebligatın doğru kişiye, doğru adrese ve kanuna uygun yöntemle yapılması sürecin temelidir. İtiraz ve ödeme süreleri takip türüne göre değiştiği için yalnız dosyanın açıldığı tarihe bakılarak süre hesabı yapılamaz.
Borçlu ödeme emrine itiraz ederse ne olur?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca, imzaya veya yetkiye itiraz edebilir. İİK m. 66 uyarınca süresinde yapılan itiraz, itiraz edilen miktar bakımından takibi durdurur. Alacaklı artık doğrudan haciz isteyemez; itirazın hükümden düşürülmesi için uygun hukukî yola başvurmalıdır.
Borçlu yalnız bir kısma itiraz ederse, itiraz edilmeyen miktar yönünden takip devam edebilir. Senet altındaki imza reddedilecekse bunun açıkça bildirilmesi gerekir. Yetki itirazında da yetkili görülen dairenin gösterilmesi ve esas itirazla birlikte hareket edilmesi önem taşır.
Takibin haksız veya yanlış kişiye yöneltildiği düşünülüyorsa, ödeme emri görmezden gelinmemelidir. İtiraz, menfi tespit, istirdat ve tebligat sorunları hakkında borç bulunmadığı hâlde icra takibi başlatılması başlıklı incelemedeki ayrımlar ayrıca dikkate alınmalıdır.
İtirazdan sonra alacaklı hangi yollara başvurabilir?
Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine ve uyuşmazlığın türüne göre icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını veya genel görevli mahkemede itirazın iptalini isteyebilir. İİK m. 67 uyarınca itirazın iptali davası itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. İtirazın kaldırılması için farklı ve daha kısa süre ile sınırlı belge sistemi uygulanır.
İtirazın kaldırılması her yazılı belgeyle istenemez; İİK m. 68 ve devamındaki belge şartları aranır. Belgesi bu yola elverişli olmayan alacaklı, alacağın niteliğine göre itirazın iptali davasına veya genel alacak davasına başvurabilir.
İtirazın iptali davasından önce uyuşmazlık ticari, tüketici, iş veya kira ilişkisine dayanıyorsa ilgili dava şartı arabuluculuk hükümleri ayrıca incelenmelidir. Takip başlatmak ile itirazdan sonra dava açmak aynı dava şartlarına tabi değildir.
İcra inkâr tazminatı ve kötü niyet tazminatı, her ret veya kabul kararında otomatik verilmez. Talep, alacağın likitliği, tarafın haksızlığı ve kanunî şartlar somut olayda değerlendirilir.
Borçlu itiraz etmezse veya takip kesinleşirse ne olur?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu süresinde itiraz etmez ve ödeme yapmazsa takip kesinleşir; alacaklı haciz talebinde bulunabilir. Kesinleşme kendiliğinden tahsilat sağlamaz. Borçlunun banka hesabı, maaşı, aracı, taşınmazı veya diğer haczedilebilir mal ve hakları için kanuna uygun talep ve işlemlerin yapılması gerekir.
Haciz talebi, malvarlığı sorgusu, üçüncü kişiye haciz ihbarnamesi, muhafaza ve satış ayrı işlemlerdir. Her biri kendi şartına, masrafına ve süresine tabidir. İcra dairesi alacaklının bütün sonraki işlemlerini kendiliğinden yürütmez.
Banka hesabına haciz uygulanmışsa haczin kapsamı ve kaldırma sebepleri, banka hesabındaki e-haciz işleminin kaldırılması başlıklı yayında ayrıca incelenmiştir.
Dosyanın uzun süre işlemsiz bırakılması ile alacağın zamanaşımı, haciz isteme süresi ve dosyanın işlemden kaldırılması aynı sonuç değildir. Bu ayrım için icra dosyasının işlem görmemesinin sonuçları başlıklı incelemeye bakılmalıdır.
Avukat olmayan başka bir kişi alacaklı adına icra takibi başlatabilir mi?
Kural olarak kişi kendi işini bizzat takip edebilir; başkasının adli ve icra işlerini meslekî olarak takip etme yetkisi ise avukata aittir. Kanuni temsilci ile tüzel kişinin organ veya temsilcisi bu kuralın kendi sıfatlarından doğan alanında hareket eder. Arkadaş, akraba, muhasebeci veya çalışan, yalnız adi bir yetkilendirmeyle başkası adına avukat gibi takip yürütemez.
Vekâlet ilişkisinde temsil yetkisinin kapsamı ve şekli önemlidir. Avukatla takipte noter vekâletnamesi veya mevzuatın kabul ettiği elektronik vekâlet kayıtları; kanuni temsil ve tüzel kişi temsilinde ise ilgili resmî belgeler aranır.
Bir kişi alacaklı adına yalnız dilekçeyi elden teslim etmekle takip işlemini temsilci sıfatıyla yürütmeyi birbirine karıştırmamalıdır. Taraf beyanı, imza, talep ve dosya işlemleri yetkili kişi tarafından yapılmalıdır.
Avukatsız icra takibi başlatmanın başlıca hukuki riskleri nelerdir?
Avukatsız takipte en sık riskler; yanlış takip yolu veya icra dairesi seçimi, tarafın hatalı gösterilmesi, borç sebebinin belirsiz bırakılması, muaccel olmayan alacağın istenmesi, faiz türü ve başlangıcının yanlış yazılması, belge aslının sunulmaması, mükerrer takip, tebligatın izlenmemesi ve itirazdan sonra altı aylık ya da bir yıllık sürenin karıştırılmasıdır.
| Risk | Muhtemel sonuç | Başvuru öncesi kontrol |
|---|---|---|
| Yanlış takip yolu | Ödeme/icra emrinin veya takibin iptali, yeni masraf ve süre kaybı | İlam, kambiyo, rehin, kira ve genel haciz şartlarını ayırın. |
| Yetkisiz icra dairesi | Borçlunun yetki itirazı, dosyanın durması ve gider artışı | Borçlu yerleşim yeri, ifa yeri ve özel yetkiyi inceleyin. |
| Yanlış taraf veya unvan | Yanlış kişiye takip, tebligat sorunu ve sorumluluk | TCKN/VKN, ticaret sicili ve taraf sıfatını teyit edin. |
| Hatalı faiz | Kısmi itiraz, fazla talep, yargılama gideri ve tazminat tartışması | Temerrüt, vade, faiz türü, oran ve başlangıç gününü ayrı belirleyin. |
| Belge aslının veya gerekli örneğin sunulmaması | Özel takip yolunun veya ödeme emrinin şikâyete konu olması | İİK m. 58 ve seçilen takip yolunun belge hükümlerini uygulayın. |
| Mükerrer takip | İkinci takibin iptali ve gider sorumluluğu | Aynı alacak, taraf ve mevcut dosyaları kontrol edin. |
| İtiraz sonrası sürenin kaçırılması | Takip hukukuna özgü devam imkânının kaybı | İtirazın tebliğ tarihini ve seçilecek hukukî yolun süresini kaydedin. |
| Haciz süresinin izlenmemesi | Haciz isteme hakkı veya konulmuş haciz bakımından olumsuz sonuç | Kesinleşme ve talep tarihlerini dosya takvimine işleyin. |
Avukat görevlendirilmesi hiçbir dosyada tahsilatı garanti etmez; buna karşılık takip yolunun hukuki şartlarının belirlenmesi, süre takibi ve delil planlaması bakımından mesleki sorumluluk altında işlem yapılmasını sağlar. İcra hukuku hizmetinin kapsamı için icra avukatının görevlerine ilişkin sayfa incelenebilir.
Haksız veya fazla miktarlı icra takibi başlatmanın sorumluluğu var mıdır?
Evet. Takip talebinin tek taraflı sunulabilmesi, olmayan bir borcun istenmesini veya alacağın bilerek şişirilmesini hukuka uygun hâle getirmez. Borçlu itiraz, şikâyet, menfi tespit veya istirdat yollarına başvurabilir. Koşulları oluşursa yargılama gideri, vekâlet ücreti, kötü niyet tazminatı, haksız hacizden doğan zarar ve kişilik hakkı sorumluluğu gündeme gelebilir.
İİK m. 67’deki kötü niyet tazminatı her reddedilen takipte kendiliğinden uygulanmaz; alacaklının haksızlığının yanında kötü niyet şartı ve talep incelenir. Haksız haciz nedeniyle genel hükümlere dayalı tazminat için de hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı somut olayda değerlendirilir.
Alacağın varlığından emin olunmayan, mahsup ve ödeme kayıtları incelenmemiş veya zamanaşımı tartışmalı dosyalarda önce bütün hesap hareketleri ve taraf yazışmaları kontrol edilmelidir. İcra takibi baskı veya tehdit aracı olarak kullanılamaz.
Borçlunun kimlik ve adres bilgileri kullanılırken nelere dikkat edilmelidir?
Takip için gerekli kimlik ve adres verileri hukuka uygun kaynaktan elde edilmeli, yalnız takip amacıyla ve gereken ölçüde kullanılmalıdır. Benzer isimli kişiye yönelme, eski adresi bilerek kullanma veya ilgisiz kişisel veriyi dosyaya ekleme hem tebligatı sakatlar hem de veri koruma ve kişilik hakkı sorumluluğu doğurabilir. Taraf teşhisi resmî kayıtlarla mümkün olduğunca doğrulanmalıdır.
Takip talebinde borçlunun TCKN veya VKN’si alacaklı tarafından biliniyorsa yazılır. Bilinmiyorsa bu durum, yanlış veya tahmine dayalı bir numara yazmayı haklı kılmaz. Borçlunun ad-soyadı veya ticaret unvanı ile yerleşim yeri açıkça gösterilmelidir.
Tebligatın iade edilmesi hâlinde doğrudan “borçlu kaçıyor” sonucuna varılmamalıdır. Adres kayıt sistemi, tüzel kişinin sicil adresi, bilinen son adres ve Tebligat Kanunu hükümleri doğru sırayla uygulanmalıdır.
Yargıtay kararları takip talebi ve doğru takip yolu hakkında hangi ilkeleri kabul ediyor?
Doğrulanmış Yargıtay kararları; belgeye dayandırılmayan genel takipte borçluya eklenecek bir dayanak belge örneği bulunmadığını, özel takip yollarında kanunun aradığı belge ve şartların sağlanması gerektiğini ve aynı alacak için bağdaşmayan takip yollarının eş zamanlı yürütülemeyeceğini gösterir. İçtihatlar, avukatsız başvuru hakkının usul şartlarından bağımsız olmadığını teyit eder.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/1718 E., 2025/3449 K., 29.04.2025
Kararda, takip talebi ve ödeme emrinde alacağın belirli bir dayanak belgeye bağlanmadığı, takip açılırken de belge sunulmadığı durumda borçluya eklenecek tasdikli bir belge örneğinden söz edilemeyeceği kabul edilmiştir. İlke, genel ilamsız takibin her durumda yazılı belgeye bağlı olmadığını; ancak borç sebebinin takip talebinde gösterilmesi gerektiğini ortaya koyar.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/3529 E., 2024/8891 K., 22.10.2024
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip özelinde verilen kararda, takip talebinde seçilen yolun ve bu yol için aranan dayanak belgelerin belirleyici olduğu; özel kanun şartları oluşmadan takip yapılamayacağı vurgulanmıştır. Karar, takip türünün yalnız isimlendirme değil, geçerliliği etkileyen hukukî seçim olduğunu gösterir.
Yargıtay İBBGK, 2021/2 E., 2023/1 K., 20.01.2023
Kurul, rehinle güvence altına alınmış ve ayrıca kambiyo senedine bağlanmış aynı alacak için, aynı borçluya karşı hem rehnin paraya çevrilmesi hem kambiyo takibinin eş zamanlı yürütülemeyeceğine karar vermiştir. Karar 16.07.2023 tarihli ve 32250 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu kararlar avukatsız takip bakımından ne ifade eder?
Kişi takip talebini bizzat verebilir; fakat belgesiz genel takip ile belgeye bağlı özel yolları karıştıramaz, mevcut güvence ve dosyaları göz ardı edemez. Uygun olmayan takip yolu, borçlunun şikâyeti üzerine takip veya emrin iptaline, yeni giderlere ve zamanaşımı ya da talep süresi bakımından hak kaybına neden olabilir.
Avukatsız ve elektronik takip ayrımı örnek olaylarda nasıl uygulanır?
Aşağıdaki örneklerde belirleyici ayrım, alacaklının kendi adına bizzat işlem yapma hakkı ile UYAP’ın kullanıcı rolüne tanımladığı elektronik açılış yetkisidir. Gerçek kişi icra dairesine giderek takip açabilir; aynı kişi Vatandaş Portal’da yeni takip menüsü bulamaz. Avukata vekâlet verilirse elektronik açılış Avukat Portal üzerinden yapılabilir.
Örnek 1: Banka dekontuyla verilen borç para
Alacaklı, borçlunun yerleşim yerindeki yetkili icra dairesine bizzat başvurup genel haciz yoluyla ilamsız takip talebi verebilir. Dekont ve yazışmalar dosyaya eklenebilir. Borçlu yedi günde itiraz ederse takip durur; alacaklı temel ilişkiyi ispat etmek zorunda kalır.
Örnek 2: e-Devlet şifresi olan alacaklı
Alacaklı e-Devlet’ten “İcra Dosyası Sorgulama” hizmetine girer; burada yeni takip oluşturamaz. UYAP Vatandaş Portal’a geçiş yapması da güncel hizmet düzeninde takip açılışı sağlamaz. Fiziki başvuru yapabilir veya avukata vekâlet verebilir.
Örnek 3: E-imzası bulunan vatandaş
E-imza belgenin elektronik imza niteliğini sağlar; fakat Vatandaş Portal’da bulunmayan yeni takip yetkisini oluşturmaz. Vatandaş kendi adına icra dairesinde fiziken işlem yapabilir; elektronik takip açılışı için avukatın Avukat Portal yetkisi gerekir.
Örnek 4: Bono alacağı
Alacaklı avukatsız başvurabilir; ancak bononun kambiyo vasfı, aslı, vadesi, ciro zinciri, yetki ve zamanaşımı kontrol edilmeden genel takip veya kambiyo takibi seçilmesi hak kaybı yaratabilir. Belgenin niteliği takip yolunu belirler.
Örnek 5: Şirket alacağı
Şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi, güncel sicil ve imza belgeleriyle icra dairesinde şirket adına işlem yapabilir. Yetkisiz çalışan veya muhasebeci, yalnız şirket içi görevlendirmeyle adli takip temsilcisi hâline gelmez.
Örnek 6: Aynı alacak için mevcut rehin ve senet
Alacaklı yeni bir yol seçmeden önce mevcut takip ve teminatları incelemelidir. Yargıtay İBBGK’nin 2021/2 E., 2023/1 K. sayılı bağlayıcı kararı uyarınca aynı alacak için rehin ve kambiyo yollarının eş zamanlı yürütülmesi mümkün değildir.
Avukatsız ve e-Devlet üzerinden icra takibi konusunda hangi bilgiler yanlıştır?
En yaygın yanlışlar; e-Devlet şifresi olan herkesin yeni takip açabileceği, e-imzanın portal yetkisi verdiği, icra dairesinin alacaklı adına takip türünü seçmek zorunda olduğu, belgesiz takibin ispat edilmiş borç sayıldığı, borçlunun itirazının dosyayı tamamen yok ettiği ve dosya açılır açılmaz haczin kendiliğinden uygulanacağı yönündeki ifadelerdir.
Doğru: Güncel e-Devlet hizmeti “İcra Dosyası Sorgulama”dır; resmî UYAP listesinde takip açılışı Avukat Portal’a aittir.
Doğru: E-imza imza niteliğidir; portaldaki kullanıcı rolü ve işlem yetkisi ayrıca gerekir.
Doğru: Alacaklı İİK m. 58 kapsamında icra dairesine bizzat yazılı veya sözlü başvurabilir.
Doğru: Genel haciz yoluyla ilamsız takip belge olmadan açılabilir; borcun sebebi yazılır ve itiraz hâlinde ispat gerekir.
Doğru: Müdür takip şartlarını inceler; esas uyuşmazlık itiraz ve yargılama aşamasında çözülebilir.
Doğru: Genel takip durur; alacaklı süresinde itirazın kaldırılması veya iptali gibi yollara başvurabilir.
Doğru: Tebligat, kesinleşme ve haciz talebi birbirinden ayrı aşamalardır.
Doğru: Kişinin bizzat işlem hakkı, başkasına avukat olmadan adli iş takip yetkisi vermez.
Alacaklı ve borçlu hangi kontrolleri yapmalıdır?
Alacaklı başvuru öncesinde taraf, yetki, takip yolu, alacak hesabı, belge ve mevcut dosya kontrolü yapmalı; başvurudan sonra tebligat, itiraz ve haciz sürelerini izlemelidir. Borçlu ise ödeme emrinin türü, tebliğ tarihi, taraf, borç sebebi, faiz, yetki ve dayanak belgeyi derhâl incelemeli; ilgili süreyi takip türüne göre hesaplamalıdır.
Alacaklı başvuru öncesi
- Alacağın muacceliyetini ve varsa temerrüt tarihini belirleyin.
- Borçlunun adı, unvanı, TCKN/VKN ve adresini doğrulayın.
- İlam, kambiyo, rehin, kira veya genel takip ayrımını yapın.
- Yetkili icra dairesini ve özel yetki hükümlerini kontrol edin.
- Ana para, işlemiş faiz ve işleyecek faizi ayrı hesaplayın.
- Aynı alacak için mevcut takip veya teminat bulunup bulunmadığını araştırın.
- Dayanak belgelerin asıl ve gerekli örneklerini hazırlayın.
Alacaklı başvuru sonrası
- Dosya numarası ile makbuzu saklayın.
- Ödeme emrinin içeriği ile takip talebini karşılaştırın.
- Tebligatın çıkışını, iade nedenini ve tebliğ tarihini izleyin.
- İtirazın size tebliğ tarihini kaydedin.
- İtiraz sonrası doğru hukukî yolu ve süreyi belirleyin.
- Kesinleşmeden haciz talep etmeyin.
- Haciz ve satış isteme sürelerini ayrı takip edin.
Borçlu ödeme emri alınca
- Tebliğ tarihini ve ödeme emrinin türünü kaydedin.
- Alacaklı ve borçlu bilgilerinin doğru olup olmadığını inceleyin.
- Borcun sebebi, dönem, ana para ve faiz kalemlerini karşılaştırın.
- İmza, yetki, zamanaşımı, ödeme ve mahsup savunmalarını belirleyin.
- Dayanak belgenin ödeme emrine eklenip eklenmediğini kontrol edin.
- İtiraz veya şikâyet merciini takip türüne göre doğru seçin.
- Süre dolmadan yazılı başvuru ve teslim belgesi alın.
Kaçınılması gereken işlemler
- e-Devlet sorgulamasını yeni takip açılışı sanmak
- E-imzanın her portal yetkisini verdiğini varsaymak
- Takip yolunu yalnız form adına bakarak seçmek
- Faiz oranını kaynaksız veya yuvarlak biçimde yazmak
- İtiraz geldiği hâlde dosyayı kendiliğinden devam eder saymak
- İcra personelinden taraf lehine hukuki strateji beklemek
- Avukat olmayan üçüncü kişiyi temsilci gibi kullanmak
İcra takibi, avukatsız başvuru ve e-Devlet hakkında sıkça sorulan sorular
Avukat zorunluluğu, e-Devlet ve UYAP’ın işlem sınırı, e-imzanın etkisi, takip talebinin şekli, gerekli bilgiler, belge zorunluluğu, yetki, harç, arabuluculuk ve borçlunun itirazı en çok karıştırılan konulardır. Aşağıdaki cevaplar 24 Ağustos 2026 tarihindeki mevzuat ve resmî UYAP hizmet kapsamını esas alır.
İcra takibi başlatmak için avukat tutmak zorunlu mudur?
Hayır. Alacaklı, kendi alacağı için yetkili icra dairesine bizzat başvurabilir. İİK m. 58 takip talebinin yazılı, sözlü veya elektronik ortamda yapılabileceğini düzenler; Avukatlık Kanunu m. 35/3 de kişinin kendi evrakını düzenleyip işini takip edebilmesini kabul eder. Ancak özel takip şartları, süreler ve ispat kuralları avukat bulunmadığında da aynen uygulanır.
e-Devlet şifresiyle yeni icra takibi açılabilir mi?
24 Ağustos 2026 itibarıyla hayır. e-Devlet’teki Adalet Bakanlığı hizmetinin adı “İcra Dosyası Sorgulama”dır ve mevcut icra dosyalarını görüntülemeye yöneliktir. Resmî UYAP hizmet sınıflandırmasında “Takip Açılış” yalnız Avukat Portal için gösterilir. e-Devlet şifresi, sistemde bulunmayan yeni takip işlemini oluşturmaz; vatandaş yeni takip için yetkili icra dairesine bizzat başvurabilir.
UYAP Vatandaş Portal üzerinden icra takibi başlatılabilir mi?
Güncel resmî hizmet listesine göre vatandaş yeni icra takibini Vatandaş Portal üzerinden başlatamaz. Portal; dosya ve safahat sorgulama, evrak doğrulama, vatandaşlara açık hukuk davası işlemleri ve giriş yöntemine bağlı görüntüleme işlevleri sunar. “Hukuk davası açma” yetkisi ile “icra takibi açma” yetkisi birbirinden farklıdır.
E-imza veya mobil imza varsa UYAP Vatandaş Portal’dan takip açılabilir mi?
Hayır; e-imza veya mobil imza tek başına takip açılışı yetkisi vermez. Güvenli elektronik imza, belgenin elle imzalanmış belgeyle aynı hukukî sonucu doğurmasını sağlar. Kullanıcının hangi işlemleri yapabileceği ise portal rolüyle belirlenir. Güncel UYAP düzeninde yeni takip açılışı Avukat Portal’a tanımlıdır.
Avukatsız icra takibi nereden başlatılır?
Alacaklı, takip türüne göre yetkili icra dairesine bizzat başvurur. Genel para alacağında çoğu durumda borçlunun takip tarihindeki yerleşim yeri icra dairesi genel yetkilidir; sözleşmenin ifa yeri ve özel takip hükümleri ek yetki sağlayabilir. Başvuru öncesinde yetki, takip yolu ve borcun muacceliyeti birlikte belirlenmelidir.
Takip talebi mutlaka yazılı mı olmalıdır?
Hayır. İİK m. 58 takip talebinin icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılabileceğini açıkça belirtir. Sözlü talep icra dairesince tutanağa geçirilir ve imzalanır. Uygulamada karmaşık alacak hesabı, faiz ve belge listesi bulunan dosyalarda yazılı talep, beyanın kapsamını denetlemeyi kolaylaştırır.
Belge olmadan ilamsız icra takibi açılabilir mi?
Evet. Genel haciz yoluyla ilamsız takip için alacağın mutlaka faturaya, sözleşmeye veya senede bağlı olması gerekmez. İİK m. 58’e göre senet yoksa borcun sebebi takip talebine yazılır. Borçlu süresinde itiraz ederse takip durur ve alacaklı, sonraki dava veya başvuruda alacağını uygulanacak ispat kurallarına göre kanıtlamak zorunda kalır.
Fatura tek başına icra takibi başlatmak için yeterli midir?
Fatura genel haciz yoluyla ilamsız takibe dayanak gösterilebilir; fakat tek taraflı düzenlenmiş faturanın varlığı alacağın her durumda kesin ispatı değildir. Borçlu itiraz ederse mal veya hizmetin teslimi, sözleşme ilişkisi, kabul, ticari defter, irsaliye, yazışma ve ödeme kayıtları incelenir. Faturanın tebliği ve itiraz edilmemesi de somut olayın bütün delilleriyle değerlendirilir.
Borçlunun T.C. kimlik numarası bilinmeden takip açılabilir mi?
İİK m. 58 borçlunun TCKN veya VKN bilgisini “alacaklı tarafından biliniyorsa” aranacak kayıt olarak düzenler. Bu nedenle bilinmemesi her dosyada mutlak açılış engeli değildir. Bununla birlikte borçlunun adı, soyadı veya unvanı ile yerleşim yeri doğru gösterilmeli; isim benzerliği ve yanlış kişiye takip riskine karşı taraf teşhisi güvenilir kayıtlarla yapılmalıdır.
İcra takibi başlatmadan önce noterden ihtarname göndermek zorunlu mudur?
Her para alacağında genel bir noter ihtarı zorunluluğu yoktur. Ancak borcun muaccel olması, borçlunun temerrüde düşürülmesi, faiz başlangıcı, sözleşmenin feshi veya özel takip yolunun şartları bakımından ihtar gerekebilir. Vadesi belirli borçlarla ihtar gerektiren borçlar aynı değildir. Somut sözleşme ve TBK hükümleri incelenmeden doğrudan takip açılması faiz ve muacceliyet itirazına yol açabilir.
İcra takibi başlatmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu mudur?
Genel olarak icra takibinin kendisi bir dava olmadığından, dava şartı arabuluculuk takip talebinin ön şartı değildir. Borçlu itiraz eder ve alacaklı itirazın iptali veya başka bir dava açmak isterse uyuşmazlığın ticari, tüketici, iş veya kira niteliğine göre arabuluculuk dava şartı olabilir. Özel kanundaki farklı düzenlemeler saklıdır.
Şirket avukat olmadan icra takibi başlatabilir mi?
Tüzel kişiyi temsil ve ilzama yetkili organ veya kişi, yetkisini gösteren güncel ticaret sicili ve imza belgeleriyle şirket adına icra dairesinde işlem yapabilir. Bununla birlikte Avukatlık Kanunu m. 35’te belirli anonim şirketler ve yapı kooperatifleri için sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğü düzenlenmiştir. Şirket çalışanının temsil yetkisi bulunmadan dosya takip etmesi farklıdır.
Akrabam veya muhasebecim benim adıma avukatsız takip başlatabilir mi?
Kişinin kendi işini bizzat takip edebilmesi, avukat olmayan üçüncü kişiye başkalarının adli ve icra işlerini yürütme yetkisi vermez. Kanuni temsilci ve tüzel kişi organı kendi özel temsil sıfatıyla hareket eder; bunun dışında başkasının icra işinin vekâleten takibi avukatlık kurallarına tabidir. Dilekçeyi fiziksel olarak ulaştırmak ile dosyada temsilci sıfatıyla işlem yapmak aynı değildir.
Avukatsız icra takibi ne kadara mal olur?
Maliyet; takip türü, alacak miktarı, borçlu ve adres sayısı, peşin harç uygulanıp uygulanmaması, tebligat gideri ve sonraki taleplere göre değişir. Yıllık harç ve posta tarifeleri güncellendiği için sabit bir toplam rakam vermek yanıltıcıdır. Başvuru tarihindeki icra dairesi veya UYAP harç hesabı esas alınmalıdır. Avukat yoksa sözleşme ücreti doğmaz; diğer giderler devam eder.
İcra dairesi avukatsız alacaklı için takip talebini hazırlar mı?
İcra dairesi sözlü takip talebini tutanağa geçirir ve kanunî işlem düzenini yürütür; ancak tarafsız kamu görevlileri alacaklı adına hukuki danışmanlık yapmaz. Hangi takip yolunun daha uygun olduğu, hangi faiz türünün isteneceği veya delil durumunda hangi dava stratejisinin seçileceği alacaklının sorumluluğundadır. Görevli personelin form işlemi, hukuki görüş yerine geçmez.
Borçlu genel ilamsız takipte kaç gün içinde itiraz edebilir?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Süresinde itiraz, itiraz edilen miktar bakımından takibi durdurur. Kambiyo, ilamlı icra, rehin ve kira-tahliye takiplerinde süre, merci ve itirazın etkisi farklıdır; ödeme emrinin türü görülmeden genel süre uygulanmamalıdır.
Borçlu itiraz edince alacaklı tekrar e-Devlet’ten işlem yapabilir mi?
İtiraz, genel ilamsız takibi durdurur; e-Devlet sorgulama ekranı takibi yeniden başlatmaz. Alacaklı elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması veya itirazın iptali gibi yollara başvurmalıdır. Bu başvuruların merci, süre, belge ve varsa arabuluculuk koşulları ayrıdır. Mevcut dosyaya ilişkin vatandaş işlemleri de UYAP’ın o kullanıcıya tanımladığı yetkilerle sınırlıdır.
Takip açılır açılmaz borçlunun banka hesabına haciz gelir mi?
Genel ilamsız takipte hayır. Önce ödeme emrinin usulüne uygun tebliği, itiraz süresinin geçmesi ve takibin kesinleşmesi gerekir; ardından alacaklının haciz talebinde bulunması gündeme gelir. İhtiyati haciz veya özel kanun hükümleri farklı sonuç doğurabilir. Dosyanın açılmış olması ile haciz kararı verilmesi aynı aşama değildir.
Yabancı kişi Türkiye’de avukatsız icra takibi başlatabilir mi?
Yabancı gerçek veya tüzel kişinin Türkiye’de alacaklı olması tek başına takip hakkını ortadan kaldırmaz; taraf ve takip ehliyeti, temsil, teminat, tebligat, Türkiye’de adres gösterme ve milletlerarası özel hukuk kuralları somut olaya göre incelenir. İİK m. 58, yabancı ülkede oturan alacaklının Türkiye’de yerleşim yeri göstermesine ilişkin özel kayıt içerir. Uygulanacak istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.
e-Devlet veya UYAP ileride vatandaşlara takip açma yetkisi verebilir mi?
Teknik hizmet kapsamı ve kullanıcı yetkileri ileride değişebilir. Bu nedenle elektronik başvuru hakkında işlem gününde resmî UYAP hizmet sayfası kontrol edilmelidir. Bu yayındaki “Vatandaş Portal’dan yeni takip açılamaz” sonucu 24 Ağustos 2026 tarihli resmî hizmet sınıflandırmasına dayanır. İnternet anlatımı yerine Adalet Bakanlığının güncel portal bilgisi esas alınmalıdır.
Bu konuyla bağlantılı diğer icra hukuku incelemeleri hangileridir?
Bu yayın yalnız avukatsız takip açma hakkı ile e-Devlet ve UYAP’ın güncel işlem sınırına odaklanır. Borçlu savunması, kambiyo alacağı, kira tahliyesi, e-haciz ve işlemsiz dosyanın sonuçları ayrı hukukî sorunlardır. Aşağıdaki yayınlar, ilgili aşama ortaya çıktığında kendi şartları ve süreleri üzerinden incelenmelidir.
Sonuç: Avukatsız başvuru mümkündür; e-Devlet’ten yeni takip açılışı ise farklıdır
Alacaklı, İİK m. 58 ve kişinin kendi işini takip etme hakkı kapsamında yetkili icra dairesine bizzat başvurarak avukatsız icra takibi başlatabilir. Ancak 24 Ağustos 2026 itibarıyla e-Devlet “İcra Dosyası Sorgulama” hizmeti ve UYAP Vatandaş Portal yeni takip açılışı sunmaz; elektronik takip açılışı UYAP Avukat Portal üzerinden avukatlarca yapılır.
Kanundaki “elektronik ortam” ibaresi bu sonucu değiştirmez. İİK m. 8/a elektronik işlemlerin UYAP altyapısını ve güvenli elektronik imzanın etkisini düzenler; hangi portal kullanıcısının hangi işlemi yapacağı güncel sistem yetkilendirmesiyle belirlenir.
Avukat zorunlu olmasa da takip yolunun, yetkinin, tarafların, borç sebebinin, muacceliyetin, faizin ve belgelerin doğru belirlenmesi zorunludur. Özellikle kambiyo, rehin, yüksek tutarlı ticari alacak, yabancı taraf, çok sayıda borçlu veya itiraz ihtimali bulunan dosyada takip öncesi hukukî inceleme hak ve gider kaybını önleyebilir.
İcra takibi öncesinde dosya değerlendirmesi
Alacağın dayanağı, takip yolu, yetkili icra dairesi, faiz hesabı, borçlu bilgileri ve mevcut teminatlar birlikte incelenerek takip talebinin somut dosyaya uygun biçimde hazırlanması gerekir.
Resmî mevzuat, UYAP hizmetleri ve doğrulanmış kararlar
- Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (özellikle m. 8/a, 42, 50, 58, 60, 62, 66 ve 67; erişim: 24.08.2026).
- Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı — 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (özellikle m. 35; erişim: 24.08.2026).
- Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (özellikle m. 6, 10 ve 71; erişim: 24.08.2026).
- Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı — 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu (özellikle m. 5; erişim: 24.08.2026).
- Adalet Bakanlığı UYAP — Sunulan Hizmetler (Vatandaş Portal ve Avukat Portal işlevleri; erişim: 24.08.2026).
- UYAP ortak hizmet ekranı (“Dava Açılış: Avukat, Vatandaş Portal” ve “Takip Açılış: Avukat Portal” hizmet ayrımı; erişim: 24.08.2026).
- UYAP Vatandaş Portal — vatandaşlara sunulan işlemler (erişim: 24.08.2026).
- UYAP Avukat Portal — elektronik dava ve icra takibi açılışı (erişim: 24.08.2026).
- e-Devlet Kapısı — Adalet Bakanlığı İcra Dosyası Sorgulama (erişim: 24.08.2026).
- Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 2021/2 E., 2023/1 K., 20.01.2023 (Resmî Gazete: 16.07.2023, sayı 32250).
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2024/3529 E., 2024/8891 K., 22.10.2024 (resmî tam metin; erişim: 24.08.2026).
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/1718 E., 2025/3449 K., 29.04.2025 (karar tam metni; esas, karar ve tarih bilgileri Yargıtay karar veri tabanıyla doğrulanmıştır).
- Yargıtay Başkanlığı Karar Arama (esas, karar, tarih ve tam metin doğrulaması için resmî arama sayfası).
