İcra Hukukunda Sürelerin Hesaplanması: Tebligat, İtiraz ve Tatil Günleri

Ödeme emrindeki yedi gün, kambiyo takibindeki beş gün ve icra mahkemesi kararına karşı iki haftalık kanun yolu süresi aynı işlem değildir. Süreyi doğru saymak kadar doğru mercie başvurmak da gerekir. Bu nedenle dosya incelemesinde yalnız tebligat üzerindeki tarihi değil, takip yolunu, tebligatın kime ve nasıl yapıldığını, başvurunun kaydedildiği zamanı birlikte değerlendiriyoruz.

İcra takibinde süre hangi tarihte başlar?

Her süre tebligatla başlamaz. Kanun belirli bir işlem için tebliği, öğrenmeyi veya başka bir hukukî olayı başlangıç kabul edebilir. Genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz için ödeme emrinin tebliği; icra müdürlüğü işlemini şikâyette ise kural olarak işlemin öğrenilmesi esas alınır. Buna karşılık alacağın zamanaşımı, takip dosyasındaki bir başvuru süresiyle özdeş değildir.

Önce başvurunun hukukî niteliğini belirliyoruz. Borca itiraz, imzaya itiraz, icra müdürlüğü işlemini şikâyet ve mahkeme kararına karşı kanun yolu birbirinin yerine kullanılamaz. Başlangıcı yanlış seçilen bir sürenin takvim üzerinde eksiksiz sayılması başvuruyu süresinde hâle getirmez. İlgili ana düzenlemeler İcra ve İflas Kanunu m.16, 19 ve 62 hükümleridir.

Tebligatın borçluya mı, yetkili temsilcisine mi veya dosyadaki vekiline mi yapılması gerektiği ayrıca incelenir. Özellikle şirketler, miras ortaklığı ve kısıtlı kişiler bakımından icra takibinde taraf ve takip ehliyeti ile temsil durumu, başlangıç tartışmasını doğrudan etkileyebilir.

İİK m.19’a göre gün, hafta, ay ve yıl nasıl hesaplanır?

Gün olarak belirlenen süre

Günle belirtilen sürede ilk gün hesaba katılmaz. Örneğin salı günü usulüne uygun tebliğ edilen ve yedi günlük itiraz süresine tabi ödeme emrinde çarşamba birinci gündür; son gün izleyen salıdır. Bu örnek, son günün ayrıca tatile rastlamadığı ve özel durma düzenlemesi bulunmadığı varsayımına dayanır.

Aradaki cumartesi, pazar ve bayram günleri sırf tatil oldukları için sayımdan çıkarılmaz. Kanunda “yedi gün” yazması, “yedi iş günü” anlamına gelmez. Tatilin süreye etkisi ile son güne rastlayan tatilin etkisi ayrı değerlendirilir.

Hafta olarak belirlenen süre

Hafta ile belirlenen süre, başladığı güne son hafta içindeki karşılık gelen günde sona erer. Salı günü yapılan tebliğden başlayan iki haftalık sürenin olağan son günü iki hafta sonraki salıdır. İİK m.19’a hafta hesabına ilişkin açık hüküm 7499 sayılı Kanun ile eklenmiştir. “İki hafta” ifadesini çalışma günü hesabına dönüştürmüyoruz.

Ay veya yıl olarak belirlenen süre

Ay ve yıl süreleri, sona erecek ay veya yıldaki karşılık gelen tarihte biter. Son ayda karşılık gelen gün yoksa ayın son günü esas alınır. Bir aylık sürenin başlangıcı ayın 31’i olduğunda, sonraki ayın 31 çekip çekmediği kontrol edilir. “Bir ay” her olayda otuz gün, “bir yıl” da her olayda aynı sayıda gün değildir. Son tarih bulunduktan sonra tatil denetimi ayrıca yapılır.

Sürenin son günü hafta sonuna veya resmî tatile rastlarsa ne olur?

İİK m.19 uyarınca son günün resmî tatile rastlaması hâlinde süre tatili takip eden günde sona erer. Birbirini izleyen tatiller varsa başvurunun yapılabileceği ilk çalışma günü bulunmalıdır. Pazarın ardından pazartesinin de kanunî tatil olması durumunda yalnız pazartesiye geçmek yeterli olmaz.

Çalışma yapılmayan cumartesiye rastlayan son gün bakımından da çalışma takvimi ve ilgili usul hükümleri dikkate alınır. Buna karşılık kamu görevlileri için ilan edilen her idarî izin, kendiliğinden bütün yargısal süreleri uzatan yeni bir resmî tatil sayılmaz. Özel bir süre durdurma düzenlemesi veya adliyelere ilişkin karar bulunup bulunmadığını ayrıca kontrol etmeyi tavsiye ediyoruz.

Tatil gününde dosya ekranına erişilebilmesi ile sürenin hukukî son günü aynı mesele değildir. Elektronik başvuru olanağı, kanundaki tatil uzamasını ortadan kaldırmaz; ancak son günü beklemeden işlem yapılmasına imkân sağlayabilir.

Elektronik tebligatta beş günlük süre ve UYAP başvurusu

UETS’ye ulaşma tarihi ile tebliğ tarihi ayrıdır

Tebligat Kanunu m.7/a uyarınca elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu günler iş günü olarak değil takvim günü olarak sayılır. Tebligatın daha önce açılması, kural olarak bu kanunî tarihi öne çekmez; hiç açılmaması da tarihi sınırsız biçimde ertelemez.

İki aşamalı hesap yapıyoruz: Önce elektronik tebligatın kanunen yapılmış sayıldığı tarihi belirliyoruz; sonra ilgili itiraz veya kanun yolu süresini bu tarihe göre hesaplıyoruz. UETS’ye ulaşmadan itibaren doğrudan yedi gün saymak da beş günü her türlü tebligata otomatik eklemek de hatalıdır. Fizikî tebligatta aynı beş günlük kural uygulanmaz.

Son gün mesai bitimi mi, gün sonu mu?

Fizikî başvurularda son günün çalışma saati dikkate alınır. İİK m.8/a, elektronik ortamda yapılan işlemlerde sürenin gün sonunda biteceğini düzenler. Bununla birlikte belge hazırlamak, imzalamak veya bilgisayara kaydetmek tek başına başvurunun yetkili mercie ulaştığını göstermez. UYAP’ta işlemin tamamlandığına ve evrakın sisteme kaydedildiğine ilişkin kayıt kontrol edilmelidir.

Elektronik imza, işlem yetkisi ve ilgili başvuru türünün portalda kullanılabilirliği ayrıca önem taşır. Her vatandaşın her işlemi yalnız e-Devlet şifresiyle yapabileceğini varsaymıyoruz. Portal ve takip başlatma usulü hakkında e-Devlet ve UYAP üzerinden icra işlemlerine ilişkin açıklamalarımız ayrıca incelenebilir. Genel bir e-posta veya mesaj, usulüne uygun UYAP başvurusunun yerine geçmez.

İtiraz, şikâyet ve kanun yolu süreleri aynı mıdır?

Aşağıdaki tablo başvuru türlerini ayırmak içindir. Özel takip yolları, kararın kanun yoluna açık olması ve geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Adli tatilde icra süreleri durur mu?

İcra takibindeki süreler, sırf adli tatil başladığı için durmaz. İİK m.18’e göre icra mahkemesine sunulan işler ivedidir. HMK m.103/1-h ile birlikte değerlendirildiğinde bu işlerde, son gün adli tatil dönemine rastladı diye HMK m.104’teki bir haftalık uzamadan yararlanılamaz. İcra mahkemesi kararına ilişkin istinaf veya temyiz süresi de bu gerekçeyle ertelenmemelidir.

Bununla birlikte “icrayla bağlantılı her dava” ile “icra mahkemesinde görülen ivedi iş” aynı şey değildir. Genel mahkemede açılan bir davanın adli tatil durumu kendi niteliğine göre incelenir. Ayrıca son günün resmî tatile rastlaması kuralı, adli tatilden farklıdır; ivedi işlerde de resmî tatil hesabı göz ardı edilmez.

İstinaf ve temyizde eski on günlük süreye güvenilir mi?

Eski karar veya internet metinlerinde icra hukukuna ilişkin on günlük süreler görülebilir. Güncel İİK m.363 ve 364’teki iki haftalık düzenlemeyi eski dosyalara da ayrım yapmadan uygulamak doğru değildir. 7499 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi, ilgili başvuru süresi değişikliklerinin 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlara uygulanacağını; önceki kararlar bakımından eski hükümlerin süreceğini belirtir.

Bu nedenle yalnız tebliğ tarihini değil, kanun yoluna konu kararın tarihini de alıyoruz. Ayrıca süre bulunması kararın mutlaka kanun yoluna açık olduğu anlamına gelmez. Kararın türü, özel istisnalar ve ilgili parasal kesinlik sınırı ayrıca kontrol edilmelidir. Kanundaki temel parasal tutarları yeniden değerleme yapılmadan 2026 sınırı gibi sunmuyoruz.

Usulsüz tebligat veya kaçırılan süre karşısında ne yapılabilir?

Usulsüz tebligatın etkisi

Tebligat Kanunu m.32, usulüne aykırı tebliğin muhatabın öğrenmesiyle hüküm doğurmasını düzenler. Öğrenme tarihi ve bunu gösteren kayıtlar somut dosyada değerlendirilir. İcra takibinde usulsüz tebliğ iddiasına dayalı şikâyet süresi ile borca itiraz süresini ayrı takip etmek gerekir. Düzeltme kararının verildiği gün, itiraz için her durumda yeni bir başlangıç oluşturmaz.

Bu nedenle yalnız tebligatın düzeltilmesini beklemek yerine, gerekli itiraz ve şikâyetlerin kendi sürelerinde ve doğru mercie yapılmasını değerlendiriyoruz. Şikâyet başvurusu icrayı kural olarak kendiliğinden durdurmaz. Borcun hiç bulunmadığı iddiasında da borç yokken başlatılan icra takibine karşı başvuru yolları, dosyadaki takip türüne göre seçilmelidir.

Kusur olmaksızın itiraz edememe

İİK m.65’teki gecikmiş itiraz, her süreyi geri getiren genel bir af değildir. Borçlunun kusuru olmadan engellenmiş olması, engelin delilleri ve paraya çevirme işleminin bitip bitmediği incelenir. Borçlu engel kalktıktan itibaren üç gün içinde mazereti ve itiraz sebepleriyle başvurmalıdır. Hastalık iddiası tek başına yeterli kabul edilemez; hastalığın süresinde işlem yapılmasını gerçekten engelleyip engellemediği önemlidir.

Kanunî süreleri karşılıklı anlaşmayla değiştirmek de kural olarak mümkün değildir. İİK m.20’deki, borçlunun bir süreden yararlanma hakkından vazgeçebilmesine ilişkin özel düzenleme üçüncü kişileri etkilemez. Bu hüküm, alacaklının borçluya verdiği sözlü ek sürenin itiraz süresini uzattığı şeklinde yorumlanamaz.

Süre hesabına ilişkin doğrulanmış Yargıtay kararları

Son günün pazar ve ardından resmî tatile rastlaması

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 09.10.2025, E.2025/7025, K.2025/6160: Kararın 4 Mayıs 2025’te tebliğ edildiği dosyada iki haftalık sürenin sonu 18 Mayıs pazar gününe, izleyen gün ise 19 Mayıs tatiline rastlamıştır. Daire 20 Mayıs’taki istinaf başvurusunu süresinde kabul ederek süre yönünden ret kararını bozmuştur. Bozma, asıl tahliye talebinin kabul edildiği anlamına gelmez; başvurunun esasının incelenmesi gerektiğine ilişkindir. Kararın tam metni.

Adli tatil nedeniyle temyiz süresinin uzamaması

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 10.02.2026, E.2025/9758, K.2026/776: İhalenin feshi işinde, icra mahkemesi işlerinin ivediliği nedeniyle adli tatil sonrasına bir haftalık uzama uygulanamayacağı belirtilmiştir. Daire, geç yapılan temyiz başvurusunun reddine ilişkin kararı onamıştır. Bu sonuç, adli tatilin resmî tatil hesabıyla karıştırılmaması gerektiğini göstermektedir. Kararın tam metni.

Elektronik tebligatın beşinci gün sonunda yapılmış sayılması

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 09.11.2021, E.2021/763, K.2021/1379: Elektronik adrese ulaşma tarihi ile kanunî tebliğ tarihinin ayrıldığı kararda, beşinci gün sonu esas alınmıştır. Dosyada eski usul rejimine ait on günlük karar düzeltme süresi uygulanmış ve talep süre yönünden reddedilmiştir. Burada alınan ilke elektronik tebligat tarihine ilişkindir; eski on günlük süreyi güncel bütün başvurular için kullanmıyoruz. Kararın tam metni.

Başvuru öncesinde hangi belgeleri kontrol ediyoruz?

1. Ödeme veya icra emrinin türü ile takip dayanağını belirliyoruz.
2. Tebligat mazbatasını, UETS ulaşma ve tebliğ kayıtlarını birlikte inceliyoruz.
3. Vekil ve temsilci durumunu, öğrenme iddiasını destekleyen belgeleri kontrol ediyoruz.
4. İlgili sürenin gün, hafta veya ay olarak düzenlenmesini ve geçiş hükümlerini ayırıyoruz.
5. Son günün tatil durumunu, başvuru merciini ve elektronik işlem yetkisini doğruluyoruz.
6. İmzalama ve gönderme işlemlerinden sonra evrak kayıt zamanını saklıyoruz.

Bağlantı kesintisi veya sistem arızası yaşanırsa tarih ve saat içeren kayıtların korunmasını, mümkün olan alternatif başvuru yolunun gecikmeden değerlendirilmesini tavsiye ediyoruz. Her teknik sorun otomatik süre uzatımı sağlamaz. Son güne bırakılmayan bir başvuru, sonradan mazeretin kabulüne güvenmekten daha güvenli bir çalışma yöntemidir.

Sık sorulan sorular