Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanma

1. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanmanın Tanımı ve Hukuki Niteliği

Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 163. maddesinde düzenlenen suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, kanunda öngörülen özel boşanma sebeplerinden biridir. Yargıtay kararlarında bu madde, eşlerden birinin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya haysiyetsiz bir hayat sürmesi durumunda, diğer eş için birlikte yaşamanın beklenemez hale gelmesi temeline dayanan “nispi” bir boşanma sebebi olarak tanımlanmaktadır (Yargıtay 2. HD., 2023/4163 E., 2009/17231 E.). Bu dava, münhasıran bu özel sebebe dayalı olarak açılabileceği gibi, TMK m. 166/1’de düzenlenen evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle birlikte de ikame edilebilir (Yargıtay 2. HD., 2012/7802 E.).

2. Suç İşleme Nedeniyle Boşanmanın Şartları Nelerdir?

TMK m. 163 kapsamında suç işleme nedeniyle boşanma kararı verilebilmesi için yargı kararlarında şu şartların kümülatif olarak gerçekleşmesi gerektiği vurgulanmıştır:

• Suçun Evlendikten Sonra İşlenmiş Olması: Suç teşkil eden eylemin mutlaka evlilik birliği devam ederken gerçekleşmiş olması gerekir. Eşin evlenmeden önce işlediği bir suçun varlığı veya bu suçun bilinerek evlenilmesi durumunda TMK m. 163’e dayalı boşanma kararı verilemez (Yargıtay 2. HD., 2016/20524 E., 2012/7802 E.).
• Suçun “Küçük Düşürücü” Niteliği: İşlenen suçun nitelik itibarıyla küçük düşürücü olması şarttır. Yargıtay uygulamasına göre; kasten adam öldürme, adam öldürmeye teşebbüs, cinsel istismar, hırsızlık, resmi belgede sahtecilik, fuhuşa aracılık etmek ve konut dokunulmazlığını ihlal gibi suçlar bu kapsamda değerlendirilmektedir (Yargıtay 2. HD., 2011/16925 E., 2022/7694 E., 2012/19722 E., 2023/5610 E.).
• Birlikte Yaşamanın Beklenemez Hale Gelmesi: Sadece suçun işlenmiş olması yeterli olmayıp, bu suç nedeniyle davacı eş için ortak hayatı sürdürmenin objektif olarak beklenemez hale gelmiş olması gerekir (Yargıtay 2. HD., 2024/1114 E., 2015/13025 E.). Ancak suçun niteliği (örneğin bir çocuğa cinsel istismar veya adam öldürme) gereği, bazı durumlarda birlikte yaşamanın beklenemeyeceği “açık ve tartışmasız” kabul edilerek ek bir ispat aranmaksızın boşanma sebebi gerçekleşmiş sayılır (Yargıtay 2. HD., 2014/20560 E., 2013/25910 E.).

3. Haysiyetsiz Hayat Sürme Nedeniyle Boşanmanın Şartları Nelerdir?

Haysiyetsiz hayat sürme nedeniyle boşanma kararı verilebilmesi için aranan temel kriterler şunlardır:

• Süreklilik ve Yaşam Tarzı: Haysiyetsiz hayatın varlığından söz edilebilmesi için, toplumun genel değer yargılarıyla çatışan olumsuz davranışların bir “yaşam tarzı” olarak benimsenmiş olması ve süreklilik göstermesi gerekir. Bir defalık veya münferit nitelikteki davranışlar bu boşanma sebebinin oluşması için yeterli değildir (Yargıtay 2. HD., 2023/9150 E., 2011/22536 E.).
• Somut Örnekler: Başkalarıyla evlilik dışı ilişkilerin devamlılık arz etmesi, çevrede para karşılığı cinsel ilişkiye girildiği yönünde yaygın söylentilere sebebiyet verecek şekilde bir yaşam sürülmesi veya birden fazla kişiyle makul sebep olmaksızın ıssız yerlerde seyahatler yapılması haysiyetsiz hayat sürme kapsamında değerlendirilmiştir (Yargıtay 2. HD., 2009/16450 E., 2024/2104 E.).
• Birlikte Yaşamanın Beklenemezliği: Bu yaşam biçimi nedeniyle diğer eşin evlilik birliğini sürdürmesinin kendisinden beklenemeyecek duruma gelmesi şarttır (Yargıtay 2. HD., 2023/5251 E.).

4. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanma Davasında Yargılama Usulü ve Kusur Değerlendirmesi

• Kusur Araştırması: TMK m. 163’e dayalı davalarda, özel boşanma sebebine konu eylemi gerçekleştiren eş tam kusurlu kabul edilir. Bu davada davacının kusuru araştırılamaz ve taraflar arasında bir kusur kıyaslaması yapılamaz (Yargıtay 2. HD., 2023/4163 E., 2010/15135 E.).
• Dava Zamanı: Kanun metni uyarınca, bu sebeplere dayanan eş “her zaman” boşanma davası açabilir; ancak davacının eşini affettiğine dair delil bulunmamalıdır (Yargıtay 2. HD., 2013/25910 E., 2009/10161 E.).

4. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanma Davasına Dair Yargıtay Kararları ve Literatür

İkincil kaynak niteliğindeki kararlarda ve literatürde, TMK m. 163 kapsamındaki iddiaların ispatı ve kapsamına ilişkin şu bilgileri dikkate almak gerekmektedir;

• İspat Yükü ve Deliller: Haysiyetsiz hayat sürme iddiasına dayanak gösterilen mesajlaşma kayıtlarının kim tarafından, kime gönderildiği ve zaman dilimi net değilse, bu kayıtlar tek başına somut delil olarak hükme esas alınamaz (Yargıtay 2. HD., 2024/208 E.).
• Suçun Kesinleşmesi: Suç işleme sebebine dayalı davalarda, ceza mahkemesinin maddi vakıayı tespit eden kararı hukuk hakimini bağlar. Bu nedenle, boşanma davasına konu eylem hakkında ceza yargılaması devam ediyorsa, bu kararın kesinleşmesinin beklenmesi ve delillerin bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir (Yargıtay 2. HD., 2020/560 E.).
• Kapsam Dışı Durumlar: Kumar oynamak veya eşe yönelik münferit tehdit eylemleri, süreklilik arz etmediği veya haysiyetsiz yaşam tarzı niteliği taşımadığı gerekçesiyle bazı durumlarda TMK m. 163 kapsamında kabul edilmeyerek davanın reddine yol açabilmektedir (Yargıtay 2. HD., 2023/6446 E., 2023/3951 E.).
• Zamanlama: Suçun evlilik öncesi işlenmiş olması durumunda TMK m. 163 şartları oluşmaz; ancak bu durumun gizlenmesi evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1) kapsamında değerlendirilebilir (Yargıtay 2. HD., 2023/523 E.).

Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanma Davası Örnek Dilekçe

NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE

DAVACI: [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: …) ADRES: [Adres Bilgisi] VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı] ADRES: [Adres Bilgisi]

DAVALI: [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: …) ADRES: [Adres Bilgisi]

KONU: Türk Medeni Kanunu’nun 163. maddesi uyarınca Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme sebebine dayalı; mahkemeniz aksi kanaatte ise Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesi uyarınca Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması nedeniyle BOŞANMA, velayet, nafaka ve tazminat taleplerimizi içerir dava dilekçesidir.

AÇIKLAMALAR:

1. TARAFLARIN EVLİLİĞİ VE DAVALININ SUÇ İŞLEMESİ

Müvekkilim ile davalı [Tarih] tarihinde evlenmişlerdir. Ancak evlilik birliği kurulduktan sonra davalı, yüz kızartıcı ve küçük düşürücü nitelikte olan [Suçun Adı/Türü – Örn: Hırsızlık/Yüz Kızartıcı Suç] suçunu işlemiştir. Davalının bu eylemi nedeniyle [İlgili Ceza Mahkemesi]’nin [Esas/Karar No] sayılı dosyası ile yargılaması yapılmış ve mahkumiyetine karar verilmiştir/yargılaması devam etmektedir.

Türk Medeni Kanunu’nun 163. maddesi, eşlerden birinin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya haysiyetsiz bir hayat sürmesi ve bu sebeplerden ötürü diğer eş için birlikte yaşamanın beklenemez hale gelmesi durumunda boşanma hakkı tanımaktadır. Yargıtay içtihatları uyarınca, işlenen suçun niteliği ve evlilik birliğine etkisi dikkate alındığında, müvekkilimin davalı ile ortak hayatı sürdürmesi kendisinden beklenemez.

Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2014/20560 E. ve 2015/4947 K. sayılı kararında; “İşlenen suçun niteliğine göre davacının dava açması karşısında onunla birlikte yaşaması kendisinden beklenemeyeceği açık ve tartışmasızdır” ifadesiyle, suçun niteliği gereği evliliğin çekilmez hale geldiği kabul edilmiştir. Davalının işlediği suç, toplum nezdinde müvekkilimi zor durumda bırakmış ve evlilik birliğinin manevi temelini yıkmıştır.

2. SUÇUN EVLİLİK BİRLİĞİ İÇİNDE İŞLENMESİ VE HAYSİYETSİZ HAYAT SÜRME

Davalı tarafın boşanmaya konu olan eylemleri ve suç teşkil eden fiilleri, taraflar evlendikten sonra gerçekleşmiştir. Bu husus, TMK m. 163’e dayalı boşanma davasının temel şartını oluşturmaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2016/20524 E. ve 2018/8173 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere; “Türk Medeni Kanununun 163. maddesi hükmüne göre boşanma kararı verebilmek için suç teşkil eden eylemin evlendikten sonra işlenmiş olması gerekir”. Somut olayda davalının eylemi evlilik tarihi olan [Evlilik Tarihi]’nden sonra [Suç Tarihi]’nde gerçekleşmiş olup, yasal şartlar oluşmuştur.

Ayrıca davalı, işlediği suçun yanı sıra sürdürdüğü yaşam tarzı ile de haysiyetsiz bir hayat sürmektedir. Davalının bu tutumu süreklilik arz etmekte ve aile kurumunun saygınlığına gölge düşürmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2010/15135 E. ve 2011/17357 K. sayılı kararında vurgulandığı üzere; “Türk Medeni Kanununun 163. maddesinde düzenlenen haysiyetsiz hayat sürme özel boşanma sebeplerindendir”. Bu sebeple açılan davalarda “davacının kusuru değerlendirmede dikkate alınmaz” ve “haysiyetsiz hayat süren davalı kadının/kocanın tamamen kusurlu olduğu” kabul edilir. Davalının kusurlu davranışları karşısında müvekkilime herhangi bir kusur izafe edilmesi mümkün değildir.

3. EVLİLİK BİRLİĞİNİN ÇEKİLMEZ HALE GELMESİ;

Davalının işlediği suç ve yaşam tarzı, müvekkilim açısından evliliği sürdürülemez kılmıştır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2013/25910 E. ve 2014/9380 K. sayılı kararında; “bu haliyle işlenen suçun davacı kadın yönünden birlikte yaşamayı çekilmez hale getirdiği sabit olup, davanın kabulüne karar verilecek yerde, yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır” denilmek suretiyle, suç işleme olgusunun varlığı halinde çekilmezlik unsurunun gerçekleşmiş sayılacağı belirtilmiştir. Yine benzer bir olayda Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, “Davacının Türk Medeni Kanununun 163. maddesine dayalı davasının kabulüne karar vermek gerekirken” şeklindeki 2012/19722 E. sayılı bozma ilamıyla, hırsızlık gibi yüz kızartıcı suçların boşanma sebebi olduğunu teyit etmiştir.

Müvekkilim, davalının işlediği suçun utancını taşımakta ve bu durum sosyal çevresinde onurunu zedelemektedir. Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere; “Küçük düşürücü suç işlenmesi tek başına boşanma kararı verilmesi için yeterli olmayıp, bu sebeple onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemez derecede çekilmez hale gelmiş olması koşulu da gerçekleşmiş olmalıdır.” (2. H.D. 2009/16080 E.). Davamızda bu koşul, davalının eyleminin ağırlığı ve toplumdaki yansıması nedeniyle fazlasıyla gerçekleşmiştir.

4. TERDİTLİ TALEP VE GENEL BOŞANMA SEBEBİ;

Davamız öncelikle özel boşanma sebebi olan TMK m. 163 (Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme) hükümlerine dayanmaktadır. Ancak Mahkemeniz aksi kanaatte olursa, davalının kusurlu davranışlarının evlilik birliğini temelinden sarstığı açıktır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2020/560 E. sayılı kararında belirtildiği üzere; “Talep terditli olduğu için öncelikle özel boşanma sebeplerinin bulunup bulunmadığı belirlenmeli, özel sebep varsa bu sebebe dayanılarak, özel boşanma sebeplerinin gerçekleşmemesi halinde ise deliller genel boşanma sebebi (TMK m. 166/1-2) çerçevesinde değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir”.

Bu nedenle, davalının suç işlemesi ve haysiyetsiz hayat sürmesi eylemleri TMK 163 kapsamında değerlendirilmeli, bu mümkün görülmezse aynı vakıalar TMK 166/1 kapsamında evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeni sayılarak boşanmaya karar verilmelidir.

5. VELAYET VE TAZMİNAT TALEPLERİ;

Davalının işlediği suçun niteliği ve sürdürdüğü hayat tarzı, müşterek çocukların gelişimi için de büyük bir risk oluşturmaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2022/10535 E. sayılı kararında; “4721 sayılı Türk Medeni Kanun’un 163 üncü maddesi ve 166 ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince tarafların boşanmalarına” karar verilirken, “davalının eyleminin direkt çocuğuna yönelik olması ve çocukların anne ile görüşmek istememeleri gözönüne alınarak davalı kadın ile çocuklar arasında kişisel ilişki tesisine yer olmadığına” hükmedilmiştir. Davalının suçlu kişiliği ve haysiyetsiz yaşamı, çocukların velayetinin müvekkilime verilmesini zorunlu kılmaktadır.

Ayrıca, davalının tam kusurlu olması nedeniyle müvekkilim maddi ve manevi olarak büyük zarar görmüştür. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024/174 E. sayılı kararında, haysiyetsiz hayat sürme ve zina gibi ağır kusurlu hallerde “tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü ve ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat” dikkate alınarak yüksek miktarda tazminata hükmedilmesi gerektiği onanmıştır. Bu doğrultuda müvekkilim lehine maddi ve manevi tazminat talep etme zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ NEDENLER: TMK m. 163, 166, 174, 175 ve ilgili yasal mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER:

• 1. Nüfus Kayıt Örneği,
• 2. [İlgili Ceza Mahkemesi]’nin [Esas/Karar] sayılı dosyası (Celbi talep olunur),
• 3. Davalının sabıka kaydı,
• 4. Tanık beyanları (İsim ve adresleri bilahare bildirilecektir),
  • ○ Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2009/16080 E. sayılı kararında belirtildiği üzere; “Davalı, bu yönde tanık bildirdiğine göre, davalının 10.7.2009 tarihli dilekçesinde bildirdiği tanıklar, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 253. ve devamı maddelerinde gösterilen usul çerçevesinde dinlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” Bu nedenle tanıklarımızın dinlenmesi önem arz etmektedir.
• 5. Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırması,
• 6. Bilirkişi İncelemesi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM:

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;

• 7. Davamızın KABULÜ ile, tarafların öncelikle TMK m. 163 uyarınca Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme sebebiyle; bu talebimiz uygun görülmezse TMK m. 166 uyarınca evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle BOŞANMALARINA,
• 8. Müşterek çocukların VELAYETİNİN davacı müvekkile verilmesine,
• 9. Tam kusurlu olan davalı aleyhine, müvekkilim lehine [Miktar] TL MADDİ TAZMİNAT ve [Miktar] TL MANEVİ TAZMİNATA hükmedilmesine,
• 10. Müvekkilim ve müşterek çocuklar için dava tarihinden itibaren işleyecek şekilde aylık [Miktar] TL tedbir nafakasına, kararın kesinleşmesinden sonra yoksulluk ve iştirak nafakası olarak devamına,
• 11. Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim.

Davacı Vekili Av. [Adı Soyadı] (E-İmzalıdır)

25. Yargıtay, E. 2013/10119, K. 2013/23965, T. 23.10.2013

MÜHİM NOT: Her dava uzman boşanma avukatı tarafından kendi özelinde değerlendirilmelidir. Dolayısıyla tüm ayrıntılarıyla evlilik birliği içerisinde yaşananların, tüm delillerin boşanma davalarında uzman bir avukat tarafından değerlendirilerek davanın açılması büyük önem arz etmektedir. Yukarıda örneğini vermiş olduğumuz dava dilekçesi her boşanma davası için genel geçer bir hukuki destek sağlamayabilir. Uzman bir hukukçudan destek almadan dava açılmasını tavsiye etmiyoruz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Boşanma sürecinde ev ve araba paylaşımı nasıl yapılır?

Boşanma sürecinde ev ve araba gibi malvarlıklarının paylaşımı, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “Mal Rejimleri” başlığı altındaki hükümlere göre yapılır. Türkiye’de 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal olarak geçerli olan varsayılan rejim “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi”dir.

Eşler evlenirken veya evlilik süresince noter huzurunda farklı bir mal rejimi (mal ayrılığı, mal ortaklığı vb.) seçmemişlerse, boşanma anında mallar bu rejime göre tasfiye edilir.

Aşağıda boşanma sürecinde ev ve araba paylaşımının hukuki detaylarını, hesaplama yöntemlerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları adım adım açıklayacağız.

1. Malın Niteliğinin Belirlenmesi: “Edinilmiş Mal” mı, “Kişisel Mal” mı?

Boşanma sürecinde ev ve araba paylaşımın nasıl yapılacağını belirleyen en temel unsur, o malın ne zaman ve nasıl alındığıdır.

A. Edinilmiş Mallar (Paylaşıma Dahil Olanlar)

Evlilik birliği devam ederken, eşlerin çalışarak, emek vererek veya karşılığını ödeyerek edindikleri mallar edinilmiş mallardır. Evin tapusu veya arabanın ruhsatının kimin üzerine kayıtlı olduğu yani hangi eş adına kayıtlı olduğu önemli değildir; bu mallar eşler arasında “yarı yarıya” paylaşım esasına tabidir. Taraflar evlendikten sonra kredi çekilerek veya maaş biriktirilerek alınan ev ve araba edinilmiş mal için çok net bir örnektir.

TÜRK MEDENİ KANUNU

II. Edinilmiş mallar Madde 219- Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Bir eşin edinilmiş malları özellikle şunlardır:

• 1. Çalışmasının karşılığı olan edinimler,
• 2. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
• 3. Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
• 4. Kişisel mallarının gelirleri,
• 5. Edinilmiş malların yerine geçen değerler.

İlgili mevzuata ilişkin güncel link için tıklayınız;

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=4721&mevzuatTur=1&mevzuatTertip=5

B. Kişisel Mallar (Paylaşıma Dahil Olmayanlar)

Eşlerden birinin kişisel malı sayılan varlıklar boşanma sonrasında mal paylaşımına dahil edilmez, kişisel mallar o eşin kendisinde kalır. Kişisel mallara ilişkin örnekler şunlardır;

• Evlenmeden önce alınan mallar.
• Evlilik sırasında miras yoluyla kalan veya bağışlanan mallar.
• Manevi tazminat alacakları.
• Sadece kişisel kullanıma yarayan eşyalar (kıyafet, takı vb.).

TÜRK MEDENİ KANUNU

Kanuna göre Madde 220- Aşağıda sayılanlar, kanun gereğince kişisel maldır:

• 1. Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
• 2. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,
• 3. Manevî tazminat alacakları,
• 4. Kişisel mallar yerine geçen değerler.

İlgili mevzuata ilişkin güncel link için tıklayınız;

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=4721&mevzuatTur=1&mevzuatTur=1&mevzuatTertip=5

2. Paylaşım ve Hesaplama Yöntemi (Katılma Alacağı)

Edinilmiş mallara katılma rejiminde, malın kendisi (aynen taksim) ikiye bölünmez. Bunun yerine, malın değeri üzerinden parasal bir alacak hakkı doğar. Buna “Katılma Alacağı” denir. Dolayısıyla düşünülenin aksine kendisi üzerine malvarlığı kaydı olmayan eş diğer eşin malında otomatik olarak hak sahibi olamayacaktır. Üzerine malvarlığı kaydı olmayan eş, eşinin malvarlığında alacak hakkına sahip olmaktadır.

Boşanma sürecinde ev ve araba paylaşımı Hesaplama Adımları:

• 1. Tasfiye Anı: Boşanma davasının açıldığı tarih, mal rejiminin sona erdiği tarihtir. Ancak malların değeri, tasfiye davasının (mal paylaşımı davasının) karar tarihine en yakın tarihteki sürüm (piyasa) değeri üzerinden hesaplanır.
• 2. Aktif Değerlerin Toplanması: Eşin üzerine kayıtlı edinilmiş malların (ev, araba) değeri belirlenir.
• 3. Borçların Düşülmesi: Eğer o mala ait ödenmemiş borçlar (kredi borcu vb.) varsa, bu borçlar malın değerinden düşülür. Kalan tutara “Artık Değer” denir.
• 4. Yarı Yarıya Paylaşım: Ortaya çıkan “Artık Değer”in yarısı, diğer eşin alacağıdır.

Boşanma sürecinde ev ve araba paylaşımı için Örnek Bir Senaryo:

• Evlilik içinde alınan bir evin değeri: 4.000.000 TL
• Evin tapusu Kocanın üzerine.
• Evin kredi borcu bitmiş.
• Sonuç olarak: Kadın, bu ev üzerinde 2.000.000 TL “Katılma Alacağı” hakkına sahiptir. Koca, evi satıp parayı verebilir veya evi satmadan kadına 2.000.000 TL ödeyerek evi elinde tutabilecektir.

TÜRK MEDENİ KANUNU

Artık değer Madde 231- Artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır. … Kanuna göre Madde 236- Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olurlar. Alacaklar takas edilir.

İlgili mevzuata ilişkin güncel link için tıklayınız;

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=4721&mevzuatTur=1&mevzuatTertip=5

3. Mal Paylaşımına Dair Özel Durumlar ve İstisnalar

A. Evlilik Birliği İçerisinde Kredi ile Alınan Mallar

Eğer boşanma davası açıldığında evin veya arabanın kredi borcu devam ediyorsa hesaplama yöntemi değişmektedir;

• Dava Tarihine Kadar Ödenen Kısım: Edinilmiş mal sayılır ve paylaşılır.
• Dava Tarihinden Sonra Ödenen Kısım: Krediyi ödeyen eşin kişisel malı sayılır ve diğer eş bundan pay alamaz (veya oranlama yapılır).

B. Kişisel Malın Edinilmiş Mala Karışması (Denkleştirme)

Bir eş, evlenmeden önce sahip olduğu bir evi satıp, üzerine evlilik içinde kazandığı parayı ekleyerek yeni bir ev alırsa; bu yeni evin tamamı edinilmiş mal sayılmaz. Kişisel maldan gelen oran hesaplanır ve o kısım paylaşımdan düşülür.

C. Zina veya Hayata Kast Nedeniyle Boşanma

Eğer boşanma sebebi “Zina” (TMK m. 161) veya “Hayata Kast” (TMK m. 162) ise, hakim kusurlu eşin artık değerdeki payını (katılma alacağını) azaltabilir veya tamamen kaldırabilecektir.

TÜRK MEDENİ KANUNU

Madde 236/2 – Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir.

İlgili mevzuata ilişkin güncel link için tıklayınız;

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=4721&mevzuatTur=1&mevzuatTertip=5

4. Aile Konutu Şerhi ve Kullanımı

Boşanma davası devam ederken veya sonrasında, evin kimde kalacağı konusu ayrıca önem teşkil etmektedir. Aile Konutu Şerhi: Ev tapuda diğer eşin üzerine olsa bile, “Aile Konutu Şerhi” koydurarak eşin evi satmasını engellenebilmektedir. Özgüleme: Boşanma sonucunda hakim, çocukların menfaati ve eşlerin ekonomik durumuna göre, evin mülkiyeti diğer eşte olsa bile, belirli bir süre diğer eşin ve çocukların evde oturmasına (intifa hakkı veya oturma hakkı tanınarak) karar verebilecektir.

TÜRK MEDENİ KANUNU

İptal veya boşanma hâlinde Madde 254 : …Eşlerin aile konutunda kimin kalmaya ve ev eşyasını kimin kullanmaya devam edeceği konusunda anlaşamamaları hâlinde, hakkaniyet gerektiriyorsa hâkim, olayın özelliklerini, eşlerin ekonomik ve sosyal durumlarını ve varsa çocukların menfaatlerini göz önünde bulundurarak bu hakka hangisinin sahip olacağına iptal veya boşanma kararıyla birlikte re’sen karar verir…

İlgili mevzuata ilişkin güncel link için tıklayınız;

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=4721&mevzuatTur=1&mevzuatTertip=5

Özetle boşanmada ev ve araba paylaşımı “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi” çerçevesinde yapılmaktadır.

• 1. Kural: Evlilik birliği içinde (01.01.2002 sonrası) karşılığı verilerek alınan mallar (ev, araba) yarı yarıya paylaşılır.
• 2. Yöntem: Malın kendisi değil, değeri üzerinden “Katılma Alacağı” (nakit para) talep edilir.
• 3. İstisna: Miras kalan, bağışlanan veya evlilik öncesi alınan mallar kişisel maldır, paylaşılmaz.
• 4. Dava: Mal paylaşımı davası, boşanma davasından ayrı bir davadır (genellikle boşanma kesinleştikten sonra görülür, ancak boşanma ile birlikte açılıp bekletici mesele yapılabilir).

Dolayısıyla mal kaçırma ihtimaline karşı, konusunda uzman bir boşanma avukatı ile süreci başlatmak ve boşanma davası açılır açılmaz mallar üzerine “İhtiyati Tedbir” konulmasını talep etmek hayati önem taşımaktadır.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Terk Nedeniyle Boşanma Davası

1. Terk Nedeniyle Boşanmanın Tanımı ve Hukuki Niteliği

Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 164. maddesinde düzenlenen TERK, mutlak ve özel bir boşanma sebebidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 2. Hukuk Dairesi kararlarında terk; eşlerden birinin, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk etmesi veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmemesi olarak tanımlanmaktadır.

Bu boşanma sebebi “mutlak” nitelikte olduğu için, kanunda öngörülen şartlar gerçekleştiği takdirde hâkim, evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığını veya ortak hayatın çekilmez hale gelip gelmediğini incelemeksizin boşanma kararı vermek zorundadır.

2. Terk Nedeniyle Boşanmanın Maddi Hukuk Şartları

Terk sebebine dayalı bir davanın kabul edilebilmesi için aşağıdaki maddi şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

• Ortak Hayatın Kesilmesi: Eşlerden birinin ortak konuttan ayrılmış olması ve konuta geri dönmemiş olması gerekir.
• Terk Kastı: Terk eylemi, evlilik birliğinin yüklediği yükümlülükleri yerine getirmeme maksadı ve ortak hayata son verme kastı taşımalıdır.
• Haklı Bir Sebebin Bulunmaması: Ayrılığın haklı ve hukuka uygun bir nedene dayanmaması gerekir. Örneğin, 6284 sayılı Kanun uyarınca verilmiş bir tedbir kararı varsa veya eşlerin oturmaya elverişli, bağımsız bir konutu yoksa terk eylemi haklı bir sebebe dayanıyor sayılacaktır.
• Süre Şartı: Eşler arasında ayrılık en az altı ay sürmüş olmalı ve bu durum dava açıldığı sırada devam etmelidir.

3. Terk Nedeniyle Boşanmanın Usul Hukuku Şartları ve İhtar Müessesesi

Terk nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için “ihtar” mekanizmasının usulüne uygun işletilmesi bir dava şartıdır:

• İhtar Zamanı: Boşanma davası açmak için gereken altı aylık sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz.
• İhtarın İçeriği: Hâkim veya noter aracılığıyla yapılan ihtarda; terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği, dönmemesi halinde doğacak hukuki sonuçlar (boşanma davası açılacağı) açıkça ihtar edilmelidir.
• Konutun Özellikleri: İhtarda davet edilen konutun açık adresi belirtilmeli, konut oturmaya elverişli ve bağımsız olmalıdır. Konutun manevi bağımsızlığı da korunmalıdır; ancak üst katta eşin ailesinin oturması tek başına bağımsızlığı ortadan kaldırmaz.
• Yol Giderleri ve Anahtar: İhtar eden eş, davet edilen eşin yol giderlerini “konutta ödemeli” olarak göndermeli ve eğer kendisi evde olmayacaksa evin anahtarının temin edileceği yeri belirtmelidir.
• Dava Açma Süresi: İhtarın tebliğinden itibaren iki aylık süre geçmedikçe boşanma davası açılamaz.

4. Terk Nedeniyle Boşanma Davasında Dava Hakkı ve “Terk Eden” Sayılan Haller

Türk Medeni Kanunu uyarınca boşanma davası açma hakkı münhasıran “terk edilen” eşe aittir. Ancak TMK m. 164/1 uyarınca şu kişiler de “terk eden” sayılır ve dava açma hakları bulunmaz:

• Diğer eşi ortak konutu terk etmeye zorlayan (evden kovan) eş.
• Haklı bir sebep olmaksızın diğer eşin ortak konuta dönmesini engelleyen eş.
• Eşinin eşyalarını dışarı atan veya kilidi değiştirerek eve girmesini engelleyen eş.

Bu durumlarda, eşini terke zorlayan taraf “terk eden” konumunda olduğu için bu hukuki sebebe dayanarak dava açamaz.

5. Terk Nedeniyle Boşanma Davasında İspat Yükü ve Yargılama Esasları

Terk nedeniyle boşanma davasında ispat yüküyle ilgili Yargıtay kararlarında şu ilkeler vurgulanmıştır:

• Terk edilen eş, usulüne uygun ihtarın yapıldığını ve sürelere uyulduğunu ispatlamalıdır.
• İhtar tebliğ edilen eş (davalı), terkte haklı olduğunu değil, ihtara rağmen eve dönmemekte haklı olduğunu kanıtlamakla yükümlüdür.
• İhtarın samimi bir ortak yaşam kurma arzusunun ürünü olması gerekir; sadece boşanma davasına zemin hazırlamak amacıyla yapılan ihtar geçersizdir.

6. Terk Nedeniyle Boşanma Davasına İlişkin Mahkeme Kararları

Mahkeme kararlarında şu ek hususlar belirtilmiştir:

• Taleple Bağlılık: Münhasıran terk (TMK m. 164) sebebine dayalı açılan bir davada, hâkim kendiliğinden genel boşanma sebebine (TMK m. 166/1) dayanarak karar veremez. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca hâkim tarafların talebiyle bağlıdır.
• Fiili Ayrılık ile Farkı: Uzun süreli fiili ayrılıklar, usulüne uygun bir ihtar ve terk süreci işletilmedikçe kendiliğinden terk nedeniyle boşanma sonucu doğurmaz; bu durumda ancak evlilik birliğinin sarsılması hükümleri değerlendirilebilir.
• Velayet ve Kişisel İlişki: Terk nedeniyle boşanma kararı verildiğinde, müşterek çocukların velayeti ve kardeşlerin birbirleriyle kişisel ilişkisi, çocukların üstün yararı gözetilerek ayrıca düzenlenmelidir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Boşanma kararı çoğu zaman yalnızca davanın açılmasıyla sınırlı değildir. Velayet, nafaka, kişisel ilişki, tazminat ve mal paylaşımı gibi başlıklar aynı anda gündeme gelir. Bu nedenle küçükçekmece boşanma avukatı arayışında olan kişiler, sadece dava açacak bir temsilci değil; süreci baştan sona açıklayacak, riskleri ve seçenekleri net biçimde ortaya koyacak bir hukuki destek arar.

Küçükçekmece’de yaşayan ya da dosyası bu yargı çevresinde görülen kişiler açısından doğru planlama, gereksiz gerilimi azaltır ve hak kaybı ihtimalini düşürür. Özellikle çocuk bulunan evliliklerde, ekonomik dengenin bozulduğu dosyalarda veya taraflar arasında iletişimin tamamen koptuğu durumlarda, sadece dava açmayı değil sürecin bütününü planlayan bir boşanma avukatı ile çalışmak önem taşır.

Küçükçekmece Boşanma Avukatı Hangi Konularda Hukuki Destek Sağlar?

Bir boşanma dosyasında avukat desteği yalnızca duruşmaya girmekten ibaret değildir. Dosyanın niteliğine göre önce hangi yolun uygun olduğu belirlenir: anlaşmalı boşanma mı daha gerçekçidir, yoksa çekişmeli dava mı kaçınılmazdır? Ardından taleplerin kapsamı netleştirilir. Daha geniş çerçevede aile ve kişiler hukuku desteği, boşanma ile bağlantılı feri taleplerin birlikte değerlendirilmesini sağlar.

• velayet ve çocukla kişisel ilişki
• tedbir, iştirak, yoksulluk veya yardım nafakası
• maddi ve manevi tazminat
• mal rejiminin tasfiyesi ve mal paylaşımı
• aile konutu, ziynet eşyası veya kişisel eşyalara ilişkin uyuşmazlıklar
• geçici tedbir talepleri
• karar sonrası icra ve uyarlama ihtiyacı

Bu nedenle “boşanma davası avukatı küçükçekmece” araması yapan kullanıcıların büyük bölümü, aslında tek bir dava başlığı değil; aile hayatını doğrudan etkileyen birden fazla hukuki meseleyi birlikte çözmek ister. Dosyanın ağırlık noktası çocuğun durumuysa küçükçekmece velayet avukatı desteği öne çıkar. Uyuşmazlık daha çok ekonomik yükümlülükler üzerinde yoğunlaşıyorsa küçükçekmece nafaka avukatı arayışı belirginleşir. Daha geniş çerçevede ise küçükçekmece aile hukuku avukatı desteği, boşanma ile bağlantılı tüm başlıkların birlikte ele alınmasını sağlar.

Küçükçekmece Anlaşmalı Boşanma Avukatı ile Süreç Nasıl Planlanır?

Anlaşmalı boşanma davası, tarafların hem boşanma iradesinde hem de boşanmanın sonuçlarında uzlaşabildiği durumlarda gündeme gelir. Dışarıdan bakıldığında kolay görünse de, en çok hata yapılan alanlardan biri yine anlaşmalı dosyalardır. Çünkü taraflar aralarında anlaştıklarını düşünse de hazırlanan metin hukuken eksik, çelişkili veya ileride yeni uyuşmazlık doğuracak nitelikte olabilir.

Küçükçekmece anlaşmalı boşanma avukatı desteğinin temel faydası, anlaşmanın yalnızca bugünü değil, karar sonrasını da düşünerek kurulmasını sağlamasıdır. Özellikle çocuk varsa velayet, kişisel ilişki günleri, bayram ve tatil düzeni, eğitim ve sağlık giderleri, nafaka ödeme şekli ve gelecekte çıkabilecek yorum farkları dikkatle yazılmalıdır.

Anlaşmalı boşanmada avukat desteği neden önemlidir?

Taraflar çoğu zaman “anlaştık, o hâlde süreç kendiliğinden yürür” düşüncesiyle hareket eder. Oysa iyi hazırlanmamış bir protokol, duruşmada sorun çıkarabilir ya da karar sonrasında yeni tartışmalar doğurabilir. Avukat desteği; protokolün açık, uygulanabilir ve çelişkisiz kurulmasını, çocuk varsa üstün yarar dengesinin gözetilmesini ve mali düzenlemelerin belirsiz bırakılmamasını sağlar.

Tek celsede boşanma mümkün olabilir; ancak bu, her dosyada otomatik bir sonuç değildir. Evlilik süresi, tarafların hazır bulunması, protokolün eksiksiz olması ve usul şartlarının tam yerine getirilmesi belirleyicidir. Bu yüzden “nasıl olsa tek duruşmada biter” yaklaşımı yerine, dosyanın eksiksiz hazırlanmasına odaklanmak daha doğrudur.

Hangi belgeler ve bilgiler gerekebilir?

• evlilik ve çocuklara ilişkin temel kimlik bilgileri
• tarafların güncel adres bilgileri
• çocukların okul, sağlık ve bakım düzenine ilişkin bilgiler
• gelir ve gider dengesini gösteren belgeler
• üzerinde anlaşılan nafaka ve tazminat kalemleri
• ortak edinimler veya tartışmalı mallara dair ön liste
• varsa daha önce açılmış dava, uzaklaştırma veya tedbir kararları

Belge hazırlığı ne kadar düzenli olursa, anlaşmalı boşanmanın sağlıklı ilerleme ihtimali de o kadar yükselir.

Küçükçekmece Çekişmeli Boşanma Avukatı ile Dava Süreci Nasıl İlerler?

Taraflar boşanmanın sebebi, velayet, nafaka, tazminat ya da mal paylaşımı gibi başlıklarda uzlaşamıyorsa çekişmeli süreç başlar. Çekişmeli dosyalar yalnızca daha uzun sürdüğü için değil, ispat ve usul disiplini gerektirdiği için de daha dikkatli yönetilmelidir.

Küçükçekmece çekişmeli boşanma avukatı desteğinde amaç, dosyayı gereksiz sertleştirmek değil; hukuken anlamlı olan iddia ve delilleri doğru sırayla kurmaktır. Her çekişmeli dosyada önce olay örgüsü netleştirilir; sonra hangi taleplerin gerçekten dava konusu yapılacağı, hangilerinin ayrı dosyada yürütülmesinin daha doğru olacağı değerlendirilir.

Eşlerden biri boşanmak istemezse ne olur?

Eşlerden birinin boşanmak istememesi, diğer eşin hiçbir şekilde dava açamayacağı anlamına gelmez. Böyle bir durumda süreç çekişmeli biçimde yürür ve mahkeme, ileri sürülen vakıaları, kusur tartışmasını, delilleri ve boşanmanın hukuki şartlarını dosya özelinde değerlendirir.

Burada önemli olan, yalnızca “artık birlikte yaşamak istemiyorum” demek değil; hukuken önem taşıyan olayların, tarihlerinin ve delillerinin düzenli biçimde ortaya konmasıdır. Bu nedenle çekişmeli dosyalarda ilk anlatımın dağınık değil, kronolojik ve somut olması büyük önem taşır.

Çekişmeli davada tanık ve delil neden önemlidir?

Çekişmeli boşanmada tanık, belge, mesaj kayıtları, finansal veriler, sosyal inceleme raporları ve diğer deliller dosyanın seyrini ciddi şekilde etkileyebilir. Ancak her tanık faydalı değildir. Tanığın olayı nereden bildiği, hangi vakıaya tanıklık ettiği ve anlatımının dosyadaki diğer unsurlarla uyumu önem taşır.

Sıklıkla yapılan hata, çok sayıda ama zayıf tanık bildirmektir. Oysa güçlü bir dosyada önemli olan nicelik değil, ispat gücüdür. Aynı şekilde dijital içeriklerin nasıl elde edildiği, hukuka uygun delil niteliği taşıyıp taşımadığı ve dosyaya ne zaman sunulacağı da dikkatle planlanmalıdır.

Yurt dışında yaşayan eş ile Türkiye’de süreç nasıl olabilir?

Eşlerden birinin yurt dışında yaşaması, boşanma davasını imkânsız hâle getirmez; fakat tebligat, vekâlet, duruşmaya katılım ve belgelendirme bakımından süreci teknikleştirir. Özellikle adres tespiti, yurt dışı tebligat usulü, konsolosluk işlemleri ve vekâletnamenin kapsamı önem kazanır.

Bu tür dosyalarda gecikmenin temel sebebi çoğu zaman esas uyuşmazlık değil, usul hazırlığındaki eksikliklerdir. Bu nedenle yurt dışı bağlantılı dosyalarda süreç başında yol haritası çizmek, sonradan ortaya çıkacak zaman kayıplarını azaltır.

Velayet, Nafaka, Tazminat ve Mal Paylaşımı Başlıkları

Boşanma davasının en hassas kısmı çoğu zaman kararın kendisi değil, kararın sonuçlarıdır. Çünkü evlilik sona erse bile çocukla ilişki, ekonomik yükümlülükler ve malvarlığına ilişkin tartışmalar devam edebilir.

Boşanma davasında velayet nasıl değerlendirilir?

Velayet değerlendirmesinde temel ölçüt ebeveynlerin birbirine karşı üstünlüğü değil, çocuğun üstün yararıdır. Çocuğun yaşı, bakım düzeni, eğitim ve sağlık ihtiyaçları, ebeveynlerin yaşam koşulları, iletişim biçimi ve somut dosyanın özellikleri birlikte değerlendirilir.

Çocuk belirli bir olgunluğa ulaşmışsa velayet davasında çocuğun görüşü de önemli bir unsur hâline gelir. Ancak çocuğun beyanı tek başına otomatik sonuç doğurmaz; mahkeme yine çocuğun yararına odaklanır.

Nafaka türleri nelerdir?

• tedbir nafakası
• iştirak nafakası
• yoksulluk nafakası
• yardım nafakası

Hangi nafaka türünün gündeme geleceği, dosyanın aşamasına ve talebin niteliğine göre değişir. Çocuk için istenen nafaka ile eş lehine talep edilen nafaka aynı mantıkla değerlendirilmez. Gelir durumu, ihtiyaç, yaşam standardı, çocuk sayısı ve dosyanın genel dengesi bu noktada önemlidir.

Maddi ve manevi tazminat ne zaman gündeme gelir?

Tazminat talepleri, boşanmanın mali sonuçları arasında yer alabilir; ancak her dosyada kendiliğinden doğmaz. Somut olayın özellikleri, kusur durumu, uğranılan zarar, ekonomik kayıp ve kişilik hakkına yönelik etkinin niteliği önem taşır.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, tazminatın otomatik bir ceza veya standart bir tarife gibi düşünülmemesidir. Örneğin aldatma nedeniyle boşanmada tazminat talebi dahi dosyanın özelliklerine göre değerlendirilir; rakamlar sabit bir listeye göre oluşmaz.

Mal paylaşımı boşanmadan ayrı mı yürütülür?

Evet, uygulamada mal paylaşımı çoğu zaman boşanma davasından ayrı değerlendirilir. Taraflar çoğu zaman tüm uyuşmazlığı tek dosyada bitirmek ister; ancak mal rejimi tasfiyesi, kendi delil ve hesaplama düzenine sahip olduğu için ayrı bir hazırlık gerektirebilir.

Bu başlıkta en büyük hata, boşanma dosyası ile mal paylaşımını tamamen aynı şey sanmaktır. Özellikle taşınmazlar, banka hareketleri, şirket ortaklığı, araçlar, ziynet eşyaları veya değer artış payı iddiaları varsa, mali tabloyu ayrı ve düzenli biçimde çalışmak gerekir.

Süreç ve Hazırlık: İlk Görüşmede Neler Paylaşılmalıdır?

İlk görüşmenin verimli geçmesi için her ayrıntıyı mükemmel biçimde hazırlamış olmak gerekmez; fakat dağınık bir anlatım yerine kısa ve düzenli bir özet büyük fayda sağlar. İlk görüşmede şu başlıkların net olması işinizi kolaylaştırır:

• evliliğin temel kronolojisi
• ayrılığın ne zamandan beri fiilen sürdüğü
• çocukların mevcut bakım düzeni
• ekonomik tablo ve temel gelir-gider dengesi
• tartışmalı başlıklar: velayet, nafaka, tazminat, malvarlığı
• mevcut deliller ve muhtemel tanıklar
• karşı tarafla iletişim düzeyi
• acil tedbir ihtiyacı bulunup bulunmadığı

Bu görüşmede en doğru yaklaşım, sonucu değil süreci konuşmaktır. Çünkü sağlıklı hukuki planlama; “ne kadar sürer, hangi talepler makul, hangi belgeler eksik, hangi riskler var” sorularına dürüst cevap verilmesiyle kurulur. Aynı şekilde boşanma avukatı ücreti, yargılama giderleri ve vekâlet ilişkisinin kapsamı da baştan açık konuşulmalıdır.

Küçükçekmece’de Yerel Hukuki Destek Neden Önemlidir?

“Küçükçekmece boşanma avukatı” veya Küçükçekmece avukat şeklindeki aramaların temelinde çoğu zaman iki ihtiyaç birlikte bulunur: ulaşılabilir bir hukukçu ile çalışmak ve dosyanın yürüdüğü yerel pratiği bilen bir destek almak.

Yerel destekten beklenen şey, yalnızca ilçenin adını sayfaya yazmak değildir. Asıl önemli olan; yargı çevresinin işleyişine, dosya takibinin ritmine, belge akışına ve aile mahkemesi pratiğinin gerektirdiği hazırlığa aşina olmaktır. Küçükçekmece’nin farklı mahallelerinde yaşayan kişiler açısından da bu tür bir planlama, özellikle çocuklu ve çekişmeli dosyalarda pratik kolaylık sağlar.

Burada güven duygusu abartılı vaatlerden değil, açık iletişimden doğar. Dosyanın kapsamını ve destek alınabilecek diğer başlıkları görmek isteyen ziyaretçiler, büroya ait faaliyet alanları sayfası üzerinden de genel çerçeveyi inceleyebilir.

Sık Sorulan Sorular

Boşanma davası ne kadar sürer?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Anlaşmalı dosyalar, şartlar tam sağlandığında daha kısa sürede sonuçlanabilir. Çekişmeli dosyalarda ise delil, tanık, sosyal inceleme, tebligat ve itiraz süreçleri süreyi uzatabilir.

Çocuk varsa süreç nasıl etkilenir?

Çocuk bulunan dosyalarda velayet, kişisel ilişki, iştirak nafakası, okul ve sağlık giderleri gibi başlıklar ön plana çıkar. Bu nedenle çocuklu dosyalar, sadece eşler arasındaki uyuşmazlık olarak değil, çocuğun günlük yaşam düzenini doğrudan etkileyen bir süreç olarak ele alınmalıdır.

Tek celsede boşanmak mümkün müdür?

Mümkün olabilir; ancak bu her dosyada kendiliğinden gerçekleşmez. Anlaşmalı boşanmanın kanuni ve usuli şartlarının eksiksiz sağlanması gerekir. Protokolün iyi hazırlanmaması veya duruşma aşamasında çıkan eksikler süreci uzatabilir.

Çekişmeli davada tanık gerekir mi?

Her dosyada zorunlu tek ispat aracı tanık değildir; ancak çekişmeli boşanmada tanık çoğu zaman önemli bir rol oynar. Yine de mesele sadece tanık sayısı değil, tanığın somut olayı nasıl bildiği ve anlatımının delil düzeni içindeki yeridir.

Yurt dışında yaşayan eş ile Türkiye’de boşanma süreci yürütülebilir mi?

Evet, yürütülebilir. Ancak tebligat, vekâletname, adres tespiti ve duruşma katılımı gibi başlıklar teknik önem kazanır. Bu nedenle uluslararası bağlantılı dosyalarda usul hazırlığı daha dikkatli yapılmalıdır.

Boşanma sonrası velayet veya nafaka kararları değiştirilebilir mi?

Şartların değişmesi hâlinde bazı kararların yeniden değerlendirilmesi mümkündür. Özellikle çocuğun ihtiyaçları, ebeveynlerin yaşam düzeni veya ekonomik koşullar değiştiğinde yeni dava veya uyarlama ihtiyacı doğabilir.

Avukat seçerken nelere dikkat edilmelidir?

Baro kaydının doğrulanması, uyuşmazlık türüne uygun çalışma pratiği, yazılı ücret çerçevesi, düzenli bilgilendirme ve gerçekçi beklenti yönetimi temel ölçütlerdir.

Küçükçekmece’de yerel avukat desteği neden avantaj sağlayabilir?

Yerel destek, dosyanın yürüdüğü çevreye uygun hareket etmeyi kolaylaştırır. Duruşma planlaması, belge akışı ve çocukla ilgili taleplerin hazırlanması bakımından daha düzenli bir süreç kurulmasına yardımcı olabilir.

Sonuç

Boşanma süreci, yalnızca evliliğin sona ermesi değil; çocukların düzeni, ekonomik denge ve geleceğe ilişkin birçok kararın aynı anda verilmesi anlamına gelir. Bu nedenle küçükçekmece boşanma avukatı arayışında olan kişiler için en sağlıklı yaklaşım, süreci tek cümlelik vaatlerle değil; dosyanın gerçek koşullarıyla değerlendirmektir.

Dosyanız anlaşmalı boşanma hazırlığında olsun ya da çekişmeli bir sürecin başında bulunsun, doğru başlangıç çoğu zaman yarım bırakılmış bilgileri tamamlamakla olur. Somut olayınıza göre net bir yol haritası oluşturmak için Avukat & Arabulucu İlker Cebeci ile iletişime geçebilir, randevu ve ön bilgi için 0532 425 48 70 numarasını kullanabilirsiniz.

Velayet davasında çocuğun fikri kaç yaşında sorulur ?

Velayet davasında çocuğun fikri “kaç yaşında” sorulur?

Türk hukukunda velayet uyuşmazlıklarında çocuğun görüşünün alınması için kanunda tek bir yaş sınırı yoktur. Esas ölçüt, çocuğun “idrak/ayırt etme gücüne sahip olup olmadığı” ve görüşünü serbestçe açıklayabilecek olgunluğa ulaşıp ulaşmadığıdır.

Bununla birlikte Yargıtay uygulamasında “idrak yaşı” bakımından yaklaşık 8–10 yaş bandı sıkça görülür; özellikle 10 yaş ve üzeri çocukların görüşünün alınması gerektiği yönünde yerleşik bir pratik vardır. Ancak 8-9 yaşındaki çocukların da somut olaya göre dinlenmesi mümkündür.

1) Kanuni ölçüt: Yaş değil “olgunluk / idrak”

Çocuğun görüşünün önemsenmesi

Türk Medeni Kanunu, velayet ve çocukla kişisel ilişki düzenlenirken çocuğun yararını esas alır; ayrıca anne-babanın kararlarında çocuğun olgunluğu ölçüsünde görüşünün dikkate alınmasını öngörür:

TÜRK MEDENİ KANUNU – Madde 339

Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.

Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.

Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.

Boşanma/ayrılık halinde kişisel ilişki ve velayet düzenlenirken de çocuğun menfaati odaktadır:

TÜRK MEDENİ KANUNU – Madde 182

Mahkeme boşanma veya ayrılığa karar verirken, olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet altında ise vasinin ve vesayet makamının düşüncesini aldıktan sonra, ana ve babanın haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler.

Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur.

Sonuç olarak özetle; Türk Medeni Kanunumuz “şu yaştan itibaren dinlenir” demiyor; “çocuğun menfaati” ve “olgunluğu” kriteri üzerinden değerlendirme yapılmaktadır.

2) İçtihat ölçütü: “İdrak çağındaki çocuk dinlenmeli”

Yargıtay’ın istikrarlı yaklaşımı şu yöndedir: İdrak çağındaki çocuğun velayet gibi kendisini yakından ilgilendiren konuda dinlenmesi gerekir; söylediği tercih, çocuğun üstün yararına açıkça aykırı değilse önemsenmelidir.

Bu yaklaşımın tipik örneğini;

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2017/5669 E. , 2018/12581 K. Numaralı kararında inceleyebilirsiniz.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi’nin 3. maddesi uyarınca, çocuk, kendisini ilgilendiren davalarda kendisine danışılmak ve görüşünü ifade etmek hakkına sahiptir.

Çocuğun çıkarına açıkça ters düşmediği takdirde ifade edeceği görüşe önem verilmelidir.

Bu itibarla idrak çağındaki çocukların mahkemece dinlenilmesi ve tercihinin; sorulması, gerektiğinde uzmanlardan da yararlanmak suretiyle velayet hakkındaki tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir

Benzer yönde:

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2014/2691 E. , 2014/12654 K. İlamını inceleyebilirsiniz.

3) “Türkiye uygulaması kaç yaş?” — Yargıtay’ın pratik tespiti: çoğunlukla 10 yaş ve üstü

Yargıtay, uygulamada idrak yaşının on yaş ve üstü olarak benimsenebildiğini ifade etmektedir.

Bu hususta Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2011/15626 E. , 2011/18546 K. İlamında;

“Her ülke mahkemeleri somut olaya göre uygulamada farklı yaşları olgunluk ve idrak yaşı olarak benimsemektedir […] Dairemizin, bu arada Türkiye uygulamasının ise, on yaş ve üstü olduğunu söylemek mümkündür” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Bu görüş ne anlama gelir?

• “10 yaş = kesin dinlenir” gibi mutlak bir kural değil,
• ama 10+ yaş çocuklarda görüş alınmaması çoğu dosyada bozma nedeni olabilecek kadar önemlidir.
• 10 yaş altı için de (özellikle 8-9 yaş) çocuğun olgunluğuna göre dinleme yapılabilir.

4) Çocuğun görüşü mutlaka hâkim huzurunda mı alınır?

Hayır. Yargıtay’ ın aşağıda bilgilerini belirtmiş olduğum Hukuk Genel Kurulu kararına göre çocuk, uygun usulle doğrudan hâkim tarafından dinlenebileceği gibi, uygun kurum/uzman aracılığıyla da görüşü alınabilir (özellikle çocuğu yormamak, psikolojisini korumak için).

Hukuk Genel Kurulu 2018/1072 E. , 2019/185 K. İlamında;” … sözleşme hükümlerine göre çocuğun “doğrudan doğruya veya bir temsilci ya da uygun bir makam yoluyla”, çocuk için elverişli durumlarda ve onun idrakine uygun bir usulde dinlenilmesi öngörülmüştür Diğer bir anlatımla, özel bir engel bulunmadıkça, ayırt etme gücüne sahip çocuk, hâkim tarafından duruşmaya çağırılarak bizzat dinlenebileceği gibi bizzat mahkemeye getirtilmeden diğer şahıs ve kurumlar vasıtasıyla da çocuğun fikrinin alınması sağlanabilir” denilmektedir.

Bu karar ışığında mahkeme çocuğu nasıl dinler ?

• Mahkeme çocuğu odasında dinleyebilir,
• Sosyal inceleme uzmanı / pedagog/psikolog eşliğinde görüş alabilir,
• Gerekirse rapor düzenlenir (Sosyal İnceleme Raporu).

5) Çocuğun fikri sorulduğunda hâkim “mutlaka” o yönde mi karar verir?

Hayır. Çocuğun beyanı çok önemlidir; ancak tek başına bağlayıcı değildir. Yargıtay çizgisi şu şekildedir:

• Çocuğun görüşü alınır,
• Üstün yararına açıkça ters düşmüyorsa önem verilir,
• Ama çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa görüşünün aksine karar da verilebilir.

Bu dengeyi açıkça vurgulayan içtihat:

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2015/21543 E. , 2016/15155 K. İlamı; “Birleşmiş Milletler Çocuk Haklan Sözleşmesinin 12. ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına ilişkin Avrupa Sözleşmesinin 3 ve 3. maddeleri idrak çağındaki çocukların kendilerini ilgilendiren konularda görüşünün alınması ve görüşlerine gereken önemin verilmesini öngörmektedir Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde, görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür …”

6) Uygulamada çocuklar “hangi yaşlarda dinleniyor?”

Kanun “yaş” demese de sahadaki tipik yaklaşım şöyle özetlenebilir:

• 0–6 yaş: Çocuğun beyanı genelde belirleyici olmaz; uzman incelemesi ve bakım koşulları öne çıkar.
• 7–9 yaş: Bazı dosyalarda dinlenebilir; çocuğun olgunluğuna göre değişebilir.
• 10+ yaş: Yargıtay’ın “Türkiye uygulaması” tespitiyle uyumlu şekilde, çoğu dosyada mutlaka görüş alınması beklenir.
• 12+ yaş: Görüş daha da ağırlık kazanır (yine de mutlak bağlayıcı değildir).
• 15+ yaş: Çocuğun iradesi çok güçlü bir veri olur; ancak “üstün yarar” filtresi yine çalışır.

Önemli bir not: Yaş tek başına belirleyici değildir; çocuğun baskı altında olup olmadığı, ebeveyn yönlendirmesi, çocuğun güvenliği, eğitim/sağlık düzeni gibi faktörler de birlikte değerlendirilir.

7) Velayet davasında çocuk dinletilebilir mi?

Eğer velayet davasındaysanız ve çocuğun görüşünün alınmasını istiyorsanız:

• 1. Mahkemeden açıkça talep edilmeli; “Müşterek çocuğun idrak çağında olması nedeniyle dinlenmesini” isteyebilirsiniz.
• 2. Uzman eşliğinde dinlenme talep edilmeli (çocuğun psikolojisi için).
• 3. Çocuğun yönlendirilmemesi için çocuğa “ne söyleyeceğini öğretme” gibi davranışlardan kaçınılmalı; bu tür durumlar ters etki yapabilmektedir.
• 4. Çocukla ilgili sosyal inceleme raporu düzenlenmesini talep edilmeli (özellikle çekişme yüksekse).

Velayet davasında çocuğun fikrinin sorulması için kanunda sabit bir yaş yoktur; kriter çocuğun idrak – ayırt etme gücüdür. Ancak Yargıtay uygulamasında özellikle 10 yaş ve üzeri çocukların görüşünün alınması gerektiği sıkça kabul edilir. Çocuğun görüşü önemli bir delildir; fakat üstün yararına aykırıysa hâkim çocuğun tercihinin aksine karar verebilecektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Velayet davasında çocuğun görüşünün alınması için kanunda tek bir yaş sınırı var mı?

Türk hukukunda velayet uyuşmazlıklarında çocuğun görüşünün alınması için kanunda tek bir yaş sınırı yoktur.

Velayet davasında çocuğun fikrinin sorulmasında esas ölçüt nedir?

Esas ölçüt, çocuğun “idrak/ayırt etme gücüne sahip olup olmadığı” ve görüşünü serbestçe açıklayabilecek olgunluğa ulaşıp ulaşmadığıdır.

Yargıtay uygulamasında çocuğun görüşü çoğunlukla hangi yaş bandında alınır?

Bununla birlikte Yargıtay uygulamasında “idrak yaşı” bakımından yaklaşık 8–10 yaş bandı sıkça görülür; özellikle 10 yaş ve üzeri çocukların görüşünün alınması gerektiği yönünde yerleşik bir pratik vardır.

Çocuğun görüşü mutlaka hâkim huzurunda mı alınır?

Hayır.

Çocuğun fikri sorulduğunda hâkim mutlaka o yönde mi karar verir?

Hayır. Çocuğun beyanı çok önemlidir; ancak tek başına bağlayıcı değildir.

Boşanma avukatı, Türk hukukunda genellikle aile hukukuna dair konularda, özellikle de boşanma ve buna bağlı davalarda müvekkillerine hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti sunan avukatlara verilen isimdir. “Boşanma avukatı” aslında bir resmi unvan değildir; mesleki olarak tüm avukatlar aile hukuku davalarına bakabilir. Ancak bu alanda tecrübe sahibi ve bu tür davalarla sıklıkla ilgilenen avukatlara halk arasında böyle denilmektedir.

2. Sorumlulukları Nelerdir?

Boşanma avukatının temel sorumlulukları şunlardır: – Müvekkilini boşanma sürecinde temsil etmek, – Dava için gerekli dilekçeleri ve hukuki belgeleri hazırlamak, – Delil toplamak ve sunmak, – Mahkemede duruşmalara katılmak, – Mal paylaşımı, nafaka, velayet, tazminat gibi konularda hakların korunmasını sağlamak, – Anlaşmalı veya çekişmeli boşanma süreçlerinde müvekkiline hukuki yol göstermek.

3. Boşanma Avukatı Hangi Davalara Bakar?

Boşanma avukatı; – Anlaşmalı boşanma davası, – Çekişmeli boşanma davası, – Mal paylaşımı davası, – Nafaka davaları (yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, tedbir nafakası), – Velayet davaları, – Tazminat ile ilgili davalar (manevi ve maddi tazminat), – Aile konutuna şerh konulması gibi tüm aile ve boşanma hukuku kapsamındaki davalarda müvekkilini temsil edebilir.

4. Boşanma Avukatı Ücreti Ne Kadardır?

Avukatlık ücretleri, Türkiye Barolar Birliği’nin yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olmamak şartıyla, avukat ve müvekkil arasında serbestçe belirlenir.

• 2026 yılı için henüz kesin rakam açıklanmamış olabilir, ancak örneğin 2024 yılı için Aile Mahkemelerinde görülen anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında asgari ücret 17.900 TL civarındaydı. Bu tutar her yıl artar.
• Avukatların talep edebileceği ücretler, dava türüne, şehrine, davanın zorluğuna ve avukatın tecrübesine göre değişiklik gösterebilir.
• Avukatlar ücretin bir kısmını peşin, bir kısmını ise dava sonucuna göre alabilir. Yasal olarak asgari ücretin altında ücret alınamaz.

5. “Boşanma avukatı, boşanma davasını kaç yılda bitirir?” sorusu hakkında:

Genel Bilgilendirme:

• Boşanma davalarının süresi, birçok etkene bağlı olarak değişir. Dava süresi, avukattan ziyade davanın niteliği, delillerin durumu, tarafların uzlaşmaya yatkınlığı, mahkemenin yoğunluğu ve dosyanın durumuna bağlıdır.
• Anlaşmalı boşanma davaları, tarafların her konuda anlaşmış olması ve gerekli belgelerin eksiksiz sunulması halinde genellikle tek celsede (bazen birkaç hafta) sonuçlanabilmektedir.
• Çekişmeli boşanma davaları ise ortalama olarak 1 ila 5 yıl arasında sürebilmektedir. Ancak bu süre, mahkemenin iş yoğunluğuna, delillerin toplanmasına, tanıkların dinlenmesine ve tarafların tutumun istinaf ve temyiz sürecine göre daha da uzayabilir.
• Bir avukat, süreci mevzuata uygun, hızlı ve düzgün yürütmeye çalışsa da, davanın süresini mutlak şekilde garanti edemez.

Mevzuatta dava süreçleri için kesin süreler yoktur. Yalnızca bazı usul işlemleri için zorunlu süreler (ör: tebligat, cevap süresi) belirlenmiştir.

6. “Boşanma davasında boşanma avukatının etkisi var mıdır?” sorusu hakkında:

Genel Bilgilendirme:

• Bir boşanma avukatı, davanın usulüne uygun şekilde ilerlemesi, gerekli delillerin hazırlanması, taleplerin doğru şekilde iletilmesi konusunda önemli katkı sağlar.
• Tecrübeli bir avukat; tarafların uğrayabileceği hak kayıplarını önlemeye yardımcı olur, savunma ve talepleri en etkin şekilde sunar.
• Özellikle çekişmeli davalarda, avukatın deneyimi, davanın daha etkin ve hızlı ilerlemesine yardımcı olabilir.
• Ancak, avukatın olması, davanın süresini kesin olarak kısaltacağı veya davanın sonucunu garanti edeceği anlamına gelmez. Son kararı Aile mahkemesi hakimi vermektedir.

7. Boşanma avukatı nasıl olunur?

Boşanma avukatlığı; herhangi bir “özel” ünvan değildir, Türkiye’de avukatlık mesleğini icra eden ve özellikle aile hukuku ve boşanma davalarında çalışan avukatlar için kullanılan genel bir ifadedir.

8.  Boşanma avukatı olmak için ne yapmak gerekiyor?

İzlenmesi gereken adımlar:

1. Hukuk fakültesinden mezun olmak gerekmektedir.
2. HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı)’nden başarılı olmak (2024 ve sonrası mezunları için zorunlu.)
3. Avukatlık stajına kabul edilip, baroda 1 yıl staj yapmış olmak,
4. Staj sonunda avukatlık ruhsatı almaya hak kazanmış olmak,
5. Ruhsat aldıktan sonra her avukat (örneğin aile hukuku/boşanma konusunda çalışarak) bu alanda mesleğini sürdürebilir.

Boşanma davalarında tecrübe kazanmak isteyen bir avukat:

5. Aile hukuku ile ilgili eğitimler ve seminerlere katılır.
6. Boşanma davaları alarak deneyim kazanır.
7. Bu alanda bilgi ve birikim sahibi olması, onu zamanla “boşanma avukatı” olarak tanınır hâle getirir.

2026 Yılında Boşanma Avukatı Ücreti Ne Kadar?

Türkiye’de avukat ücretleri, her yıl Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile belirlenir. Avukatlar bu asgari ücretin altında bir ücretle iş kabul edemezler, ancak üstü için serbestçe anlaşma yapabilirler.

2026 Yılı Boşanma Avukatına Ödenmesi Gereken Asgari Ücretler;

2026 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 01 Ocak 2026 tarihi itibariyle kesinleşmiş olup, önceki yıla oranla yüzde elli arttırılmıştır.

Anlaşmalı Boşanma Davası Avukatlık Ücreti
2026 yılı için asgari ücret: 45.000 Türk Lirasıdır.

Çekişmeli Boşanma Davası Avukatlık Ücreti
2026 yılı için asgari ücret: 45.000 Türk Lirasıdır. Bu rakamlar asgari olup, azami ücretle ilgili herhangi bir düzenleme ve sınır bulunmamaktadır.

Not: Bu tutarlar sadece asgari ücretlerdir. Her avukat, kendi deneyimi, davanın zorluk derecesi, yerel ekonomik koşullar ve büro giderleri gibi nedenlerle daha yüksek bir ücret talep edebilir. Ayrıca, ek masraflar (dosya harcı, bilirkişi ücreti, tebligat masrafı vb.) bu ücretlere dahil değildir.

Boşanma Davası Avukatlık Ücreti ile İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Farklı şehir ve ilçelerde ücretlerde değişiklik olabilir.
• Avukat ile ek bir vekâlet ücreti dışında başarı veya sonuç primi kararlaştırılamaz.
• Ücret anlaşmasını mutlaka yazılı olarak düzenlemek tavsiye edilir.

ANLAŞMALI BOŞANMA AVUKATININ DÜZENLENDİĞİ ÖRNEK ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ

Boşanma davası başvurusu ve boşanma davasının yürütülmesi, duruşmalar, tanıkların dinlenmesi, müzekkerelerin celbedilmesi, beyanlar vs. oldukça stresli ve karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte yanınızda doğru avukatın sizi temsil etmesi oldukça önemlidir. Boşanma davalarında en iyi avukatı seçmek, sürecin daha hızlı, daha kolay ve daha az stresli olmasını sağlayabilir. Bu yazıda, “en iyi boşanma avukatı” nasıl seçilir, nelere dikkat edilir ve nelere önem verilir gibi konulara da değinmek istiyorum;

İlk olarak, en iyi boşanma avukatı arayışına neden ihtiyacınız olduğunu anlamalısınız. Boşanma sürecinde, birçok hukuki belge hazırlanması gereklidir. Bu belgeler doğru hazırlanmazsa, süreç uzayabilir ve daha fazla stres yaşayabilirsiniz. Avukatınız bu belgeleri hazırlama konusunda uzmanlaşmıştır ve size en iyi şekilde yardımcı olacaktır. Ayrıca avukatınız taraflar arasındaki çekişmeleri ve anlaşmazlıkları en aza indirmek için çalışacaktır. Şu an yürürlükte olmasa da gelecekte Aile Hukuku alanında arabuluculuk ile ilgili süreç yasallaştığında sürecin hızlı ve etkin şekilde sona ermesi açısında aile ve boşanma hukukunda uzman bir avukattan destek almanız daha da mühim hale gelecektir.

İkinci olarak, boşanma avukatının nasıl seçileceğine değinelim. İyi bir avukat, öncelikle deneyimli ve güvenilir olmalıdır. Araştırmanızı yaparken, avukatın tecrübesini ve referanslarını sorgulayabilirsiniz. Bunun için görüşeceğiniz avukatlara merak ettiğiniz soruları detaylı bir şekilde yöneltmek ve aldığınız cevapları değerlendirmek amacıyla aceleci davranmamak faydanıza olacaktır. Ayrıca, avukatın tarafsız ve profesyonel davranmasına önem vermelisiniz. Boşanma süreci, çekişmeli bir durum olabilir ve iyi bir boşanma avukatı, hukuk nosyonuna sahip, hukuki açıdan doğru ve tarafsız olmalıdır.

Üçüncü olarak, boşanma avukatınızı seçerken, avukatın maliyetini de göz önünde bulundurmanız gerekir. Boşanma süreci zaten stresli bir süreçtir ve ekonomik olarak da sizi zorlayabilir. Bu nedenle, avukatın maliyetini en başında netleştirmeniz, dava masraflarını ve ödeme koşullarını en başından itibaren sormanız oldukça önemlidir. İyi avukatlar genellikle hukuki danışmanlık hizmetleri için makul bir ücret talep etmektedir. Çok pahalı bir avukatlık hizmeti daha iyi bir avukatlık hizmeti verileceği anlamını taşımamakla birlikte, “donuna kadar alacağız”, “anasından doğduğuna pişman ederiz” şeklinde boşanma sürecinin sonucu ile alakalı seviyesiz ve ilgisiz gerçeklikten uzak sonuçları vaat eden avukatlar ile süreci yürütmek pişman olmanıza sebebiyet verebilir.

Sonuç olarak, boşanma sürecinde en iyi avukatı seçmek, size ve ailenize önemli bir fayda sağlayabilir. En iyi boşanma avukatı, tecrübeli, güvenilir, tarafsız ve makul bir ücretle hizmet veren avukattır.

Boşanma süreci ülkemizde oldukça uzun süren, zorlu ve stresli bir süreçtir. Boşanma sürecinde karşılaşılan hukuki sorunlar, kişisel ve duygusal sorunlarla birleşince, bu süreç daha da zor hale gelebilir. Bu nedenle avukat seçimi oldukça önemlidir. Avukat seçiminde size faydalı olabileceğini düşündüğümüz birkaç kriter;

Deneyim: Tecrübeli bir boşanma avukatı, yılların deneyimine sahip olan avukattır. Boşanma süreci oldukça hassas bir süreç olduğu için, deneyimli bir avukatın yönlendirmesi ve desteği hayati önem taşır.

Referanslar: İyi bir avukatın referansları vardır. Referansları sayesinde, avukatın daha önceki müşterilerinin deneyimlerini öğrenebilirsiniz. Bu da size avukatın uzmanlık alanının gerçekte ne olduğu, hangi davalarla ilgili tecrübeli olduğu konusunda net  bir fikir verebilir.

İletişim: Boşanma avukatı, iyi bir iletişimci olmalıdır. Ancak unutulmamalıdır ki boşanma avukatınız dert ortağınız ya da psikoloğunuz değildir. Kişisel sınırları korumak ve karşılıklı saygı çerçevesinde sonuca ulaşmak için, iletişimi düzenli şekilde açık tutmak gerekli olsa da abartmamak ve hukuki sürece duygusal yaklaşmamak en doğru tutum olacaktır. Elbette sonuç olarak avukatınızla açık bir iletişim kurmak, sürecin daha hızlı ve kolay geçmesine yardımcı olacaktır.

Güvenilirlik: Boşanma sürecinde güvenilir bir avukat seçmek oldukça önemlidir. Güvenilir bir avukat, sizin haklarınızı ve çıkarlarınızı koruyacak, kişisel bilgilerinizin ve özel hayatınızın gizliliğine önem verecek, sizi tercihleriniz, inancınız, bakış açınız ve davranışlarınız sebebiyle yargılamayacaktır.

AİLE VE KİŞİLER HUKUKU

1. Aile Hukukunun Tanımı ve Kapsamı

Güncel yargı kararlarına göre aile hukuku, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre aile hukuku; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “Vesayet” başlıklı Üçüncü Kısmı hariç olmak üzere, “Aile Hukuku” başlıklı İkinci Kitabı (TMK m. 118-395/494 arası) ile 4722 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’dan doğan dava ve işleri kapsamaktadır.

Yargıtay kararlarında aile hukukunun kapsamı şu temel unsurlarla belirlenmiştir:

• ● Temel Kapsam: Türk Medeni Kanunu’nun İkinci Kitabı’nda yer alan evlilik, boşanma, soybağı, velayet ve nafaka gibi konular.
• ● Hariç Tutulan Alan: Türk Medeni Kanunu’nun Üçüncü Kısmı (Vesayet hukuku) kural olarak aile mahkemelerinin görev alanı dışında tutulmuştur.
• ● Ek Görevler: 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’a göre aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi ile kanunlarla verilen diğer görevler (örneğin 4787 sayılı Kanun m. 6/1-c uyarınca korunmaya muhtaç yetişkinler hakkında alınacak tedbirler) bu kapsama girmektedir.

2. Aile Hukuku Kapsamında Açılabilen Dava Türleri

Yargı kararlarında UYAP sistemi üzerinden açılabilecek dava türlerine ilişkin doğrudan bir liste sunulmamakla birlikte, Aile Mahkemelerinin görev alanına girdiği belirtilen ve dolayısıyla bu mahkemelerde (veya aile mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemelerinde) görülen dava türleri şunlardır:

A. Evlilik Birliği ve Sona Ermesine İlişkin Davalar

• ● Boşanma Davaları: Çekişmeli veya anlaşmalı boşanma davaları (zina, hayata kast, evlilik birliğinin temelden sarsılması vb. sebeplere dayalı).
• ● Evlenmenin İptali Davaları: TMK m. 145 ve devamı uyarınca açılan iptal davaları.
• ● Boşanmanın Fer’i Niteliğindeki Davalar: Boşanma davası ile birlikte veya boşanma sonrası açılan maddi ve manevi tazminat davaları.

B. Nafaka ve Tazminat Davaları

• ● Tedbir Nafakası: Boşanma davası sürerken veya ayrı yaşama hakkına dayalı olarak talep edilen nafakalar.
• ● Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf için talep edilen nafaka.
• ● İştirak Nafakası: Müşterek çocukların bakımı için talep edilen nafaka.
• ● Yardım Nafakası: TMK m. 364 uyarınca hısımlar arasında talep edilen nafaka.
• ● Nafakanın Artırılması, Azaltılması veya Kaldırılması Davaları: Değişen ekonomik koşullara göre nafaka miktarının uyarlanması.
• ● Nafaka İstirdat (Geri Alım) Davaları: Boşanma davası sırasında veya sonrasında haksız veya mükerrer ödenen nafakanın iadesi talepleri.

C. Mal Rejimleri ve Eşya Alacakları

• ● Mal Rejiminin Tasfiyesi Davaları: Edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklanan artık değere katılma alacağı davaları.
• ● Katkı Payı ve Değer Artış Payı Alacağı Davaları: Eşlerin malvarlığına yaptıkları katkıların talep edilmesi.
• ● Ziynet ve Eşya Alacağı Davaları: Evlilik birliği içinde edinilen veya takılan ziynet eşyalarının iadesi talepleri (Resmi evlilik birliği olması şartıyla).
• ● Boşanma Protokolüne Dayalı Tapu İptali ve Tescil Davaları: Boşanma protokolü gereği taşınmaz devri taahhütlerinin yerine getirilmemesi durumunda açılan davalar.

D. Soybağı ve Nüfus ile İlgili Davalar

• ● Soybağının Reddi (Nesebin Reddi) Davaları: Çocuğun babası ile arasındaki soybağının kaldırılması talepleri.
• ● Babalık Davaları: Evlilik dışı doğan çocuk ile baba arasında soybağı kurulması talepleri.
• ● Tanıma Davaları: Evlilik dışı çocuğun baba tarafından tanınması ve buna bağlı haklar.
• ● Çocuğun Adının Değiştirilmesi Davaları: Velayet hakkı kapsamında, haklı sebeplere dayalı olarak çocuğun isminin değiştirilmesi veya düzeltilmesi talepleri (Nüfus kaydı düzeltiminden farklı olarak).
• ● Soybağı ile Birleşen Nüfus Kayıt Düzeltim Davaları: Nüfus kaydının düzeltilmesi talebi, soybağının tespiti (gerçek anne-babanın belirlenmesi) sonucuna bağlıysa bu davalar.

E. Diğer Aile Hukuku Davaları

• ● Nişanın Bozulmasından Kaynaklanan Tazminat Davaları: Nişanlılığın sona ermesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat ile hediyelerin iadesi talepleri.
• ● Koruma Tedbiri Kararları: 4787 sayılı Kanun ve 6284 sayılı Kanun kapsamında, şiddet mağdurları veya bakıma muhtaç yetişkinler için alınan tedbir kararları.

3. İkincil Kaynaklardan Elde Edilen Ek Bilgiler ve İstisnalar

İkincil bilgi sağlayan kararlar, aile hukukunun sınırlarını belirleyen önemli ayrımlar ve istisnalar içermektedir:

• ● Resmi Evlilik Şartı: Resmi nikah olmaksızın, sadece dini nikahla veya birlikte yaşama şeklinde süren ilişkilerden kaynaklanan ziynet eşyası veya tazminat talepleri aile hukuku kapsamında değil, genel hükümlere (Borçlar Kanunu) tabi olup Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmektedir.
• ● Muvazaa İddiaları: Aile hukukuyla bağlantılı görünse de, tarafların alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla yaptıkları işlemlere (muvazaa) dayalı davalar veya genel haksız fiil niteliğindeki tazminat talepleri (örneğin üçüncü kişilerin evlilik birliğine müdahalesi) Aile Mahkemesinin değil, Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanındadır.
• ● Sözleşmeye Dayalı Uyuşmazlıklar: Boşanma sonrası yapılan ve mahkemece onaylanmamış harici protokollerin ihlalinden doğan “borçlu olmadığının tespiti” gibi davalar, aile hukukundan ziyade Borçlar Hukuku kapsamında değerlendirilebilmektedir.
• ● Nüfus Kayıt Düzeltme Ayrımı: Sadece maddi hata veya basit kayıt düzeltme talepleri (5490 sayılı Kanun m. 36) Asliye Hukuk Mahkemesinde görülürken; talebin temelinde biyolojik babalık/annelik iddiası (soybağı) varsa görev Aile Mahkemesinindir.

Doktrin ve Literatür Açısından Aile Hukukunun Tanımı ve Kapsamı Nedir?

Literatürdeki tanımlamalara göre Aile Hukuku, Medeni Hukuk disiplini içerisinde yer alan ve bireylerin aile çevresindeki ilişkilerini düzenleyen temel bir hukuk dalıdır.

Şeyma Başaran (2019), bu alanı “Medeni Hukuk alanının bireylerin aile çevresindeki ilişkilerini düzenleyen kısmı” olarak tanımlamaktadır.

Hukuki çerçeve açısından bakıldığında ise aile hukuku uyuşmazlıkları, temel olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) İkinci Kitabı’nda düzenlenen hususları kapsamaktadır.

Aile hukukunun temel kavram ve müessesesinin “evlilik” olduğunu belirtmekle birlikte, kapsamın sadece bununla sınırlı olmadığını ifade eder: “Aile hukuku uyuşmazlıklarını; evlilikten önce henüz evlenme vaadiyle başlayan veya evlilik devam ederken yahut evliliğin sona ermesi ile sona erdikten sonrasını kapsayan bir aşamada ortaya çıkmış olmasına göre tasnif etmeyi daha fonksiyonel ve aile hukukunun esasına uygun görmekteyiz.”

Bu bağlamda aile hukuku; nişanlılık, evlilik birliği, boşanma, mal rejimleri, soybağı ve vesayet gibi konuları içine alan geniş bir yelpazeye sahiptir.

2. Aile Mahkemelerinin Hukuki Niteliği ve Görev Alanı

Türkiye’de aile hukukundan doğan uyuşmazlıkların çözümü için 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ile özel görevli “Aile Mahkemeleri” kurulmuştur.

Bu mahkemelerin kuruluş amacını şu şekilde açıklamaktadır: “Aile hukuku alanına giren dava ve işlerin ise karmaşık yapıda olması özel uzmanlık gerektirmiş ve bu sebeple… ülkemizde özel görevli ve ihtisas yargı yeri olan aile mahkemeleri kurulmuştur.”

Kanun’un 4. maddesi uyarınca Aile Mahkemeleri, TMK’nın üçüncü kısmı (vesayet) hariç olmak üzere İkinci Kitabı’ndan doğan dava ve işlere bakmakla görevlidir.

Ayrıca, aile mahkemesi teşkilatının bulunmadığı yerlerdeki uygulama şu şekildedir: “Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu Kanun kapsamına giren dava ve işlere, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesince bakılır.”

3. Aile Mahkemelerinde Görülen ve UYAP Üzerinden Açılabilen Dava Türleri

Literatürde yer alan bilgilere göre, UYAP sistemi üzerinden tevzi edilebilen ve Aile Mahkemelerinin görev alanına giren başlıca dava türleri şunlardır:

• ● Boşanma Davaları: Aile mahkemelerinin en yoğun iş yükünü oluşturan dava türüdür. 2021 yılında açılan davaların büyük çoğunluğunun boşanma davası olduğunu belirtmektedir.
• ● Velayet Davaları: Boşanma ile birlikte veya bağımsız olarak çocuğun velayetinin kime verileceğine ilişkin davalardır.
• ● Nafaka Davaları: Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası taleplerini içerir. Ecem Dursun (2024), nafaka uyuşmazlıklarının özel yetkili aile mahkemelerinde, bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemelerinde görüldüğünü belirtir.
• ● Mal Rejimi Davaları: Eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı ve değer artış payı gibi talepleri kapsar. TMK m.241 uyarınca üçüncü kişilere karşı açılacak davalarda da aile mahkemesinin görevli olduğunu vurgulamaktadır.
• ● Nişanlılığın Sona Ermesinden Kaynaklanan Davalar: Nişanın bozulması nedeniyle maddi ve manevi tazminat ile hediyelerin geri verilmesi davaları bu kapsamdadır, bu davaların TMK’nın İkinci Kitabı kapsamında Aile Mahkemesi görevinde olduğunu belirtir.
• ● Soybağına İlişkin Davalar (Babalık Davası vb.): Babalık davasının aile hukuku meselesi olması nedeniyle görevli mahkemenin Aile Mahkemesi olduğunu ifade etmektedir.
• ● Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanıma ve Tenfizi: “Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanuna göre aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi” işlemlerinin de bu mahkemelerin görev alanında olduğunu belirtmektedir.
• ● Kişisel İlişki Kurulması: Üçüncü kişiler veya ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulması talepleri.
• ● Koruyucu ve Önleyici Tedbir Kararları: Mahkemelerin “yetişkinler ve küçükler hakkında bazı koruyucu, eğitici ve sosyal önlemler” alma yetkisine sahip olduğunu belirtmektedir.

4. Yargılama Usulü

Aile mahkemelerindeki yargılama usulü, diğer hukuk davalarından farklı özellikler gösterebilmektedir, bu mahkemelerin “bünyelerinde psikolog, pedagog ve sosyal hizmet uzmanlarının görev aldığı ihtisas mahkemeleri niteliğinde” olduğunu vurgulamaktadır.

Yargılama usulünün hiyerarşisi konusunda şu sıralama yapılmaktadır: “Diğer kanunlarda özel hükümlere rastlanmadığı sürece aile mahkemelerinde öncelikle Kanun [4787 sayılı Kanun] hükümleri uygulanır. Bu Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde ise, Türk Medenî Kanunu’nda yer alan usul hükümleri ve bunun akabinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki konuyla ilgili hükümler… uygulanır.”

5. Kişiler Hukuku Bağlamında Dava Ehliyeti ve Taraf Kavramı

İncelenen literatürde “Kişiler Hukuku”nun doğrudan maddi hukuk tanımı yapılmamış olmakla birlikte, dava kavramı ve taraf ehliyeti üzerinden gerçek ve tüzel kişilerin hukuki statüleri ele alınmıştır.

Hukuk muhakemelerinde dava, özel hukuktan doğan uyuşmazlıkların giderilmesi amacıyla yargı organlarına başvurulması sürecidir.

Literatürde belirtildiği üzere, “Yargılama hukukunda, kendi adına hukuki koruma talep eden kişi davacı; dava yoluyla kendisine karşı hukuki koruma talep ettiği kişi davalı” olarak tanımlanmaktadır.

Kişiler hukuku ile bağlantılı olarak, davanın taraflarını gerçek ve tüzel kişiler oluşturmaktadır. Bu kapsamda dava açabilme yetkisi şu şekilde ifade edilmiştir:

“Gerçek kişiler UYAP vatandaş bilgi sistemi üzerinden, tüzel kişiler UYAP kurum bilgi sistemi üzerinden ve davacı vekili UYAP avukat bilgi sistemi üzerinden güvenli elektronik imza sahibi olmaları koşuluyla dava açabilirler”.

Ayrıca, ayırt etme gücüne sahip olmayan kişilerin durumu hakkında şu tespit yapılmıştır: “Kişisel verisi işlenen gerçek kişi, küçük veya ayırt etme gücünden yoksunsa yasal temsilcisi maddi tazminat davası açabilecektir”.

6. UYAP Sistemi Üzerinden Dava Açma Usulü ve İmkanları

Literatür, UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) sisteminin kişiler hukuku ve diğer hukuk dallarındaki davaların açılmasında temel mecra haline geldiğini vurgulamaktadır.

Sistem üzerinden dava açılması, fiziksel başvuru zorunluluğunu ortadan kaldırmış ve süreci dijitalleştirmiştir.

• ● Erişim ve İmza: Vatandaşlar, mobil imza veya elektronik imza kullanarak “Vatandaş Portalı” üzerinden dava açabilmektedir. “Vatandaşlar UYAP’a mobil imzaları ile girerek yeni dava açabilecekler, harç ve yargılama masraflarını ödeyebilecekler, dava dosyasına evrak gönderebilecekler ve suret alabileceklerdir”
• ● Davanın Açılma Anı: Elektronik ortamda davanın ne zaman açılmış sayılacağı hususu literatürde netleştirilmiştir: “Dava, dilekçenin Uyap üzerinden dava dilekçesinin sisteme kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. İşlem sonucunda başvuru sahibinin elektronik ortamda erişebileceği bir tevzi formu oluşturulur”
• ● Ödeme İşlemleri: Yargılama harçları ve gider avansları elektronik ortamda kredi kartı veya benzeri araçlarla ödenebilmektedir

7. UYAP SİSTEMİNDE AİLE MAHKEMESİNDE AÇILABİLEN DAVA TÜRLERİ NELERDİR?

1) Evlilik – boşanma – ayrılık

• • Boşanma (Akıl Hastalığı Nedeniyle)
• • Boşanma (Fiili Ayrılık Nedenine Dayalı)
• • Boşanma (Terk Nedeniyle)
• • Boşanma (Zina Nedeniyle)
• • Boşanma (Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Nedeniyle)
• • Boşanma (Hayata Kast, Pek Kötü ve Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle)
• • Boşanma (Ortak Hayatın Yeniden Kurulmaması Sebebiyle)
• • Boşanma (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması – Anlaşmalı)
• • Boşanma (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması – Çekişmeli)
• • Boşanma ve Mal Paylaşımı (UYAP’ta ayrıca alt türlerle)
• • Ayrılık
• • Boşanan Kadının Kocasının Soyadını Kullanmasına İzin
• • Bekleme Müddetinin Kaldırılması
• • Terk İhtarı (Eve Dön Çağrısı)

2) Evliliğin geçerliliği – evlenmeye izin – hâkimin müdahalesi

• • Evlenmenin Butlanı
• • Evlenmenin İptali
• • Evlenmeye İzin
• • Evlilik Birliğine Hâkimin Müdahalesi

3) Aile konutu – aile malları

• • Aile Konutu Şerhi Konulması
• • Aile Konutu Şerhinin Terkin(i)
• • Aile Konutu Üzerinde Sağ Eşe İntifa Hakkı Tesisi
• • Aile Mallarının Korunması

4) Mal rejimi (mal paylaşımı / alacaklar)

• • Değer Artış Payından Doğan Alacak
• • Eşya Alacağı
• • Katılma Alacağı
• • Mal Rejimi Sözleşmesinin İptali
• • Yasal Mal Rejiminin Mal Ayrılığına Dönüşümü
• • (Genel başlık) Mal Rejiminden Kaynaklanan Davalar

5) Nafaka

• • Katılım Nafakası
• • Nafakanın Artırımı
• • Nafakanın Azaltılması
• • Nafakanın Kaldırılması
• • Önlem Nafakası
• • Tedbir Nafakası (ve Kaldırılması)
• • Yardım Nafakası (ve Kaldırılması)
• • Yoksulluk Nafakası (ve Protokolden Kaynaklı Artırma/Azaltma/Kaldırma)
• • SHÇEK Tarafından Nafaka İstemi

6) Çocuk – velayet – kişisel ilişki

• • Velayet
• • Velayetin Değiştirilmesi
• • Velayetin Düzenlenmesi
• • Velayetin Kaldırılması
• • Velayetin Nez’i
• • Velayetin Tevdii
• • Çocukla Kişisel İlişki Kurulması
• • Şahsi Münasebet
• • Çocuk Mallarının Korunması

7) Soybağı (babalık/nesep) – tanıma – evlat edinme

• • Babalık
• • Kurulan Soybağına İtiraz ve İptal
• • Sonradan Evlenmede C. Savcısının İptal İstemli
• • Soybağının Reddi
• • Tanıma Beyanının Tespiti
• • Tanımanın İptali
• • Nesebin Reddi
• • Ana Baba Rızası Arama
• • Evlat Edinme
• • Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması

8) Eşya / ziynet vb.

• • Kişisel Eşyanın İadesi

9) Nişan – hediyeler – tazminat

• • Nişan Bozulması
• • Tazminat (Hediyelerin Geri Verilmesi İstemli)
• • Tazminat (Nişanın Bozulması Nedeniyle Maddi/Manevi)
• • Tazminat (Nişanın Bozulması Nedeniyle Tazminat ve Hediyelerin Geri Verilmesi)
• • Tazminat (Nişanın Bozulması Nedeniyle)

10) Uluslararası / yabancı kararlar

• • Tanıma ve Tenfiz Davası
• • Uluslararası Çocuk Kaçırma İadesi Kararı

11) Koruma / tedbir kararları

• • 4320 Sayılı Yasaya Göre Koruma Kararı
• • 2828 Sayılı Yasaya Göre Koruma Kararı (22. madde dahil)
• • 5395 Sayılı Yasaya Göre Koruma Kararı
• • TMK Gereğince Tedavi Amaçlı Kişisel Koruma Kararı
• • Koruma Kararının Kaldırılması

tüm kelimelerin sonuna “davası” sözcüğünü ekle ve tekrar listele

1) Evlilik – boşanma – ayrılık davası

• • Boşanma (Akıl Hastalığı Nedeniyle) davası
• • Boşanma (Fiili Ayrılık Nedenine Dayalı) davası
• • Boşanma (Terk Nedeniyle) davası
• • Boşanma (Zina Nedeniyle) davası
• • Boşanma (Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Nedeniyle) davası
• • Boşanma (Hayata Kast, Pek Kötü ve Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle) davası
• • Boşanma (Ortak Hayatın Yeniden Kurulmaması Sebebiyle) davası
• • Boşanma (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması – Anlaşmalı) davası
• • Boşanma (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması – Çekişmeli) davası
• • Boşanma ve Mal Paylaşımı (UYAP’ta ayrıca alt türlerle) davası
• • Ayrılık davası
• • Boşanan Kadının Kocasının Soyadını Kullanmasına İzin davası
• • Bekleme Müddetinin Kaldırılması davası
• • Terk İhtarı (Eve Dön Çağrısı) davası

2) Evliliğin geçerliliği – evlenmeye izin – hâkimin müdahalesi davası

• • Evlenmenin Butlanı davası
• • Evlenmenin İptali davası
• • Evlenmeye İzin davası
• • Evlilik Birliğine Hâkimin Müdahalesi davası

3) Aile konutu – aile malları davası

• • Aile Konutu Şerhi Konulması davası
• • Aile Konutu Şerhinin Terkin(i) davası
• • Aile Konutu Üzerinde Sağ Eşe İntifa Hakkı Tesisi davası
• • Aile Mallarının Korunması davası

4) Mal rejimi (mal paylaşımı / alacaklar) davası

• • Değer Artış Payından Doğan Alacak davası
• • Eşya Alacağı davası
• • Katılma Alacağı davası
• • Mal Rejimi Sözleşmesinin İptali davası
• • Yasal Mal Rejiminin Mal Ayrılığına Dönüşümü davası
• • Mal Rejiminden Kaynaklanan Davalar davası

5) Nafaka davası

• • Katılım Nafakası davası
• • Nafakanın Artırımı davası
• • Nafakanın Azaltılması davası
• • Nafakanın Kaldırılması davası
• • Önlem Nafakası davası
• • Tedbir Nafakası (ve Kaldırılması) davası
• • Yardım Nafakası (ve Kaldırılması) davası
• • Yoksulluk Nafakası (ve Protokolden Kaynaklı Artırma/Azaltma/Kaldırma) davası
• • SHÇEK Tarafından Nafaka İstemi davası

6) Çocuk – velayet – kişisel ilişki davası

• • Velayet davası
• • Velayetin Değiştirilmesi davası
• • Velayetin Düzenlenmesi davası
• • Velayetin Kaldırılması davası
• • Velayetin Nez’i davası
• • Velayetin Tevdii davası
• • Çocukla Kişisel İlişki Kurulması davası
• • Şahsi Münasebet davası
• • Çocuk Mallarının Korunması davası

7) Soybağı (babalık/nesep) – tanıma – evlat edinme davası

• • Babalık davası
• • Kurulan Soybağına İtiraz ve İptal davası
• • Sonradan Evlenmede C. Savcısının İptal İstemli davası
• • Soybağının Reddi davası
• • Tanıma Beyanının Tespiti davası
• • Tanımanın İptali davası
• • Nesebin Reddi davası
• • Ana Baba Rızası Arama davası
• • Evlat Edinme davası
• • Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması davası

8) Eşya / ziynet vb. davası

• • Kişisel Eşyanın İadesi davası

9) Nişan – hediyeler – tazminat davası

• • Nişan Bozulması davası
• • Tazminat (Hediyelerin Geri Verilmesi İstemli) davası
• • Tazminat (Nişanın Bozulması Nedeniyle Maddi/Manevi) davası
• • Tazminat (Nişanın Bozulması Nedeniyle Tazminat ve Hediyelerin Geri Verilmesi) davası
• • Tazminat (Nişanın Bozulması Nedeniyle) davası

10) Uluslararası / yabancı kararlar davası

• • Tanıma ve Tenfiz davası
• • Uluslararası Çocuk Kaçırma İadesi Kararı davası

11) Koruma / tedbir kararları davası

• • 4320 Sayılı Yasaya Göre Koruma Kararı davası
• • 2828 Sayılı Yasaya Göre Koruma Kararı (22. madde dahil) davası
• • 5395 Sayılı Yasaya Göre Koruma Kararı davası
• • TMK Gereğince Tedavi Amaçlı Kişisel Koruma Kararı davası
• • Koruma Kararının Kaldırılması davası

İLETİŞİM:

E-mail: avukat@ilkercebeci.av.tr

Telefon: +90 532 425 48 70

2026 yılında Aldatma nedeniyle boşanmada tazminat miktarları ne kadar?

2026 yılı için aldatma (zina) nedeniyle açılacak bir çekişmeli boşanma davasında tazminat miktarlarına dair sabit bir tarife, bir fiyat listesi veya kanunen belirlenmiş bir alt/üst sınır bulunmamaktadır.

Türk hukukunda tazminat, zenginleşme aracı değildir; ancak aldatılan eşin uğradığı manevi yıkımı hafifletmek ve maddi kayıplarını (beklenen menfaatlerini) telafi etmek amacı taşır.

2026 yılındaki ekonomik koşullar (enflasyon, asgari ücret, alım gücü) rakamları doğrudan etkileyecektir.

Ancak, mahkemelerin tazminat hesaplarken kullandığı kriterler genellikle değişmez.

2026 yılında bir hakimin tazminat miktarını belirlerken nelere dikkat edeceğini ve tahmini aralıkları belirli kriterlere göre sizler için detaylandırıyorum;

1. Çekişmeli Boşanma Davasında Tazminat Miktarını Belirleyen Temel Kriterler

Aile mahkemesi hakimi, tazminat miktarını belirlerken Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesi ve Türk Borçlar Kanunu’nun 50 ve 51. maddelerindeki “hakkaniyet” ilkesine göre hareket etmekle yükümlüdür.

Tazminat rakamını belirleyen en önemli unsurlar şunlardır:

• Tarafların Ekonomik ve Sosyal Durumu: Bu en belirleyici kriterdir. Asgari ücretle çalışan bir eşin ödeyeceği tazminat ile holding sahibi daha varlıklı bir eşin ödeyeceği tazminat arasında takdir edersiniz ki oldukça fark olacağı aşikardır.
• Kusurun Ağırlığı: Aldatma (zina), boşanma sebeplerinden “mutlak ve tam kusurlu” sayılan bir eylemdir. Aldatmanın şekli (tek gecelik mi, uzun süreli bir ilişki mi, evlilik dışı çocuk var mı, aldatma aleni mi yapıldı?) manevi tazminat miktarını arttırabilir.
• Evliliğin Süresi: 20 yıllık bir evliliğin bitmesiyle 1 yıllık evliliğin bitmesi durumunda “beklenen menfaat kaybı” farklı hesaplanır. Uzun süreli evliliklerde maddi tazminat rakamı daha fazla belirlenebilmektedir.
• Aldatılan Eşin Yaşı ve Yeniden Evlenme Şansı: Aldatılan eşin yaşı ileriyse ve yeniden evlenme ihtimali düşükse, maddi tazminat (gelecek güvencesi kaybı nedeniyle) hakim tarafından daha yüksek belirlenebilmektedir.

TÜRK MEDENİ KANUNU (Maddî ve manevî tazminat) Madde 174- Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=4721&mevzuatTur=1&mevzuatTertip=5

TÜRK BORÇLAR KANUNU MADDE 51- Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=6098&mevzuatTur=1&mevzuatTertip=5

2. 2026 Yılı İçin Tahmini Senaryolar ve Tazminat Rakamları

Hukuk pratiğinde tazminat miktarları genellikle kusurlu tarafın ödeme gücüyle orantılıdır.

2026 yılındaki enflasyon oranlarını tam bilemesek de, alım gücü üzerinden şu senaryoları öngörebiliriz:

Senaryo A: Düşük/Orta Gelirli Eş (Asgari Ücret veya Yakını)

Eğer aldatan eş asgari ücretli veya buna yakın bir gelirle çalışıyorsa, mahkeme bu kişiyi ömür boyu borç altında bırakacak fahiş rakamlara hükmetmez.

• Tahmini Maddi Tazminat: 2026 parasıyla maksimum yaklaşık 15-25 maaş tutarı.
• Tahmini Manevi Tazminat: 2026 parasıyla maksimum yaklaşık 10-15 maaş tutarı.
• Yorum: Aldatma olduğu için manevi tazminat, diğer boşanma sebeplerine (örneğin şiddetli geçimsizlik) göre daha yüksek takdir edilebilmektedir.

Senaryo B: Orta/Üst Gelirli Eş (Beyaz Yakalı, Memur, Esnaf)

Eşin üzerine kayıtlı evi, arabası veya düzenli yüksek geliri varsa rakamlar ciddi oranda artış gösterebilir.

• Tahmini Maddi Tazminat: Kişinin yıllık gelirinin 1 ila 2 katı kadar olabilir.
• Tahmini Manevi Tazminat: Aldatmanın yarattığı travmaya göre ciddi meblağlar söz konusu olabilir.

Senaryo C: Yüksek Gelirli Eş (İş İnsanı, Varlıklı Kesim)

Bu grupta “üst sınır” yoktur.

Yargıtay kararlarında milyonlarca liralık tazminatların onandığı görülmektedir.

• Tahmini Tutar: 2026 yılı değerleriyle milyon TL (veya o günkü para birimiyle yüksek meblağlar) seviyelerine rahatlıkla çıkabilir. Burada amaç, aldatılan eşin evlilik birliği içindeki hayat standardını kaybetmesinden doğan zararı karşılamaktır.

3. Aldatma (Zina) Durumunda Tazminatı Artıran Özel Haller

2026 yılında görülecek bir davada tazminat miktarını “tavan” seviyeye çekecek durumlar şunlardır:

1. Aldatmanın Aleni Olması: Aldatan eşin sevgilisiyle sosyal medyada fotoğraf paylaşması, düğünlere katılması gibi durumlar, aldatılan eşin “sosyal kişilik haklarını” daha ağır zedelediği için manevi tazminatı artırır.
2. Evlilik Dışı Çocuk: Aldatma sonucu bir çocuk dünyaya gelmişse, bu durum evliliğin devamını imkansız kılan en ağır kusurdur ve tazminat miktarını ciddi oranda yükseltir.
3. Hastalık Bulaştırma: Aldatma yoluyla eşe cinsel yolla bulaşan bir hastalık geçirilmesi, manevi tazminatı rekor seviyeye taşıyabilir.
4. Kendi Evinde Aldatma: Aldatmanın ortak konutta gerçekleşmesi, Yargıtay tarafından daha ağır bir manevi saldırı olarak değerlendirilir.

4. Üçüncü Kişiden (Sevgiliden) Tazminat İstenebilir mi?

Bu konu özellikle aldatılan eşler tarafından sıkça sorulmaktadır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 2018 yılında verdiği karara göre; aldatılan eş, evlilik birliğinin tarafı olmayan üçüncü kişiden (yani eşinin sevgilisinden) manevi tazminat isteyemez.

Tazminat davası sadece kusurlu eşe karşı açılabilir.

Özetle;

2026 yılında aldatma nedeniyle boşanmada tazminat miktarı için sabit bir rakamdan bahsetmek mümkün değildir.

Rakam tamamen aldatan eşin ödeme gücüne ve aldatmanın yarattığı tahribata göre davaya bakan Aile Mahkemesi hakiminin tespitine ve vicdani kanaatine göre belirlenmektedir.

• Maddi Tazminat: Eşin desteğini yitirmenizden doğan zarar (gelecekteki miras hakkı kaybı, hayat standardı düşüşü) hesaplanarak belirlenir.
• Manevi Tazminat: Aldatılan eşin duyduğu acı ve elemin karşılığıdır. Aldatma en ağır kusur olduğu için manevi tazminat taleplerinizde mahkeme daha cömert davranabilmektedir.

Aldatma Sebebiyle Açılacak Çekişmeli Boşanma Davası İçin Önerilerimiz;

2026 yılında dava açarken talep edeceğiniz rakamı, o günün ekonomik koşullarına göre “fazlaya ilişkin haklarınızı saklı tutarak” belirlemeniz veya belirsiz alacak davası olarak açmanız, yargılama sürecindeki enflasyonist kayıpları önlemek adına değerli bir stratejik hamle olacaktır.

Bu tür maddi ve manevi tazminat talepleri çekişmeli boşanma davasının konusu olup, çekişmeli boşanma davaları toplamda 4-5 sene sürebilen, teknik detayı yüksek ve takibi bilinenin ve anlatılanın aksine zor olan dava türlerinden biridir.

Bu bağlamda çekişmeli boşanma konusunda uzman bir avukat ile süreci yürütmenizi, maddi durumunuz yetersiz olsa dahi ikamet ettiğiniz ilçede yetkili olan baroya ait “Adli Yardım Büro” suna başvurarak “avukat” talebinde bulunmanızı önermekteyiz.

İLETİŞİM:

Avukat & Arabulucu İlker Cebeci

E-mail: avukat@ilkercebeci.av.tr

Telefon: +90 532 425 48 70

Sıkça Sorulan Sorular

2026 yılında Aldatma nedeniyle boşanmada tazminat miktarları ne kadar?

2026 yılı için aldatma (zina) nedeniyle açılacak bir çekişmeli boşanma davasında tazminat miktarlarına dair sabit bir tarife, bir fiyat listesi veya kanunen belirlenmiş bir alt/üst sınır bulunmamaktadır.

Rakam tamamen aldatan eşin ödeme gücüne ve aldatmanın yarattığı tahribata göre davaya bakan Aile Mahkemesi hakiminin tespitine ve vicdani kanaatine göre belirlenmektedir.

Üçüncü Kişiden (Sevgiliden) Tazminat İstenebilir mi?

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 2018 yılında verdiği karara göre; aldatılan eş, evlilik birliğinin tarafı olmayan üçüncü kişiden (yani eşinin sevgilisinden) manevi tazminat isteyemez.

Tazminat davası sadece kusurlu eşe karşı açılabilir.

2026 Yılında Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci ve Süresi

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen, tarafların boşanmanın tüm sonuçları (nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı vb.) üzerinde uzlaşarak evliliği sonlandırdıkları en hızlı boşanma davası türüdür.

2026 yılı itibarıyla, yargı sistemindeki dijitalleşme (UYAP entegrasyonları) ve usul ekonomisi ilkelerinin etkin uygulanması sayesinde anlaşmalı boşanma davaları, çekişmeli davalara kıyasla oldukça kısa sürmektedir.

15 yıllık hukuki bilgi birikimime dayanarak ifade edebilirim ki aslında anlaşmalı boşanma yöntemiyle çok daha kısa bir sürede iki tarafın da mutlu bir şekilde ayrılması ile sonuçlanabilecek boşanma süreci maalesef çoğu zaman tarafların faydasız ısrarı, tarafların boşanma sürecine gereğinden fazla duygusal yaklaşması ve karşı taraftan öç alma niyeti gibi rasyonel olmayan sebeplerle çekişmeli boşanma davası sürecinde ısrar edilmesi ile birlikte uzamakta, hem maddi hem de manevi olarak taraflar daha fazla yıpranmakta, vakit kaybetmektedir.

Gelecekte boşanma hukuki ile ilgili yasal düzenlemelerin bu anlamda evlilik birliğini yürütemeyecek çiftler açısından anlaşmalı boşanmayı kolaylaştırıcı ve arabuluculuk yöntemini aktif ve etkin bir şekilde işin için sokabilecek vaziyette yapılması zaruridir.

Evlenen çiftlerin Yargıtay aşaması dahil olmak üzere çekişmeli boşanma davalarına ilişkin yargılamaların kimi zaman beş seneyi aşan süre boyunca devam etmesi neticesinde tarafların resmi olarak hala evli olmaları hem yeni bir hayat ve düzen kurmalarına engel olmakta hem de ruhsal açıdan bitmiş bir evliliğin yükünü yıllarca üzerlerinde taşımayı zorunlu hale getirmesi açısından insan hakkına aykırı bir vahamet yaratmaktadır.

1. Anlaşmalı Boşanma Davasında Ortalama Süre

Genel bir kural olarak, anlaşmalı boşanma davaları tek celsede sonuçlanır.

• Dava Açılışından Karara Kadar: Mahkemelerin iş yoğunluğuna ve bulunduğunuz adliyeye göre değişmekle birlikte, dava dilekçesinin verilmesinden duruşma gününe kadar geçen süre ortalama 1 hafta ile 1 ay arasındadır.
• Kararın Kesinleşmesi: Duruşmada boşanma kararı verildikten sonra, gerekçeli kararın yazılması ve tarafların istinaf hakkından feragat etmeleriyle birlikte dosya 1-2 hafta içinde kesinleşir ve boşanma kararı nüfus müdürlüğünde kayıtlara işlenir.

Özetle: Tüm prosedürler eksiksiz ve hızlı yürütülürse, süreç 2 hafta ile 1.5 ay arasında tamamlanabilir.

2. Anlaşmalı Boşanma Davasında Süreci Etkileyen Faktörler

Sürecin hızlı ilerlemesi için şu şartların sağlanması gerekir:

• Evlilik Süresi: Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması şarttır (TMK Md. 166/3).
• Protokol: Tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında eksiksiz bir anlaşma (protokol) hazırlamış olmaları gerekir.
• Hakim Huzurunda Beyan: Tarafların duruşmada bizzat hazır bulunarak boşanma iradelerini hakime sözlü olarak beyan etmeleri zorunludur.

Anlaşmalı Boşanma Davası Açısından Hukuki Dayanaklar ve Usul Ekonomisi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Usul Ekonomisi” ilkesi, anlaşmalı boşanmaların hızlı sonuçlanmasının temel dayanaklarından biridir. Hakim, yargılamayı makul sürede bitirmekle yükümlüdür.

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU – Usul ekonomisi ilkesi

“MADDE 30- (1) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.”

Ayrıca, Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddesi anlaşmalı boşanmanın şartlarını ve hakimin takdir yetkisini düzenler:

TÜRK MEDENİ KANUNU – Evlilik birliğinin sarsılması (Anlaşmalı Boşanma)

“Madde 166/3 : Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur.”

Anlaşmalı Boşanma Sürecini Hızlandırmak İçin Öneriler

2026 yılında sürecin en kısa sürede anlaşmalı boşanma davası sürecinizin tamamlanması için şu adımları izlemenizi öneririm:

• 1. Kusursuz Protokol: Anlaşmalı boşanma protokolünün hukuki dille, net ve yoruma kapalı şekilde hazırlanması gerekir. Protokolde eksiklik olması (örneğin çocuğun kişisel ilişki günlerinin yazılmaması) hakimin müdahalesine ve duruşmanın ertelenmesine neden olabilir. Bu sebeple maddi durumunuz yeterli ise internet üzerinden kopyalayabileceğiniz ya da yapay zeka ile kolayca üretebileceğiniz basit ve çoğu zaman hukuki nosyondan uzak yetersiz kalıp cümlelerden oluşan anlaşmalı boşanma protokolü ve anlaşmalı boşanma dava dilekçesi kullanmak yerine boşanma hukuku alanında uzman bir avukat ile süreci devam ettirin ve taleplerinize göre detaylı önleyici ve koruyucu bir anlaşmalı boşanma protokolü oluşturulmasını sağlayın.
• 2. İstinaftan Feragat: Duruşma bittikten sonra anlaşmalı boşanma kararını veren mahkeme tarafından gerekçeli karar yazılır. Taraflar, gerekçeli kararı tebliğ aldıktan sonra “istinaf kanun yolundan feragat ettiklerine” dair dilekçe verirlerse, 2 haftalık yasal itiraz süresini beklemeye gerek kalmadan boşanma kararı kesinleştirilebilir. Bu yöntemle süreç hızlandırılmış olacaktır.
• 3. Adliye Yoğunluğu: Büyükşehirlerdeki adliyelerde (İstanbul, Ankara, İzmir) duruşma günü almak, daha küçük yerleşim yerlerine göre biraz daha uzun sürebilir. Ancak anlaşmalı boşanmalar “çekişmesiz” nitelikte görüldüğü için genellikle aile mahkemesi hakiminin iş yoğunluğuna göre belirleyeceği en yakın tarihe gün verilir.

3- Çekişmeli Boşanma Davasının Anlaşmalı Boşanma davasına dönüştürülmesi mümkün mü?

Evet mümkün, taraflar 1 yıllık evlilik sürecini doldurmuşsalar dava başlangıçta çekişmeli olarak açılsa dahi sonradan anlaşmalı boşanma davası protokolü sunulmak suretiyle dava anlaşmalı boşanma şeklinde sonuçlandırılabilecektir.

4- Anlaşmalı boşanma davasının çekişmeli boşanma davasına dönüşmesi mümkün müdür?

Evet, anlaşmalı boşanma davasının çekişmeli boşanmaya dönüşmesi de mümkündür.

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu m.166/3 kapsamında tarafların boşanma ve boşanmanın tüm fer’ileri (nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki, malvarlığı düzenlemeleri gibi) üzerinde tam bir mutabakata varmasına ve bu iradelerini hâkim önünde bizzat açıklayıp protokolü kabul etmelerine dayanır; bu şartlardan biri gerçekleşmezse hâkim anlaşmalı boşanmaya karar veremez.

Uygulamada eşlerden birinin protokolden vazgeçmesi, duruşmada protokolü kabul etmemesi, duruşmaya gelmemesi veya hâkimin özellikle çocukla ilgili düzenlemeleri kamu düzeni/çocuğun üstün yararı açısından uygun bulmayıp değişiklik önermesine rağmen tarafların bunu kabul etmemesi gibi hallerde anlaşmalı boşanma zemini ortadan kalkar ve dosya çekişmeli boşanma sürecine dönüşebilir.

Bu dönüşüm aynı dosya üzerinden olabilir; davanın TMK m.166/1-2 (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) gibi çekişmeli boşanma sebeplerine dayandırılarak ve usul kurallarına uygun şekilde iddia-delil sürecine geçilerek devam edilmesi şeklinde olur.

Diğer ihtimalde ise anlaşmalı boşanma koşulları oluşmadığı için mevcut süreç sonuçlandırılır ve taraflardan biri ayrıca çekişmeli boşanma davası açar.

Anlaşmalıdan çekişmeliye geçildiğinde yargılama genellikle daha uzun sürer, deliller, tanıklar ve varsa çocuk yönünden sosyal inceleme ve tedbirler gündeme gelebilir; ayrıca imzalanmış bir protokol tek başına boşanma kararı sağlamasa da çekişmeli aşamada bazı yönleriyle delil tartışmasına konu olabilir.

Anlaşmalı boşanma davasının çekişmeli boşanma davasına dönüşmesi halinde başlangıçta kısa ve net bir şekilde sonuçlanabilecek boşanma süreci çetrefilli hale gelecek, tarafların delillerinin tartışılması, usuli işlemler, dilekçeler teatisi ve duruşmalar gündeme gelecektir.

Hal böyle iken boşanma hukukunda uzman bir avukattan destek alınmasının zaruri hale gelmesi kaçınılmazdır.

2026 yılında anlaşmalı boşanma davası harç ve gider avansı masrafı ne kadar ?

2026 yılında anlaşmalı boşanma davasını açarken (avukat tutmasanız da) mahkeme veznesine ödenen temel kalemler genellikle (i) asliye düzeyindeki mahkemeler için başvurma harcı 732,00 TL (aile mahkemesi uygulamada bu grupta değerlendirildiği için) , (ii) boşanma gibi konusu parayla ölçülemeyen davalarda uygulamada yatırılan maktu peşin harç 732,00 TL ve (iii) HMK “Gider Avansı Tarifesi” uyarınca dava açılırken yatırılan gider avansı olup bu avansın mantığı “530 TL + (taraf sayısının 5 katı) tebligat ücreti” şeklinde kurgulandığından iki taraflı boşanmalarda pratikte çoğu yerde yaklaşık 2.500–2.630 TL bandında istenebilmektedir (kullanılmayan kısmın iade edilmesi mümkündür).

Avukatlık ücreti hariç anlaşmalı boşanma için “dosya açılış” maliyeti çoğu hesapta yaklaşık 3.964 TL (732 + 732 + 2.500) civarı veya tebligat/uygulama farklarıyla 4.000 TL civarı olarak hesaplanmaktadır.

Anlaşmalı Boşanma davası süreci Avukat veya Avukatlar ile birlikte yürütüldüğünde masraf artış gösterebilmektedir.

2026 yılında anlaşmalı boşanma davası vekalet ücreti (avukatlık ücreti) ne kadar?

Anlaşmalı boşanma davası sürecini avukat ile birlikte yürütecekseniz 2026 yılı bakımından belirleyici alt sınır, Resmî Gazete’de yayımlanan 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi olup boşanma davaları için uygulamada en az 45.000 TL (genellikle KDV hariç söylenir) esas alınır; görevlendirilecek avukat bu tutarın üstünde bir rakam talep edebilecektir.

Anlaşmalı boşanma protokolündeki talepleri, davanın kapsamı, davanın açıldığı şehir ve adliye ücret değişikliğine yol açabilir.

İstanbul Barosu 2026 yılı tavsiye niteliğinde avukatlık ücreti tarifesine göre “anlaşmalı boşanma davası avukatlık ücreti” 108.750 Türk Lirasıdır.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği

Sürecin en önemli belgesi olan protokolün bir taslağını aşağıda sunuyorum.

Bu taslak genel bir çerçeve olup, kendi durumunuza göre (mal paylaşımı, çocuk sayısı vb.) boşanma hukukunda uzman bir avukat tarafından özelleştirilmelidir.

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ ÖRNEĞİ

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ

TARAFLAR:

• 1. DAVACI/DAVALI (KOCA): [Adı Soyadı], [TC Kimlik No], [Adres]
• 2. DAVACI/DAVALI (KADIN): [Adı Soyadı], [TC Kimlik No], [Adres]

KONU: Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca tarafların anlaşmalı olarak boşanma iradelerinin ve boşanmanın fer’i sonuçlarına ilişkin anlaşmalarının tespitidir.

HÜKÜMLER:

1. BOŞANMA HUSUSU:

Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle, karşılıklı olarak boşanmayı kabul etmişlerdir. Her iki tarafın da boşanma konusundaki iradesi serbest ve kesindir.

2. VELAYET VE KİŞİSEL İLİŞKİ:

Müşterek çocuk/çocuklar [Çocuğun Adı Soyadı]’nın velayeti [Anne/Baba]’ya verilecektir.

Velayet kendisine verilmeyen taraf ile çocuk arasında şu şekilde şahsi ilişki kurulacaktır:

• Her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi sabah 10:00’dan Pazar akşam 18:00’e kadar,
• Dini bayramların 2. günü,
• Sömestr tatilinin ilk haftası,
• Yaz tatilinde 1 Temmuz – 30 Temmuz tarihleri arasında.

3. İŞTİRAK NAFAKASI:

[Baba/Anne], velayeti diğer tarafa bırakılan müşterek çocuk için aylık [Miktar] TL iştirak nafakası ödeyecektir. Bu miktar her yıl ÜFE/TÜFE oranında artırılacaktır.

4. YOKSULLUK NAFAKASI:

Taraflar, birbirlerinden karşılıklı olarak herhangi bir yoksulluk nafakası talep etmemektedirler. / VEYA / [Taraf], diğer tarafa aylık [Miktar] TL yoksulluk nafakası ödeyecektir.

5. MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT:

Taraflar, boşanma nedeniyle birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep etmemektedirler. Bu konudaki haklarından feragat ederler. / VEYA / [Taraf], diğer tarafa [Miktar] TL maddi/manevi tazminat ödeyecektir.

6. MAL PAYLAŞIMI VE EŞYALAR:

• Taraflar, evlilik birliği içinde edinilen menkul ve gayrimenkul malların paylaşımı konusunda tam bir anlaşmaya varmışlardır.
• [Adres] adresindeki taşınmaz [Taraf] adına tescil edilecektir.
• [Plaka] plakalı araç [Taraf]’ta kalacaktır.
• Tarafların birbirlerinden başkaca “katılma alacağı” veya “değer artış payı” adı altında herhangi bir talebi yoktur.
• Kişisel eşyalar ve ziynet eşyaları konusunda taraflar anlaşmış olup, birbirlerinden talepleri bulunmamaktadır.

7. YARGILAMA GİDERLERİ:

Yargılama giderleri ve harçlar [Davacı/Davalı/Ortaklaşa] tarafından karşılanacaktır.

İşbu protokol 7 (yedi) maddeden ibaret olup, taraflarca [Tarih] tarihinde 3 nüsha olarak imza altına alınmıştır. Mahkemece onaylanması halinde geçerlilik kazanacaktır.

İMZA (KOCA) İMZA (KADIN)

Sonuç Olarak;

2026 yılı şartlarında, anlaşmalı boşanma davası ortalama 2 hafta ile 1.5 ay arasında sonuçlanmaktadır.

Sürecin bu kadar hızlı olabilmesi için;

• 1. Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması,
• 2. Tarafların duruşmada hazır bulunması,
• 3. Eksiksiz ve hukuka uygun bir protokol sunulması şarttır.

Önemli Uyarı: Örnek anlaşmalı boşanma protokolü bilgi amaçlı paylaşılmış olup, işbu protokol sebebiyle doğabilecek hukuki ihtilaflardan ve zararlardan dolayı sorumluluk kabul etmiyoruz.

Makaledeki tüm genel bilgiler anlaşmalı boşanma süreci ile ilgili kısa ve özet bilgiler olup, mahkeme harç ve masrafları, avukatlık ücretleri yıldan yıla değişkenlik gösterecektir.

Aynı zamanda boşanma davalarında hukuki durumlar kişiden kişiye farklılık gösterebilmektedir.

Anlaşmalı boşanma protokolündeki en ufak bir belirsizlik (özellikle çocukla kişisel ilişki veya mal paylaşımı konularında) aile mahkemesi hakiminin protokolü reddetmesine veya değiştirmesini istemesine yol açabilir, bu da doğal olarak boşanma sürecini uzatabilecektir.

Bu nedenlerle protokolün mutlaka boşanma hukukunda uzman bir avukat gözetiminde ve kişilere özel olarak hazırlanması anlaşmalı boşanma sürecinin selameti açısından oldukça kritiktir.

İLETİŞİM:

Avukat & Arabulucu İlker Cebeci

Telefon: +90 532 425 48 70

E-mail: avukat@ilkercebeci.av.tr

Sıkça Sorulan Sorular

Son güncelleme ve kapsam: Bu makale, 2026 yılı internet aramalarında sıkça yöneltilen “boşanma avukatı ücreti ne kadar?” sorusuna yanıt vermek üzere 2026 yılı avukatlık ücret ve masraf kalemleri üzerinden hazırlanmıştır. İçerik genel bilgilendirme niteliğindedir; somut olayın özelliklerine göre süreç yönetimi, delil planlaması ve ücretlendirme farklılaşabilir.

1) 2026’da Boşanma Avukatı Ücreti Ne Kadar? (2025–2026 Avukatlık Ücreti Asgari Tarifesi Uyarınca) ve KDV

2025–2026 dönemi bakımından boşanma davalarında vergiler hariç asgari avukatlık ücreti 45.000 TL olarak kabul edilmektedir. Söz konusu tutara %10 Katma Değer Vergisi (KDV) uygulanması halinde, ödenecek toplam miktar 49.500 TL olur. Bununla birlikte boşanma avukatı ücreti, her dava dosyasının kapsamı ve gerektirdiği emek dikkate alınarak ayrıca belirlenir. Avukat ücreti belirlemekte serbesttir ancak ücretsiz avukatlık ve asgari tarife altında avukatlık ücreti alarak dava takip etmek yasaktır.

Avukat, dosyaya ayrılacak zaman, dilekçe ve beyan yoğunluğu, duruşma sayısı, delil toplanması ve değerlendirilmesi, karşı taraf iddia ve taleplerine verilecek cevapların kapsamı gibi unsurları gözeterek ücretini serbestçe belirleyebilir; ancak bu serbesti, asgari ücret sınırının altına inilmesi sonucunu doğuramaz.

2) Boşanma Davası Avukat Ücreti Hangi Kriterlerle Belirlenir?

Her boşanma davası aynı nitelikte ve aynı iş yükünde değildir. Bu nedenle avukatlık ücreti; dosyanın tahmini süresi, uyuşmazlık başlıklarının sayısı, delillerin niteliği ve teminindeki güçlük, velayet–nafaka–tazminat–mal rejimi gibi taleplerin varlığı, taraflar arasındaki çekişmenin yoğunluğu ve yargılama sürecinde yapılması gereken hukuki işlemlerin kapsamı gibi unsurlara göre belirlenir.

Uygulamada, ücretlendirme bakımından en belirgin ayrım, davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi yürütüleceği sorusudur. Anlaşmalı boşanmada protokolün hazırlanması, müzakere edilmesi ve hak kaybı doğurmayacak şekilde kurgulanması; çekişmeli boşanmada ise delil stratejisinin kurulması, iddia ve savunmaların yapılandırılması, ara taleplerin takibi ve duruşma yönetimi gibi işlemler, dosyaya harcanacak mesaiyi doğrudan etkileyebilir.

3) Ücretsiz Avukatlık Yasağı ve Asgari Ücret Sınırı

Türkiye’de ücretsiz avukatlık yapmak yasaktır. Bu nedenle, her yıl avukatların uyması gereken asgari avukatlık ücretleri belirlenerek yayımlanır. Boşanma davalarında taraflar, avukatlık ücretini serbestçe kararlaştırabilmekle birlikte, yapılacak anlaşmanın asgari tarifenin altında kalmaması gerekir; asgari tutarın altında bir vekâlet ücretine anlaşmak hukuken uygun değildir.

2025–2026 dönemi bakımından boşanma davalarında avukatlık ücretinin en az 45.000 TL olması gerektiği, Türkiye genelinde uygulanacak asgari miktar olarak ifade edilmektedir. Bu ücret, KDV hariç olup, uygulamada peşin ödeme şeklinde kararlaştırılabilmektedir.

4) Yerel Baro Tarifeleri ve İllere Göre Örnek Ücretler

Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen asgari tutarın altında kalmamak kaydıyla, davanın görüleceği şehre göre yerel baroların yayımladığı ücret tarifeleri de uygulamada dikkate alınır. Avukatlar, hem ulusal asgari düzenlemeyi hem de bağlı oldukları yerel baronun tarifesini değerlendirerek ücret belirleyebilir.

4.1) İstanbul için örnek tarifeler

İstanbul Barosu uygulamasına atıfla, 2025–2026 dönemi için anlaşmalı boşanma dosyalarında 75.000 TL, çekişmeli boşanma dosyalarında 110.000 TL tutarlarının uygun olduğu ifade edilmektedir. Boşanma davasında maddi ve manevi tazminat talepleri yer alıyorsa, avukatlık ücretinin 110.000 TL’den az olmamak üzere dava değerinin en az %16’sı oranında belirlenmesi gerektiği belirtilmektedir.

4.2) Ankara ve İzmir için örnek çekişmeli tutarlar

Çekişmeli boşanma bakımından, örnek olarak Ankara’da 127.250 TL, İzmir’de 116.364 TL düzeyinde ücretlerden söz edilmektedir. Bu örnek tutarlara ayrıca %10 KDV uygulanır; dava harç ve masrafları bu tutarlara dahil değildir.

5) Danışma Görüşmesi, Vekâletname ve Ücretin Muaccel Olması

Boşanma dosyasında avukat; danışma görüşmesinde müvekkilin verdiği bilgi ve belgelere göre dosyanın kapsamını belirler, izlenecek yol haritasını kurar, hangi delillerin sunulacağını ve delillerin nasıl toplanacağını planlar, karşı tarafın olası iddia ve taleplerine karşı cevap stratejisini oluşturur ve dosyanın muhtemel zorluklarını müvekkile izah eder.

Uygulamada danışma görüşmesi, çoğu zaman dava vekâleti hazırlığının zorunlu bir parçası olarak değerlendirildiği için ayrıca ücretlendirilmeden yürütülebilir. Bununla birlikte avukatlık ücreti, görüşmede edinilen bilgi ve dosyanın gerektirdiği emek esas alınarak kararlaştırılır.

Boşanma davasında avukatlık ücreti bakımından, vekaletnamenin verilmesiyle ücret muaccel olur. Müvekkil, avukata vekâletname vererek hukuki işlemlerin başlatılmasına yetki tanır; avukat, vekâletname olmaksızın yargısal işlemleri yürütemez. Bu nedenle vekâlet ilişkisi kurulurken ücretin kapsamı ve ödeme şekli üzerinde anlaşılmış olması gerekir.

6) Boşanma Davası Masrafları: Harçlar, Avanslar ve Yargılama Giderleri

Boşanma davasının maliyeti; avukatlık ücreti yanında başvurma harcı, peşin harç, gider avansı, tebligat giderleri, tanık giderleri, bilirkişi giderleri ve dava sonunda gündeme gelebilecek karşı vekâlet ücreti gibi kalemlerden oluşur. Boşanma davası harçları çoğunlukla maktu (sabit) niteliktedir ve her yıl belirlenen tutarlara göre uygulanır.

2026 yılında boşanma davalarında maktu harçlar toplamının yaklaşık 3.956,30 TL olduğu ifade edilmektedir. Bununla birlikte tanık sayısı, tebligat adedi ve dosyanın ihtiyaçlarına göre yapılacak işlemler arttıkça, bazı masraf kalemleri değişkenlik gösterebilir.

6.1) 2026 yılı boşanma davası asgari harç ve masraflar

6.2) Bilirkişi gideri ve diğer olası yargılama masrafları

Yargılama sırasında dosyanın niteliğine göre bilirkişi incelemesi yapılması gerekebilir. Bilirkişi ücreti, yargılama sırasında mahkemece takdir edilir ve başlangıçta çoğu durumda davacı tarafından karşılanır. Ortalama bilirkişi ücretinin 6.000 TL civarında olabildiği; bilirkişi sayısına ve inceleme konusuna göre değişebileceği ifade edilmektedir.

Harç ve masrafların toplamı, yargılama gideri olarak değerlendirilir. Dava sonunda mahkeme, yargılama giderlerinin hangi tarafa yükletileceğine karar verir; genel ilke, haksız çıkan tarafa yükletilmesidir. Bu nedenle kazanan taraf, hüküm doğrultusunda yargılama giderlerinin tahsili için icra yoluna başvurabilir.

7) Nispi Harç: Ziynet/Mehir ve Benzeri Talepler

Boşanma davasının standart giderleri yanında, dosyada ek talepler bulunması halinde nispi harç rejimi gündeme gelebilir. Ziynet eşyası alacağı veya mehir gibi parasal değeri bulunan talepler ileri sürülüyorsa, bu talepler bakımından nispi harç uygulanır. Nispi harca tabi davalarda, dava değerinin %11,38 oranı üzerinden hesaplanan harcın 1/4’ü dava açılırken, kalan 3/4’ü ise karar ile birlikte tamamlanır.

Örnek olarak; çekişmeli boşanma davasında boşanma, velayet ve nafaka taleplerine ek olarak 10.000 TL ziynet talebi bulunuyorsa, dava açılışında 284,5 TL; karar aşamasında ayrıca 853,5 TL nispi harç ödenmesi gerektiği ifade edilmektedir. Nispi harçlar da kural olarak dava sonunda haksız çıkan tarafa yükletilebilir.

8) Karşı Vekâlet Ücreti: “Karşı Taraf Avukat Ücreti” Nedir?

Boşanma davasında yapılan harç ve masraflara ek olarak, dava sonunda haksız çıkan tarafa karşı vekâlet ücreti yükletilebilir. Bu ücret, davayı kaybeden tarafın, davayı kazanan tarafın avukatına yaptığı ödemeyi ifade eder. 2025–2026 dönemi bakımından boşanma davalarında karşı vekâlet ücretinin 45.000 TL olduğu belirtilmektedir.

9) Boşanma Davasında Avukat Ücretini Kim Öder?

Boşanma davalarında avukatlık ücreti iki ayrı kalemde değerlendirilir: (i) müvekkil ile avukat arasında kararlaştırılan sözleşmesel avukatlık ücreti ve (ii) dava sonunda mahkemece hükmedilen karşı vekâlet ücreti. Birinci kalem, müvekkil tarafından ödenir ve asgari tarifenin altında olamaz. İkinci kalem ise, dava sonunda haksız çıkan tarafın, kazanan taraf vekiline ödemesine karar verilen ücrettir.

Bu nedenle “boşanma davasında avukat masraflarını kim öder?” sorusunun yanıtı, hangi ücret kaleminden söz edildiğine göre değişir. Sözleşmesel avukatlık ücretini müvekkil öder; karşı vekâlet ücreti ise mahkemece hükmedilirse haksız çıkan taraftan tahsil edilir.

10) Avukatlık Ücret Sözleşmesi

Boşanma avukatı ücreti sabit bir kalem olmayıp dosyanın kapsamına göre değişebileceğinden, ücretin kapsamı ve ödeme planının yazılı hale getirilmesi uygulamada önem taşır. Bu kapsamda avukat ile müvekkil arasında avukatlık ücret sözleşmesi düzenlenebilir; sözleşmede toplam ücret, ödeme şekli, yapılacak işin kapsamı ve masrafların nasıl karşılanacağı açıkça belirlenir.

11) Devlet Boşanma Avukatı Verir mi? Baro Adli Yardım Kapsamı

Boşanma avukatı ücretini karşılayamayacak kişilere devlet doğrudan avukat vermez. Bununla birlikte ödeme gücü bulunmayan kişiler bakımından baroların Adli Yardım mekanizması kapsamında avukat görevlendirmesi yapılabilmektedir. Bu nedenle “boşanmada devlet avukat verir mi?” sorusuna verilecek yanıt hayır; “boşanmada baro avukat verir mi?” sorusuna verilecek yanıt, adli yardım şartları sağlanıyorsa evettir.

11.1) Barodan adli yardım ile avukat talebinde istenebilen belgeler

• Fakirlik belgesi (muhtarlıktan),
• İkametgâh belgesi (muhtarlıktan),
• Nüfus cüzdanı fotokopisi,
• Boşanma talebi ve varsa delil/belgelerin fotokopileri (yazışmalar, fotoğraflar, dekontlar, tanık iletişim bilgileri vb.).

Sunulan belgeler doğrultusunda başvuru değerlendirilir; atama yapılması halinde avukatın iletişim bilgileri bildirilebilir. Atama tarihinden itibaren belirli süre içinde bilgi ve belgelerin avukata sunulması, hukuki işlemlerin başlatılabilmesi açısından önemlidir.

12) Avukatsız Boşanma: Masraf ve Adli Yardım Sonrası Yükümlülükler

Adli yardım kapsamında ücretsiz avukat atanması, kişinin hiçbir harcama yapmayacağı anlamına gelmez. Uygulamada dava harç ve masraflarının ilgili tarafından karşılanması gerekebilir. Ayrıca dava sonunda maddi yarar sağlanırsa, adli yardım kapsamında elde edilen menfaatin %5’i oranında ödeme yapılması gerektiği ifade edilmektedir.

13) Dava Sonunda Masrafların Geri Alınması Mümkün müdür?

Dava sonunda kazanan taraf, yargılama sürecinde yaptığı yargılama giderlerini (harçlar, avanslar, bilirkişi vb.) karşı taraftan talep edebilir. Ancak müvekkil ile avukat arasında kararlaştırılan özel avukatlık ücreti doğrudan karşı taraftan tahsil edilemez; yalnızca mahkemece hükmedilen karşı vekâlet ücreti, kazanan tarafın avukatına ödenir.

14) Sık Sorulan Sorular (SSS) – 2026 Yılı Tarifelerine Göre

15) İlgili Yazılar ve Kategoriler (Dahili Bağlantılar)