Değer Artış Payı Alacağı Davası Nedir?

Değer artış payı alacağı; Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 227. maddesine göre, edinilmiş mallara katılma rejimine tabi eşlerin, evlilik süresince edindiği mallarda meydana gelen değer artışının paylaşılması amacıyla açılan alacak davasıdır.

Yani; eşlerden biri, evlilik birliği içinde edinilmiş malın (örneğin bir ev, arsa, işyeri vb.) satılması veya elden çıkarılması ya da bir malvarlığı değerinin ciddi şekilde artması halinde, kendisine ait olmayan bu malın değer artışından pay alma hakkına sahip olur. Bu alacak hakkı, evlilik sona erdiğinde gündeme gelir.

Değer Artış Payı Alacağı Davası Hangi Amaçla Açılır?

Bu dava;

• Tarafların boşanma, evliliğin iptali ya da ölüm nedeniyle evlilik birliğinin sona ermesiyle,
• Evlilik içinde edinilmiş bir malın değerinde, katkı veya birlikte edinilmeden kaynaklı artış olması durumunda,
• Eşin, bu maldan elde edilen değer artışının kendisine düşen payını talep edebilmesi için açılır.

Kısacası amaç, diğer eşin katkısı nedeniyle edinilmiş malda meydana gelen değer artışının, hakkaniyete uygun şekilde paylaşılmasıdır.

Değer Artış Payı Alacağı Davasını Kimler Açabilir?

• Edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olan eşler, yani 1 Ocak 2002 sonrasında evlenen ve başka bir mal rejimi seçmemiş olan eşler
• Mal rejiminin sona ermesiyle (örneğin boşanma veya ölüm halinde) katkısı olduğunu düşünen eş veya o eşin mirasçıları açabilir.

Değer Artış Payı Alacağı Davasının Şartları Nelerdir?

• Evlilik sona ermiş olmalı (boşanma kararı kesinleşmiş, evlilik ölümle sona ermiş vs.)
• Mal rejimi sona ermiş olmalı (TMK gereği genellikle boşanma ile veya eşlerden birinin ölümüyle)
• Değer artışına konu olan mal, evliliğin devamı sırasında edinilmiş olmalı ya da üzerinde katkı sağlanmış olmalı.
• Alacağın temelini oluşturan katkı ve değer artışı ispatlanabilir olmalı.
• Zamanaşımı süresi: Mal rejiminin sona ermesinden itibaren 10 yıl içinde bu dava açılabilir.

Değer Artış Payı Alacağı Davasına İlişkin Özet ve Örnek

Örnek: Evlilik devam ederken bir eş üzerine alınan ev, diğer eşin de katkısı ile ciddi derece değer kazanır. Boşanma sonrası, katkı sağlayan (veya edinilmiş mallara katılma rejimi gereği hak sahibi olan) eş, bu konudaki değer artış payı alacağını talep edebilir.

Önemli Notlar

• Bu bilgiler genel bir bilgilendirme niteliğindedir.
• Durumunuza özel detaylı hukuki görüş ve işlem için bir aile hukuku avukatına başvurmanızı öneririm.

Değer Artış Payı Alacağı Davası Davası Açılışında Ödenen Harçlar (2026 Yılı İtibariyle)

a) Başvurma Harcı

Her dava açılırken mahkemeye ödenen sabit bir harçtır. 2026 yılı için yaklaşık 732 TL’ dir. (Bu tutar yıla göre değişebilir, kesin ve güncel miktar için e-devlet veya adliyedeki vezneden bilgi alınabilir.)

b) Peşin (Nispi) Harç

Değer artış payı bir para alacağı davası olduğu için, mahkemeye başvuru sırasında talep edilen tutar üzerinden hesaplanır.

• 2026 yılı için genel oran: Binde 68,31 (yüz binde 6,831) oranında peşin harç alınmaktadır.
• Eğer davada 500.000 TL değer artış payı isteniyorsa:

500.000 TL x 0,006831 = 3.415,5 TL peşin harç yatırılır. (Bu sadece ilk aşamadaki peşin harçtır. Dava sonunda “tam nispi harç” tamamlanır. Yani davanın kazanılan kısmı için ek harç ödemesi gerekebilir.)

Değer Artış Payı Alacağı Davasına İlişkin Diğer Masraflar

a) Tebligat Giderleri

• Her yapılan tebligat için belirli miktarda, genellikle tebligat türüne (normal-hızlı), içeriğine ve ağırlığına göre değişmekle birlikte 265 ila 530 TL arasında değişen bir masraf alınır.

b) Vekalet Harcı

• Avukat aracılığıyla dava açılıyorsa ayrıca vekalet harcı ödenir (2026 yılı itibariyle 164TL).

c) Bilirkişi Ücreti

• Bu tür davalarda genellikle bilirkişi incelemesi gerekir. 2026 yılı için bilirkişi ücreti ortalama 5.000TL ila 10.000 TL arasında değişebilir (davanın niteliğine, harcanacak emeğe, görevlendirilecek bilirkişi sayısına göre değişir).

d) Keşif veya Değer Tespiti Gideri

• Gerekli görülürse, keşif veya taşınmaz/menkul değerlemesi yapılması halinde yine ek ücret talep edilebilir (yaklaşık 3.000–15.000 TL arası değişebilir).

Toplam Masraf ve Son Notlar

• Davanın başında başvurma ve peşin harç ödenir.
• Süreçte bilirkişi, tebligat ve varsa keşif masrafları için ayrıca avans yatırılır.
• Dava sonunda, kazanılan miktar üzerinden ek harç tamamlanabilir.
• Masrafların tam ve güncel tutarı, dosyanızın özelliklerine (istenen miktar, yapılacak işlemler vb.) ve bulunduğunuz yıla göre mahkeme kaleminden kesin olarak öğrenilebilir.

Aşağıdaki görselde Uyap sisteminde 1.000.000TL üzerinden açılacak bir değer artış payından doğan alacak davasını açmak için ödenmesi gereken harç ve gider avansı masrafı toplamını görebilirsiniz; ₺21.257,50

Mühim Hatırlatma

• Belirttiğimiz harç oranları ve ücretler 2026 yılı mevzuatına göredir ancak yıllık olarak bu harç ve masraflar değişmektedir.
• Ayrıca bu bilgiler genel niteliktedir. Her dosyada detaylar ve ihtiyaç duyulacak masraflar değişebilmektedir.
• Avukatınız yoksa adliye veznesinden veya e-devlet üzerinden “yargı harçları tarifesi” ile yıllık güncel tutarlara ulaşabilirsiniz. Taleplerinizin ve belgelerinizin doğruluğu ile harç hesabı yapılacaktır.

Değer Artış Payı Davası Örnek Dilekçe

………. (İLGİLİ) AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ’NE

DAVACI :

• Adı Soyadı:
• T.C. Kimlik No:
• Adres:

DAVALI :

• Adı Soyadı:
• Adres:

KONU :

Tarafların evlilik birliği sırasında edinilmiş mallardan ………… (malın cinsi ve açık adresi) nedeniyle, Türk Medeni Kanunu’nun 227. maddesi kapsamında değer artış payı alacağının tespiti ve tarafıma ödenmesi isteminden ibarettir.

AÇIKLAMALAR :

1. Davalı ile …/…/… tarihinde evlendik. …/…/… tarihinde boşanma davası ……… Aile Mahkemesi’nin ……… Esas, …… Karar sayılı ilamı ile sonuçlanarak evliliğimiz sona ermiştir (veya evlilik vefat nedeniyle sona ermiştir).
2. Evlilik birliği süresince, davalı adına kayıtlı ……… (taşınmaz/taşıt vb. mal) edinebilmiştir. Bu malvarlığı değeri üzerinde benim de katkım bulunmuştur ve mal edinme dönemi içinde değerinde önemli bir artış olmuştur.
3. Taraflar arasında başka bir mal rejimi (sözleşmesi) olmadığı için, yasal mal rejimine tabiyiz (edinilmiş mallara katılma rejimi).
4. Türk Medeni Kanunu’nun 227 ve devamı maddeleri uyarınca, katkı ve değer artışının tespiti ile, bu artıştan payıma düşen miktarın tarafıma ödenmesini talep etmekteyim.
5. Davaya konu malın edinimi ve değer artışı ile katkılarım; banka kayıtları, dekontlar, tanık beyanları ve sair delillerle ispat edilecektir.

HUKUKİ NEDENLER :

TMK md. 202, 227 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER :

• Boşanma ilamı,
• Taşınmaz/taşıt tapu veya ruhsat kayıtları,
• Banka dekontları, finansal belgeler,
• Tanık beyanları,
• Bilirkişi incelemesi,
• Her türlü sair yasal delil.

SONUÇ VE TALEP :

Yukarıda arz edilen ve re’sen gözetilecek hususlar çerçevesinde;

1. Davaya konu ……… (malın açık bilgisi) üzerinde, tarafıma ait değer artış payı alacağının tespitine ve miktarın hesaplanmasına,
2. Hesaplanan tutarın davalıdan tahsil edilerek tarafıma ödenmesine,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine,

karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

…/…/2026

Davacı

(Ad Soyad / İmza)

Ek Not:

• Lütfen dilekçeyi doldururken, taraf ve malvarlığı bilgilerini eksiksiz ve doğru şekilde giriniz.
• Davanızın başarısı ve hak kaybı yaşanmaması için, aile hukuku konusunda uzman bir avukat ile süreci takip etmenizi, bu mümkün değilse bile dava açmadan önce dava hakkında bilgi almak için avukat ila ayrıntılı bir ön görüşme yapmanızı tavsiye ediyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre hukukî değerlendirme değişebilir.

Somut olayın özelliklerine göre hukukî değerlendirme yapılması gerektiğinden, konuya ilişkin ayrıntılı bilgi almak için iletişim sayfası üzerinden başvuru yapılabilir.

Kredi ile alınan evde eşin hakkı var mı ?

Türk hukukunda, 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi“dir (TMK m. 202). Bu rejime göre, evlilik birliği içerisinde karşılığı verilerek (emek, maaş vb.) edinilen mallar üzerinde diğer eşin, malın değeri üzerinden yarı yarıya (1/2) oranında “Katılma Alacağı” hakkı vardır.

Kredi ile alınan evlerde temel kural şudur: Evin tapusu kimin üzerine olursa olsun, kredi ödemeleri evlilik birliği içerisinde “edinilmiş mallar” (örneğin maaş) ile yapılmışsa, diğer eş bu ödemeler oranında hak sahibidir. Ancak bu hak, evin mülkiyetine (tapusuna) ortak olmak değil, evin değerinden doğan parasal bir alacak hakkıdır.

İlgili kanun maddesi şu şekildedir:

TÜRK MEDENİ KANUNU

II. Edinilmiş mallar Madde 219- Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Bir eşin edinilmiş malları özellikle şunlardır:

• Çalışmasının karşılığı olan edinimler,
• Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
• Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
• Kişisel mallarının gelirleri,
• Edinilmiş malların yerine geçen değerler.

TÜRK MEDENİ KANUNU

Kredi ile Alınan Evde Eşin Hakkının Hesaplanması

Kredi ile alınan konutlarda eşin hakkı, kredinin ne zaman ödendiğine ve kaynağına göre değişir. Yargıtay uygulamalarında bu durum üç ana başlıkta incelenebilir:

1. Kredinin Tamamının Evlilik İçinde Ödenmesi Durumunda Ne Olur?

Eğer evlilik devam ederken kredi çekilmiş ve boşanma davası açılmadan önce tüm taksitler bitmişse; evin tasfiye tarihindeki (karar tarihindeki) güncel sürüm değerinin yarısı diğer eşin hakkıdır. Burada eşin çalışıp çalışmaması önemli değildir; evlilik birliği içinde ödenen her kuruş “edinilmiş mal” sayılır.

2. Kredi Ödemelerinin Boşanma Davasından Sonraya Sarkması Durumunda Ne Olur?

En sık karşılaşılan durumdur. Boşanma davası açıldığı tarih, mal rejiminin sona erdiği tarihtir.

• Boşanma davası tarihine kadar ödenen taksitler: Edinilmiş maldır, eşin hakkı vardır.
• Boşanma davası tarihinden sonra ödenen taksitler: Ödeyen eşin “kişisel malı” sayılır ve diğer eşin bu kısımda hakkı yoktur.

Bu durumda Yargıtay, “Oranlama Yöntemi” kullanır. Evin toplam alım bedeli içinde, evlilik süresince ödenen kredi miktarının oranı bulunur ve bu oran evin güncel değeri ile çarpılarak eşin alacağı hesaplanır.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2016/14979 E. , 2018/18670 K. Sayılı kararında şu şekilde hüküm kurulmuştur;

“Tasfiyeye konu taşınmazın, bedelinin tamamının ya da bir kısmının kredi ile karşılanması durumunda, kredi veren kuruluşa yapılan geri ödemelerin isabet ettiği dönemden, miktarından ve taksit sayısından hareketle mal rejiminin tasfiyesi sonucunda eşlerin alacak miktarları belirlenir. Kredi borcu ödemelerinin bir kısmının mal rejiminin devamı süresince, bir kısmının da daha sonraki tarihlerde yapılmasında, mal rejiminin geçerli olduğu dönemin sonrasına sarkan ödemeler, dava konusu taşınmazın borcu kabul edilerek tasfiye gerçekleştirilir”

3. Evlilik Birliği İçerisinde Alınan Eve Ödenen Peşinatın Kaynağı (Kişisel Mal İddiası)

Evi alırken ödenen peşinatın kaynağı önemlidir. Eğer peşinat, evlilik öncesi birikimden, miras kalan bir parayla veya ailenin takı/ziynet eşyalarıyla ödenmişse, bu kısım “Kişisel Mal” sayılır. Kişisel maldan karşılanan oran, hesaplamada önce düşülür, kalan kısım (kredi ödemeleri) üzerinden paylaşım yapılır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2023/7521 E. , 2024/6798 K. Sayılı kararında şu şekilde hüküm kurulmuştur;

“O halde, davacı kadın tarafından çekilen tüketici kredisinin çekilme tarihi, tarafların gelir durumları, tanık beyanları ve kredi bedelinin başka bir yere harcandığı da ispat edilemediği gözetildiğinde hayatın olağan akışına göre, işbu kredinin de taşınmazın edinilmesinde kullanıldığının ve kredi ödemelerinin de boşanma dava tarihinde kadar ödenen kısmının aksi ispatlanamadığından edinilmiş maldan, boşanma dava tarihinden sonra ödenen kısmın da davacının kişisel malından karşılandığının kabulü gerekir.”

Evin Kredi İle Satın Alınması Halinde Diğer Eşin Hakkının Hesaplanma Yöntemi (Örnek Tablo)

Mahkemeler bilirkişi marifetiyle şu yöntemi kullanır:

Önemli Hukuki Detaylar ve Öneriler

• Tapu İptali Değil, Alacak Davası: Eşin hakkı “ayni” değil “şahsi” bir haktır. Yani mahkeme genellikle evin tapusunun yarısını diğer eşe vermez; bunun yerine hesaplanan bedelin (para olarak) ödenmesine hükmeder.
• İspat Yükü: Kredinin kişisel mallarla (miras, evlilik öncesi birikim) ödendiğini iddia eden eş, bunu ispatlamak zorundadır (TMK m. 222). İspat edilemezse tüm ödemeler edinilmiş mal sayılır.
• Faiz ve Masraflar: Hesaplamada bankaya ödenen faizler ve masraflar değil, ana para ödemeleri ve evin değer artışı dikkate alınır.
• Zamanaşımı: Mal rejimi tasfiyesi davası, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır.

Özetle sonuç olarak;

Kredi ile alınan evde diğer eşin de hakkı vardır. Bu hak, boşanma davası açıldığı tarihe kadar yapılan kredi ödemelerinin, evin toplam değerine oranlanması suretiyle hesaplanan değerin yarısıdır (Katılma Alacağı). Boşanma davasından sonra ödenen taksitlerde diğer eşin hakkı bulunmamaktadır.

SIKÇA SORULAN SORULAR